لنَّصَبِ ( نگا : روح‌البيان ، كبير ) . « كَبَدٍ » : درد و رنج . مشقّت و محنت . « فِي كَبَدٍ » : حال انسان است ( نگا : روح‌البيان ) .‏

 
سوره بلد آيه  5

‏متن آيه : ‏

‏ أَيَحْسَبُ أَن لَّن يَقْدِرَ عَلَيْهِ أَحَدٌ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏آيا انسان ( با وجود اين همه درد و رنجي كه بدان گرفتار است و نشانه ضعف او است ) گمان مي‌برد هرگز كسي بر او توانائي ندارد و بدو دست نمي‌يابد ؟  ( لذا هر كاري را بكند بازخواست نمي‌شود و از قلمرو مجازات در امن و امان است ! ) .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« أَنْ » : مخفّف از مثقّله است ، و تقدير جمله چنين است : أَنَّهُ لَن يَقْدِرَ عَليْهِ أَحَدٌ . . . مفهوم آيه اين است : كافر گمان مي‌برد هرگونه فسق و فجوري را مرتكب شود ، بازخواستي در ميان نيست ، و از قلمرو مجازات الهي بركنار است ، و كسي نمي‌تواند قدرت و يا ثروت وي را پس بگيرد . در صورتي كه زندگيِ آميخته با درد و رنجِ انسان ، دليل بر ضعف و ناتواني او در برابر خدا است .‏

 
سوره بلد آيه  6

‏متن آيه : ‏

‏ يَقُولُ أَهْلَكْتُ مَالاً لُّبَداً ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏مي‌گويد : من دارائي فراواني را ( در راه خوشگذرانيها و لذائذ خرج نموده‌ام و ) نابود و تباه كرده‌ام .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« أَهْلَكْتُ » : نابود و تباه كردم . مراد خرج كردن و مصرف نمودن است . « لُبَداً » : انباشته و فراوان . « أَهْلَكْتُ مالاً لُّبَداً » : مرادِ چنين كافري و كافراني ، اظهار تفاخر به كثرت دارائي ، و بذل و بخشش بي‌رويه به مردمان ، و گشاده‌دستيها و ولخرجيهاي فراوان است .‏

 سوره بلد آيه  7

‏متن آيه : ‏

‏ أَيَحْسَبُ أَن لَّمْ يَرَهُ أَحَدٌ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏آيا گمان مي‌برد كه كسي او را نديده است‌ ؟  ( بي‌خبر است كه اگر كسي هم از آفريدگان نديده و ندانسته است ، خدا ديده و دانسته است كه او اين اموال را از كجا به دست آورده است و در چه راهي مصرف كرده است و نيّت وي چه بوده است ) .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« أَيَحْسَبُ . . . ؟ » : انسان مغرور و خودستا بي‌خبر است كه خدا از پندار و گفتار و كردار او مطّلع است . اگر مالي دارد به شبي است ، و اگر جاني دارد به تبي است . اصلاً ثروت و قدرت و سراپاي وجودش داده خدا و از آن الله است .‏

 سوره بلد آيه  8

‏متن آيه : ‏

‏ أَلَمْ نَجْعَل لَّهُ عَيْنَيْنِ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏مگر ما براي او دو چشم را ترتيب نداده و نساخته‌ايم‌ ؟‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« أَلَمْ نَجْعَلْ » : مگر ترتيب نداده و نساخته‌ايم‌ ؟‏

 

سوره بلد آيه  9

‏متن آيه : ‏

‏ وَلِسَاناً وَشَفَتَيْنِ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏و زباني و دو لب را نيافريده‌ايم‌ ؟‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« شَفَتَيْنِ » : مثنّي شَفَة ، دو لب . يعني ابزار ديدار و دستگاه گفتار و تمام وسائل اقتدار بنده ، متعلّق به خداي دادار است . پس او كي دارا است‌ ؟ بلكه نادار است .‏

 سوره بلد آيه  10

‏متن آيه : ‏

‏ وَهَدَيْنَاهُ النَّجْدَيْنِ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏( و او را به دو پستان رهنمود نكرده‌ايم‌ ؟ ) و راه خير و شرّ را بدو ننموده‌ايم‌ ؟‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« النَّجْدَيْنِ » : دو راه واضح و آشكار . مراد راه خير و شرّ است كه كاملاً براي عقل انسان نمايان است ( نگا : انسان‌ / 3 ، شمس‌ / 8 ) . دو برجستگي . مراد دو پستان است ( نگا : قاموس ، زادالّمسير ) .‏

 
﴿سوره‌ انفال ﴾
مدني‌ است‌ و داراي‌ (75) آيه‌ است‌.
 
