 قَالُوا آمَنَّا بِرَبِّ الْعَالَمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏گفتند : به پروردگارِ عالَميان ايمان داريم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« قالُوا . . . » : مراد اين است كه كردار را با گفتار توأم ، و فعل سجده را با قول مؤكّد كردند .‏
 
سوره شعراء آيه  48
‏متن آيه : ‏
‏ رَبِّ مُوسَى وَهَارُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏به پروردگار موسي و هارون .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« رَبِّ » : بدل است . ذكر آن براي رفع توهمي است كه در ذهن عامّه مردم بود . و آن اين كه مردم ، فرعون را ( رَبِّ ) خود مي‌دانستند .‏
 
آيه  79
‏متن آيه : ‏
‏ إِنِّي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ حَنِيفاً وَمَا أَنَاْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«همانا من‌ روي‌ خود را» يعني: تمام‌ و كليت‌ وجود و شخصيت‌ و عبادت‌ خود را «به‌سوي‌ كسي‌ گردانيدم‌ كه‌ آسمانها و زمين‌ را آفريده‌ است‌» و آنها را از كتم‌ عدم ‌پديد آورده‌ است‌ «در حالي‌كه‌ حنيف‌ هستم‌» يعني: گراينده‌ هستم‌ از همه‌ ادياني‌ كه‌ چيزي‌ از خلق‌ خدا(ج) را با وي‌ شريك‌ مي‌ آورند به‌ سوي‌ دين‌ حق‌، پاكدين‌ و پاكدل‌ هستم‌ «و از مشركان‌ نيستم‌» كه‌ چيزي‌ از خلق‌ خداوند(ج) را با وي‌ شريك ‌گردانم‌.
 
سوره شعراء آيه  49
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ آمَنتُمْ لَهُ قَبْلَ أَنْ آذَنَ لَكُمْ إِنَّهُ لَكَبِيرُكُمُ الَّذِي عَلَّمَكُمُ السِّحْرَ فَلَسَوْفَ تَعْلَمُونَ لَأُقَطِّعَنَّ أَيْدِيَكُمْ وَأَرْجُلَكُم مِّنْ خِلَافٍ وَلَأُصَلِّبَنَّكُمْ أَجْمَعِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( فرعون جادوگران را تهديد كرد و ) گفت : آيا به او ايمان آورديد پيش از آن كه من به شما اجازه دهم‌ ؟ ! او بي‌گمان بزرگ و استاد شما است و به شما جادوگري آموخته است . پس خواهيد دانست ( كه با چه زجر و شكنجه‌اي شما را خواهم كشت ) . حتماً دستها و پاهاي شما را عكس يكديگر قطع مي‌گردانم و همگي شما را به دار مي‌آويزم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ءَاذَنَ » : اجازه دهم . « كَبِيرُ » : مراد بزرگ و استاد است . « مِنْ خِلافٍ » : عكس يكديگر . مثلاً دست راست و پاي چپ ، يا پاي راست و دست چپ ( نگا : مائده‌ / 33 ) . « لاُصَلِّبَنَّكُمْ » : حتماً به دارتان مي‌آويزم .‏
 
سوره شعراء آيه  50
‏متن آيه : ‏
‏ قَالُوا لَا ضَيْرَ إِنَّا إِلَى رَبِّنَا مُنقَلِبُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( جادوگران شجاعانه ) گفتند : هيچ زياني نيست ( از اين كاري كه تو خواهي كرد . هر كاري كه مي‌خواهي بكن باكي نيست ، چرا كه ) ما به سوي پروردگارمان باز مي‌گرديم ( و به لقاي معشوق و معبود حقيقي خود مي‌رسيم و پاداش خويش را از او دريافت مي‌داريم ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ضَيْرَ » : زيان و ضرر . « لا ضَيْرَ » : مانعي نيست . زيان و ضرري در ميان نمي‌باشد . « مُنقَلِبُونَ » : بر گردندگان ( نگا : مطفّفين‌ / 31 ) .‏
 
سوره شعراء آيه  51
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّا نَطْمَعُ أَن يَغْفِرَ لَنَا رَبُّنَا خَطَايَانَا أَن كُنَّا أَوَّلَ الْمُؤْمِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما اميدواريم كه پروردگارمان گناهان ما را ببخشاياد ، چرا كه ما ( در ميان قوم تو ) نخستين ايمان‌آورندگان بوده‌ايم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« نَطْمَعُ » : آزمنديم . اميدواريم . « خطايا » : گناهان . خطاها . « أَن كُنَّا » : به سبب اين كه ما بوده‌ايم . در اصل ( لِأن كُنَّا ) بوده و حرف ( أَنْ ) مخفّف از مثقّله است .‏
 
سوره شعراء آيه  52
‏متن آيه : ‏
‏ وَأَوْحَيْنَا إِلَى مُوسَى أَنْ أَسْرِ بِعِبَادِي إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما به موسي وحي كرديم كه شبانه بندگان ( مؤمن بني‌اسرائيل ) مرا ( از مصر ) كوچ بده . شما حتماً تعقيب مي‌شويد ( و فرعون و فرعونيان براي دستگيري شما دنبالتان مي‌كنند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَنْ » : حرف مشبّهةٌبالفعل و مخفّف از ( أَنَّ ) است ( نگا : مؤمنون‌ / 27 )  « أَسْرِ بِعِبادي‌ » : در شب بندگانم را كوچ بده ( نگا : إسراء / 1 ) . « مُتَّبَعُونَ » : تعقيب شوندگان . دنبال شوندگان . مراد تعقيب بني‌اسرائيل توسّط فرعون و فرعونيان است .‏
 
سوره شعراء آيه  53
‏متن آيه : ‏
‏ فَأَرْسَلَ فِرْعَوْنُ فِي الْمَدَائِنِ حَاشِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( توسّط جاسوسان خبر به دربار رسيد كه موسي و بني‌اسرائيل در صدد كوچ به سرزمين ديگري هستند ) پس فرعون ( مأموراني ) به شهرها فرستاد تا ( نيرو ) جمع كنند ( و جلو ايشان را بگيرند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْمَدَآئِن » : جمع مَدينة ، شهر . « حَاشِرِينَ » : گردآورندگان ( نگا : شعراء / 36 ) .‏
 
سوره شعراء آيه  54
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ هَؤُلَاء لَشِرْذِمَةٌ قَلِيلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( فرعون به مأموران دستور داد و گفت : به اهالي شهرها بگوئيد : ) اينها ( كه قصد فرار و تجمع و تقويت در جاي ديگري را دارند ) گروه اندك و ناچيزي هستند ( و ما با نخستين تاخت ايشان را گرفتار و به شكنجه و آزار مي‌رسانيم ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« شِرْذِمَةٌ » : گروه و طائفه‌اي ناچيز و كم اهمّيّت .‏
 
سوره شعراء آيه  55
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنَّهُمْ لَنَا لَغَائِظُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آنان ما را بر سر خشم مي‌آورند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« غَآئِظُونَ » : خشمگين‌كنندگان . بر سر خشم‌آورندگان .‏
 
سوره شعراء آيه  56
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنَّا لَجَمِيعٌ حَاذِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( البتّه جاي هيچ گونه نگراني نيست ، و ليكن ) ما گروهي هستيم محتاط ( و بيدار و دورانديش ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« جَمِيعٌ » : گروه و دسته . جمع ( نگا : قمر / 44 ) . « حَاذِرُونَ » : افراد محتاط و دورانديش . آگاه و بيدار .‏
 
سوره شعراء آيه  57
‏متن آيه : ‏
‏ فَأَخْرَجْنَاهُم مِّن جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( سرانجام آنچه مي‌بايست بشود شد ، و عاقبت بني‌اسرائيل بر فرعون و فرعونيان پيروز شدند ) و ما آنان را از باغها و چشمه‌سارها بيرون رانديم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ » : مراد باغهاي سرسبز و چشمه‌ساران پر آب مصر است .‏
 
سوره شعراء آيه  58
‏متن آيه : ‏
‏ وَكُنُوزٍ وَمَقَامٍ كَرِيمٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و ( ايشان را ) از ميان گنجها و كاخهاي مجلّل ( به در كرديم ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« كُنُوزٍ » : گنجها . « كَرِيمٍ » : مراد ارزشمند و مجلّل و مزيّن و خوش و زيبا است .‏
 
آيه  76
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِذَا لَقُواْ الَّذِينَ آمَنُواْ قَالُواْ آمَنَّا وَإِذَا خَلاَ بَعْضُهُمْ إِلَىَ بَعْضٍ قَالُواْ أَتُحَدِّثُونَهُم بِمَا فَتَحَ اللّهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَآجُّوكُم بِهِ عِندَ رَبِّكُمْ أَفَلاَ تَعْقِلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و چون‌» منافقان‌ يهود «با مؤمنان‌ روبرو شوند، مي‌گويند: ما ايمان‌ آورده‌ايم‌. ووقتي‌ با همديگر خلوت‌ مي‌كنند» يعني: چون‌ اين‌ يهوديان‌ نفاق‌ پيشه‌ با منافقانشان‌خلوت‌ مي‌كنند، «مي‌گويند» به‌ آنها با لحني‌ عتاب‌ آميز «آيا آنچه‌ خدا بر شماگشوده‌است، با آنان‌ درميان‌ مي‌گذاريد؟» يعني: آيا در مورد عذابي‌ كه‌ خداوند (ج)برشما حكم‌ كرده، با مؤمن