

سوره أعلى آيه  2

‏متن آيه : ‏

‏ الَّذِي خَلَقَ فَسَوَّى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏همان خداوندي كه ( چيزها را ) مي‌آفريند و سپس ( آنها را هماهنگ مي‌كند و ) مي‌آرايد .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« سَوَّي‌ » : موزون و منظّم و آراسته و پيراسته كرد . نظم و نظام بخشيد . هرچيزي را آماده كاري كرد كه براي انجام آن آفريده شده است ( نگا : بقره‌ / 29 ، كهف‌ / 37 ، نازعات‌ / 28 ) .‏

 
سوره أعلى آيه  3

‏متن آيه : ‏

‏ وَالَّذِي قَدَّرَ فَهَدَى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏خداوندي كه اندازه‌گيري مي‌كند و ( هرچيزي را آن گونه كه شايسته و بايسته است مي‌آفريند ، و آن گاه آن را به كاري ) رهنمود مي‌نمايد ( كه بايد بكند ) .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« قَدَّرَ » : اندازه‌گيري كرد . هرچيزي را به اندازه‌اي و به گونه‌اي بيافريد كه متناسب با حال آن است ( نگا : فرقان‌ / 2 ، عبس‌ / 19 ) . « هَدي‌ » : به وظيفه رهنمود و به برنامه آشنا كرد ( نگا : طه‌ / 50 ) .‏

 

سوره أعلى آيه  4

‏متن آيه : ‏

‏ وَالَّذِي أَخْرَجَ الْمَرْعَى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏خداوندي كه چَراگاه را ( براي تغذيه جانداران از زمين مي‌روياند و ) بيرون مي‌آورد .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« الْمَرْعي‌ » : چَراگاه . مراد سبزه‌زارها و چمنزارها و همه روئيدنيها است ( نگا : نازعات‌ / 31 ) .‏

 


سوره أعلى آيه  5

‏متن آيه : ‏

‏ فَجَعَلَهُ غُثَاء أَحْوَى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏سپس آن را خشك و سياه مي‌گرداند .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« غُثَآءً » : گياهان خشكيده و درهم ريخته‌اي كه سيل آن را به كنار مي‌اندازد . خس و خاشاك و برگهاي پوسيده . « أَحْوي‌ » : سياه تيره .‏

 
سوره أعلى آيه  6

‏متن آيه : ‏

‏ سَنُقْرِؤُكَ فَلَا تَنسَى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏ما قرآن را بر تو خواهيم خواند و به تو خواهيم آموخت ، و تو ديگر آن را فراموش نخواهي كرد .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« سَنُقْرِئُكَ » : بر تو خواهيم خواند . به تو خواهيم آموخت .‏

 
سوره أعلى آيه  7

‏متن آيه : ‏

‏ إِلَّا مَا شَاء اللَّهُ إِنَّهُ يَعْلَمُ الْجَهْرَ وَمَا يَخْفَى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏مگر چيزي را كه خدا بخواهد . قطعاً او آشكارا و نهان را مي‌داند .  ( چنين خدائي نگاهبان قرآن است و آنچه مورد نياز بشر بوده و هست از طريق وحي قرآن به تو مي‌رساند ، و چيزي را در اين زمينه فروگذار نمي‌كند ) .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« إِلاّ مَا شَآءَ اللهُ » : اين استثناء بدان خاطر است كه مردمان بدانند حاكميّت اراده و گستره قدرت خدا نامحدود است و هر كاري را كه بخواهد مي‌تواند بكند ، نه اين كه چيزي از قرآن از دل پاك پيغمبر فراموش گردد و زدوده شود ( نگا : اسراء / 86 ، هود / 108 ) .‏

 


سوره أعلى آيه  8

‏متن آيه : ‏

‏ وَنُيَسِّرُكَ لِلْيُسْرَى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏ما تو را براي شريعت ساده و آسان ( آئين اسلام ) آماده مي‌سازيم ( و كارهاي خيري را براي تو آسان مي‌نمائيم و در انجام آنها توفيقت مي‌دهيم ) .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« نُيَسِّرُكَ » : تو را آماده مي‌سازيم . تو را توفيق مي‌دهيم . « الْيُسْري‌ » : آسانترين راه . ساده‌ترين آئين و سهل‌ترين شريعت ( نگا : كهف‌ / 88 ) . از لحاظ معني ، صفت موصوف محذوفي همچون « الشَّرِيعَةِ » يا « أَلطَّرِيقَةِ » : است . تقدير چنين است : لِلشَّرِيعَةِ الْيُسْري . لِلطَّرِيقَةِ الْيُسْري ( نگا : عبس‌ / 20 ، ليل‌ / 7 و 10 ) . اسم تفضيل است .‏

 

سوره أعلى آيه  9

‏متن آيه : ‏

‏ فَذَكِّرْ إِن نَّفَعَتِ الذِّكْرَى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏اگر پند و اندرز سودمند باشد ، پند و اندرز بده .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« إِنْ » : اگر . زماني كه . حتماً و قطعاً ( نگا : قاسمي ) . اين واژه مي‌تواند شرطيّه بوده و جواب آن مدلول ( فَذَكِّرْ ) باشد ، و يا به معني ( إِذْ ) باشد ( نگا : آل‌عمران‌ / 139 ) . يعني زماني كه احساس شود ، موقعيّت مناسب ، و شنوندگان آمادگي پذيرائي حق را دارند ، اندرز بجا و سودمند خواهد بود ( نگا : ق / 45 ) . يا اين كه به معني ( قَدْ ) و براي تحقّق باشد . يعني قطعاً اندرز سودمند خواهد بود ( نگا : ذاريات‌ / 55 ) . « الذِكْري‌ » : پند و اندرز .‏

 


آيه  201
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَواْ إِذَا مَسَّهُمْ طَائِفٌ مِّنَ الشَّيْطَانِ تَذَكَّرُواْ فَإِذَا هُم مُّبْصِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏سوره أعلى آيه  10

‏متن آيه : ‏

‏ سَيَذَّكَّرُ مَن يَخْشَى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏كسي كه ( احساس مسؤوليّت مي‌كند و از خدا ) مي‌ترسد ، پند و اندرز خواهد گرفت .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« سَيَذَّكَّرُ » : پند خواهد گرفت . اندرز خواهد پذيرفت .‏

 

سوره أعلى آيه  10

‏متن آيه : ‏

‏ سَيَذَّكَّرُ مَن يَخْشَى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏كسي كه ( احساس مسؤوليّت مي‌كند و از خدا ) مي‌ترسد ، پند و اندرز خواهد گرفت .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« سَيَذَّكَّرُ » : پند خواهد گرفت . اندرز خواهد پذيرفت .‏

 



سوره أعلى آيه  11

‏متن آيه : ‏

‏ وَيَتَجَنَّبُهَا الْأَشْقَى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏و بدبخت‌ترين فرد ( پند و اندرز را كنار خواهد گذاشت و ) از آن دوري خواهد گزيد .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« يَتَجَنَّبُهَا » : به ترك آن خواهد گفت . از آن كناره‌گيري خواهد كرد . ضمير ( هَا ) به ( الذِّكْري ) برمي‌گردد . « الأشْقي‌ » : بدبخت‌ترين . بدبيارترين . يعني كسي كه اندرز قرآني و قوانين الهي را در گوش نگيرد ، بدبخت‌ترين مردم است .‏

 
سوره أعلى آيه  12

‏متن آيه : ‏

‏ الَّذِي يَصْلَى النَّارَ الْكُبْرَى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏آن كسي كه داخل عظيم‌ترين ( و هولناكترين ) آتش خواهد شد و بدان خواهد سوخت .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« يَصْلي‌ » : وارد آتش مي‌گردد و بدان مي‌سوزد ( نگا : نساء / 10 ، ابراهيم‌ / 29 ، انشقاق / 12 ) . « الْكُبْري‌ » : بزرگترين .‏

 سوره أعلى آيه  13

‏متن آيه : ‏

‏ ثُمَّ لَا يَمُوتُ فِيهَا وَلَا يَحْيَى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏سپس در آن آتش ( براي هميشه مي‌ماند و ) نه مي‌ميرد ( و آسوده مي‌گردد ) و نه زنده ( بشمار مي‌آيد و حالتي كه در آن است زندگي ناميده ) مي‌شود .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« لا يَمُوتُ . . . » : مراد اين است كه شخص دوزخي در ميان مرگ و زندگي دست و پا مي‌زند .‏

 

سوره أعلى آيه  14

‏متن آيه : ‏

‏ قَدْ أَفْلَحَ مَن تَزَكَّى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏قطعاً رستگار مي‌گردد كسي كه خويشتن را ( از كثافت كفر و معاصي ) پاكيزه دارد .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« قَدْ أَفْلَحَ » : قطعاً نجات يافته است و رستگار گرديده است . « تَزَكّي‌ » : خود را پاكيزه داشت . زكات داد ( نگا : قاسمي ) .‏

 

سوره أعلى آيه  15

‏متن آيه : ‏

‏ وَذَكَرَ اسْمَ رَبِّهِ فَصَلَّى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏و نام پروردگار خود را ببرَد و نماز بگزارد و فروتني كند .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« إسْمَ » : نام . مراد از ياد كردن نام خدا ، ياد خدا در دل و ذكر او به زبان است ( نگا : تفهيم‌القرآن ) . « صَلّي‌ » : نماز گزارد . خشوع و خضوع كرد ( نگا : جزء عمّ شيخ محمّد عبده ) . « ذَكَرَ . . . فَصَلّي‌ » : الله اكبر را بگويد و به نماز ايستد .‏

 

سوره أعلى آيه  16

‏متن آيه : ‏

‏ بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَيَاةَ ال