 أَصْحَابُ الْيَمِينِ » : دست راستيها . آنان كه در سمت راست قرار دارند . افراد مبارك و اهل سعادت ( نگا : واقعه‌ / 27 و 38 و 90 و 91 ) . « الْمَيْمَنَةِ » : سمت راست . يمن و بركت . سعادت و اقبال ( نگا : واقعه‌ / 8 ) .‏

 

سوره بلد آيه  19

‏متن آيه : ‏

‏ وَالَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِنَا هُمْ أَصْحَابُ الْمَشْأَمَةِ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏ولي كساني كه آيات ( كتابهاي آسماني و دلائل گسترده در گستره جهاني ) ما را نپذيرند ، ايشان سمت چپيها و اهل شقاوتند .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« أَصْحَابُ الْمَشْأَمَةِ » : سمت چپيها . اهل شقاوت . بدبياران و بدبختان ( نگا : واقعه‌ / 9 ) . « الْمَشْأَمَةِ » : سمت چپ . شومي و نحوست . بدبياري و شقاوت .‏

 

سوره بلد آيه  20

‏متن آيه : ‏

‏ عَلَيْهِمْ نَارٌ مُّؤْصَدَةٌ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏آتشي آنان را در بر خواهد گرفت كه سرپوشيده و دربسته است !‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« عَلَيْهِمْ » : بر آنان گماشته شده است . ايشان را در برگرفته است . « مُؤْصَدَةٌ » : در بسته . سرپوشيده . بر كوره سوزان دوزخ سرپوش گذاشته شده ، و درهايش بسته گشته است ، آيا دوزخيان ، در چنين جائي ، چه حالي خواهند داشت‌ ؟ !‏

 

 سوره أنفال
 
 آيه  1
‏متن آيه : ‏
‏ يَسْأَلُونَكَ عَنِ الأَنفَالِ قُلِ الأَنفَالُ لِلّهِ وَالرَّسُولِ فَاتَّقُواْ اللّهَ وَأَصْلِحُواْ ذَاتَ بِيْنِكُمْ وَأَطِيعُواْ اللّهَ وَرَسُولَهُ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اي‌ پيامبر! از تو درباره‌ انفال» يعني: غنايم‌ جنگ‌ «مي‌پرسند، بگو: انفال‌ به‌ خدا و رسول‌ او اختصاص‌ دارد» يعني: صدور حكم‌ درباره‌ آنها به‌ خدا و رسول‌ اواختصاص‌ دارد، كه‌ رسول‌ او آن‌ را ميان‌ شما طبق‌ فرمان‌ خداي‌ سبحان‌ تقسيم‌مي‌كند و شما در اين‌ باره‌ هيچ‌ اختياري‌ نداريد. انفال: در كلام‌ عرب‌ به‌ هر احسان ‌و نيكوكاري‌اي‌ اطلاق‌ مي‌شود كه‌ نيكوكار آن‌ را از روي‌ فضل‌ و لطف‌، در حق‌كسي‌ انجام‌ دهد، بي‌ آن‌كه‌ انجام‌ آن‌ بر وي‌ واجب‌ باشد. پس‌ «انفال»، از ريشه ‌«نفل» به‌ معناي‌ فضل‌ و بخشش‌ است‌ بنابراين‌، غنايمي‌ كه‌ خداوند متعال‌ آن‌ را بر مؤمنان‌ حلال‌ گردانيده‌ است‌، احسان‌ و فضل‌ ويژه‌ او بر ايشان‌ است‌ چرا كه‌ اين ‌غنايم‌، بر امت‌هاي‌ ديگر قبل‌ از امت‌ محمديص حرام‌ بود. شاهد سخن‌ ما اين‌حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ بخاري‌ و مسلم‌ است‌ كه‌ رسول‌ خداص فرمودند: «پنج‌ چيز به‌ من‌ داده‌ شده‌ كه‌ قبل‌ از من‌ به‌ هيچ‌ كس‌ ديگري‌ داده‌ نشده‌ است»، سپس‌ به‌ بيان ‌اين‌ پنج‌ چيز پرداختند تا به‌ موضوع‌ غنايم‌ رسيدند و فرمودند: «و غنايم‌ برايم‌ حلال‌ شد در حالي ‌كه‌ قبل‌ از من‌ براي‌ هيچ‌ كس‌ حلال‌ نبوده‌ است»[1].
از عباده‌بن‌صامت‌(رض)  در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ روايت‌ شده‌ است: هنگامي‌ كه‌ مسلمانان‌ و مشركان‌ در بدر با هم‌ روبرو شدند، خداي‌ عزوجل‌ مشركان‌ را شكست‌ داد و بعد از شكست‌ دشمن‌، اصحاب‌ به‌ سه‌ گروه‌ تقسيم‌ شدند؛ گروهي ‌دشمن‌ را تعقيب‌ و تار و مار مي‌كردند، گروهي‌ به‌ اردوگاه‌ درهم‌ فروريخته‌ دشمن ‌ريخته‌ اموال‌ و اشياي‌ برجاي‌ مانده‌ از آنان‌ را جمع‌آوري‌ مي‌كردند و گروه‌ سوم ‌پيرامون‌ رسول‌ خداص حلقه‌ زده‌ بودند تا دشمن‌ بر آن‌ حضرتص حمله‌ ناگهاني ‌نياورد. چون‌ شب‌ فرا رسيد و هر سه‌ گروه‌ گرد هم‌ آمدند، در اين‌ هنگام‌ كساني‌كه‌ غنايم‌ را جمع‌ كرده‌ بودند، گفتند: چون‌ ما آن‌ را جمع‌ كرده‌ايم‌ لذا كس‌ ديگري‌ جز ما در آن‌ سهمي‌ ندارد. از سوي‌ ديگر، كساني‌ كه‌ به‌ جست‌وجوي‌ دشمن‌ وتعقيب‌ آن‌ پرداخته‌ بودند، گفتند: شما از ما به‌ اين‌ غنايم‌ ذي‌حق‌تر نيستيد زيرا اين ‌ما بوديم‌ كه‌ دشمن‌ را از اين‌ اموال‌ دور كرده‌ و او را به‌ شكست‌ روبرو كرديم‌. گروه‌ سوم‌ نيز كه‌ رسول‌ خداص را در ميان‌ خويش‌ گرفته‌ بودند، گفتند: شما دو گروه‌ از ما در اين‌ غنايم‌ ذي‌حق‌تر نيستيد زيرا اين‌ ما بوديم‌ كه‌ پيرامون ‌رسول‌ خداص حلقه‌ زده‌ و از بيم‌ آن‌كه‌ مبادا دشمن‌ به‌ ايشان‌ گزندي‌ ناگهاني‌برساند، به‌ ايشان‌ مشغول‌ شديم‌. همان‌ بود كه‌ آيه‌كريمه: ﴿‏ يَسْأَلُونَكَ عَنِ الأَنفَالِ قُلِ الأَنفَالُ لِلّهِ وَالرَّسُولِ ‌...﴾ نازل‌ شد، آن‌گاه‌ رسول‌ خداص غنايم‌ را ميان‌ اصحاب‌ تقسيم‌ كردند.
بعضي‌ در تفسير آيه‌ كريمه‌ گفته‌اند: اين‌ آيه‌، غنايم‌ را ملك‌ رسول‌ خداص گردانيد و سپس‌ اين‌ حكم‌ با «آيه/‌41» از همين‌ سوره: ﴿ ‏ وَاعْلَمُواْ أَنَّمَا غَنِمْتُم مِّن شَيْءٍ...﴾ منسوخ‌ شد.
در تفسيري‌ ديگر، ابن‌عباس‌(رض)  «انفال» را به‌ بخششي‌ معني‌ كرده‌ كه‌ امام ‌(حاكم‌) آن‌ را بعد از تقسيم‌ غنايم‌ به‌ بعضي‌ از رزمندگان‌ ـ افزون‌ بر استحقاقشان‌ ـ مي‌دهد؛ چون‌ پول‌ و كالا و سلاح‌ شخص‌ كشته‌شده‌ (سلب‌) يا مانند آن‌. همين‌ معني‌ به‌ فهم‌ بسياري‌ از فقها نيز شتافته‌ است‌، چنانچه‌ مذهب ‌شافعي‌، ابوحنيفه‌ و مالك‌ اين‌ است‌ كه‌ انفال‌ عبارت‌ است‌ از: اموالي‌ كه‌ امام‌ بنابر اجتهاد خود از حساب‌ خمس‌ به‌ كساني‌ خاص‌ از لشكريان‌ مي‌بخشد و به‌ آن‌ برخي‌از لشكريان‌ را بر اساس‌ شجاعت‌شان‌، يا دليل‌ ديگري‌ بر ديگران‌ ترجيح‌ مي‌دهد.بنابراين‌، انفال‌ از (خمس‌) پرداخته‌ مي‌شود، نه‌ از چهار قسمت‌ ديگر كه‌ سهم‌ صاحبان‌ غنيمت‌ است‌.
«پس‌ از خدا پروا داريد» در اجراي‌ اوامر و اجتناب‌ از نواهي‌ وي‌ «و» از آن ‌جمله‌ اين ‌كه: «با يك‌ديگر سازش‌ نماييد» زيرا اصحاب‌ بدر در تقسيم‌ غنايم ‌اختلاف‌ كرده‌ بودند. مكحول‌ مي‌گويد: «ايجاد سازش‌ و اصلاح‌ ذات‌البين‌ در ميانشان‌ بدين‌ گونه‌ ميسر بود كه‌ غنايم‌ همه‌ برگردانده‌ شود و در ميان‌ كساني‌ كه ‌استحقاقشان‌ نزد رسول‌ خداص ثابت‌ شده‌ و در ميان‌ كساني‌ كه‌ جنگيده‌اند و غنيمت‌ گرفته‌اند، تقسيم‌ شود». «و اگر به‌ راستي‌ مؤمن‌ هستيد، از خدا و پيامبرش‌ اطاعت‌ كنيد» اين‌ ارشاد براي‌ تهييج‌ و برانگيختن‌ مؤمنان‌ بر تقوي‌ و اصلاح ‌ذات‌البين‌ و اطاعت‌ خدا و رسول‌ وي‌ است‌ زيرا ايمان‌ به‌سامان‌ نمي‌شود مگر با اين‌ سه‌ چيز، از اين‌ جهت‌ اطاعت‌ خدا و رسول‌ به‌ عنوان‌ نشانه‌اي‌ بر صدق‌ ايمان‌ معرفي ‌شد.
 
[1] اين‌ حديث‌ شريف‌ به‌ طور كامل‌ در سوره‌ «اعراف‌» نقل‌ شد<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:13661.txt">آيه  1</a><a class="text" href="w:text:13662.txt">آيه  2</a><a class="text" href="w:text:13663.txt">آيه  3</a><a class="text" href="w:text:13664.txt"> آيه  4</a><a class="text" href="w:text:13665.txt">آيه  5</a><a class="text" href="w:text:13666.txt">آيه  6</a><a class="text" href="w:text:13667.txt">آيه  7 </a><a class="text" href="w:text:13668.txt">آيه  8</a><a class="text" href="w:text:13669.txt">آيه  9</a><a class="text" href="w:text:13670.txt">آيه