وجه‌ تسميه: سبب‌ نامگذاري‌ اين‌ سوره‌ به‌ «انفال»، بيان‌ حكم‌ غنايم‌ جنگي ‌در آن‌ است‌.
اين‌ سوره‌ در غزوه‌ «بدركبري» نازل‌ شد و از احكام‌ جهاد في‌سبيل‌الله، قوانين ‌جنگ‌ و صلح‌ و ناكام ‌ماندن‌ توطئه‌هاي‌ مشركان‌ عليه‌ رسول‌ گرامي‌ اسلامص سخن‌ مي‌گويد.
سوره بلد آيه  11

‏متن آيه : ‏

‏ فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏( ما كه دو راه پيش پاي انسان نهاده‌ايم ، آن كس كه ناسپاس است ) او خويشتن را به گردنه ( رهائي از شقاوت و رسيدن به سعادت ) نمي‌زند ( و آن را پشت سر نمي‌گذارد ) .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« مَا اقْتَحَمَ » : اقتحام ، به معني بي‌باكانه دست به كار شدن و شجاعانه به كاري آغازيدن است . « الْعَقَبَةَ‌ » : گردنه . مراد گردنه نجات است كه بر سر راه سعادت قرار دارد و بايد با انجام وظائف و تكاليف بندگي ، خويشتن را بدان زد و آن را پشت سر گذاشت .‏

 
سوره بلد آيه  12

‏متن آيه : ‏

‏ وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْعَقَبَةُ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏تو چه مي‌داني آن گردنه چيست‌ ؟‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« مَآ أَدْرَاكَ » : تو چه مي‌داني‌ ؟  ( نگا : حاقّه / 3 ، مدّثّر / 27 ، مرسلات‌ / 14 ) .‏

 



سوره بلد آيه  13

‏متن آيه : ‏

‏ فَكُّ رَقَبَةٍ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏آزاد كردن برده و بنده است .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« فَكُّ » : بازكردن . مراد آزاد كردن و رها ساختن است . « رَقَبَةٍ » : گردن . مراد برده و بنده است ( نگا : نساء / 92 ، مائده‌ / 89 ، مجادله‌ / 3 ) .‏

 سوره بلد آيه  14

‏متن آيه : ‏

‏ أَوْ إِطْعَامٌ فِي يَوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏يا خوراك دادن در زمان گرسنگي ( قحطي و خشكسالي ) است .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« مَسْغَبَةٍ » : مراد بيشتر گرسنگي زمان قحطي و خشكسالي است كه در آن غذا و خوراك سخت عزيز و بسيار مهمّ است ، و در چنين موقعي ايثار نشانه باور راستين شخص به خدا و آخرت است .‏

 


سوره بلد آيه  15

‏متن آيه : ‏

‏ يَتِيماً ذَا مَقْرَبَةٍ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏( خاصّه ) به يتيمي خويشاوند .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« ذَا مَقْرَبَةٍ » : داراي قرابت خويشاوندي ، يا نزديكي همسايگي . « مَقْرَبَةٍ » : خويشاوندي . نزديكي . واژه يتيم ، مفعولٌ‌به إطعام است .‏

 
سوره بلد آيه  16

‏متن آيه : ‏

‏ أَوْ مِسْكِيناً ذَا مَتْرَبَةٍ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏يا به مستمندي خاك‌نشين .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« ذَا مَتْرَبَةٍ » : خاك‌نشين . سخت درمانده و بيچاره . « مَتْرَبَةٍ » : فقر شديد . خاك‌نشيني .‏

 
سوره بلد آيه  17

‏متن آيه : ‏

‏ ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏گذشته از اينها ، او بايد از زمره كساني باشد كه ايمان مي‌آورند و همديگر را به صبر و شكيبائي توصيه مي‌كنند ، و به ترحّم و مهرباني سفارش مي‌نمايند .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« ثُمَّ » : گذشته از اينها . علاوه از اينها ( نگا : ابن‌كثير ، المنتخب ، في ظلال القرآن ، نوين ) . « ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ . . . » : گذشته از اينها بايد باشد از . سپس از زمره كساني خواهد شد كه ( نگا : روح‌البيان ) . معني آيه با توجّه به بيان اخير چنين مي‌شود : سپس از زمره كساني مي‌گردد كه ايمان مي‌آورند و يكديگر را به شكيبائي مي‌خوانند و به مهرباني سفارش مي‌كنند . « الْمَرْحَمَةِ » : لطف و مهرباني . شفقت و دلسوزي .‏

 


سوره بلد آيه  18

‏متن آيه : ‏

‏ أُوْلَئِكَ أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏آنان ( كه داراي چنين صفات و خصالي هستند ) سمت راستيها و اهل سعادتند .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏«