 همه جهان را ) آفريده است .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« إِقْرَأْ . . . » : از اوّل اين سوره تا آخر آيه پنجم ، نخستين آياتي است كه در غار حراء بر پيغمبر نازل شده است و با تابش اشعّه جديد وحي ، فصل تازه‌اي در تاريخ بشريّت گشوده گشته است . برابر فرمان الهي پيغمبر « قاري‌ » شد ( نگا : بيّنه‌ / 2 ) ولي « كاتب‌ » نشد ( نگا : جزء عمّ شيخ محمّد عبده ) .‏

 



آيه  8
‏متن آيه : ‏
‏ لِيُحِقَّ الْحَقَّ وَيُبْطِلَ الْبَاطِلَ وَلَوْ كَرِهَ الْمُجْرِمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«مي‌خواست‌ تا حق‌ را ثابت‌ كند» يعني: اسلام‌ را در زمين‌ پايدار گرداند و بنيان ‌آن‌ را مستحكم‌ كند «و باطل‌ را نابود گرداند» يعني: شرك‌ را محو و نابود كند «هرچند مجرمان» يعني: مشركان‌ قريش‌، يا تمام‌ گروهها و طوائف‌ كفر «خوش‌نداشته‌ باشند».
 
سوره علق آيه  2

‏متن آيه : ‏

‏ خَلَقَ الْإِنسَانَ مِنْ عَلَقٍ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏انسان را از خون بسته آفريده است .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« خَلَقَ » : هر چند فعل ( خَلَقَ ) در آيه نخست ، آفرينش انسان را هم در بر دارد ، ولي براي اهمّيّت مقام او مجدّدا از انسان سخن به ميان آمده است . « عَلَقٍ » : جمع عَلَقَة ، خون بسته و دَلَمه گونه ( نگا : حجّ‌ / 5 ، مؤمنون‌ / 14 ، غافر / 67 ، قيامه‌ / 38 ) .‏

 

سوره علق آيه  3

‏متن آيه : ‏

‏ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏بخوان ! پروردگار تو بزرگوارتر و بخشنده‌تر است ( از آنچه تو مي‌انگاري . بعد از اين ، بزرگواريها و بخشندگيها از او خواهي ديد كه تعليم قرائت در برابر آنها ساده و ناچيز است ) .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« وَ رَبُّكَ الأكْرَمُ » : حرف واو استئنافيه است . واژه أكرم ، افزايش ربوبيّت و كرامت را مي‌رساند .‏

 

سوره علق آيه  4

‏متن آيه : ‏

‏ الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏همان خدائي كه به وسيله قلم ( انسان را تعليم داد و چيزها به او ) آموخت .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« عَلَّمَ » : تعليم داد . ياد داد . « بِالْقَلَمِ » : به وسيله قلم . به واسطه قلم .‏

 



سوره علق آيه  5

‏متن آيه : ‏

‏ عَلَّمَ الْإِنسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏بدو چيزهائي را آموخت كه نمي‌دانست .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« مَا لَمْ يَعْلَمْ » :  ( نگا : نحل‌ / 78 ) .‏

 
سوره علق آيه  6

‏متن آيه : ‏

‏ كَلَّا إِنَّ الْإِنسَانَ لَيَطْغَى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏قطعاً ( اغلب ) انسانها سركشي و تمرّد مي‌آغازند .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« كَلاّ » : حَقّا . قطعاً . اين واژه را نبايد همواره به معني زجر و ردع بدانيم . بلكه مي‌تواند حرف تحقيق و تنبيه و جواب باشد و ( به راستي ) و ( حقّا ) و ( هان ) و ( آري ) معني شود ( نگا : نوين ) . « الإِنسَانَ » : غالب انسانها مراد است .‏

 
سوره علق آيه  7

‏متن آيه : ‏

‏ أَن رَّآهُ اسْتَغْنَى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏اگر خود را دارا و بي‌نياز ببينند .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« أَن رَّءَاهُ » : وقتي خود را ببيند و بداند . واژه ( أَنْ ) از حروف ناصبه است . جمله ( أَن رَّءَاهُ اسْتَغْنَيا ) مفعولٌ‌له است . « إِسْتَغْنَيا‌ » : احساس قدرت و ثروت كرد . دارا شد و بي‌نياز گرديد ( نگا : عبس‌ / 5 ، ليل‌ / 8 ) .‏

 

سوره علق آيه  8

‏متن آيه : ‏

‏ إِنَّ إِلَى رَبِّكَ الرُّجْعَى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏مسلّماً بازگشت ( همگان در آن جهان ) به سوي پروردگار تو خواهد بود ( و او سركشان و متمرّدان را به كيفر اعمالشان مي‌رساند ) .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« الرُّجْعَيا‌ » : رجوع و بازگشت . مصدر ثلاثي مجرّد است .‏

 

سوره علق آيه  9

‏متن آيه : ‏

‏ أَرَأَيْتَ الَّذِي يَنْهَى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏آيا ديده‌اي كسي را كه نهي مي‌كند و باز مي‌دارد .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« أَرَأَيْتَ ؟ » : آيا ديده‌اي‌ ؟ آيا خبر داري‌ ؟ به من بگو ( نگا : كهف‌ / 63 ، مريم‌ / 77 ، فرقان‌ / 43 ) .‏

 
سوره علق آيه  10

‏متن آيه : ‏

‏ عَبْداً إِذَا صَلَّى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏بنده‌اي را چون به نماز ايستد ؟  ( آيا چنين بازدارنده‌اي مستحقّ عذاب الهي نيست‌ ؟ ) .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« إِذَا . . . » : جواب شرط محذوف است .‏

 

سوره علق آيه  11

‏متن آيه : ‏

‏ أَرَأَيْتَ إِن كَانَ عَلَى الْهُدَى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏به من بگو : اگر ( اين طاغي ياغي بر راه راست و ) بر طريق هدايت بود .  ( چه مقام و منزلتي در پيش خدا مي‌داشت‌ ؟ ) .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« إِنْ » : جواب شرط محذوف است .‏

 



‏‏<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1375.txt">آيه  9</a><a class="text" href="w:text:1376.txt">آيه  10</a><a class="text" href="w:text:1377.txt">آيه  11</a><a class="text" href="w:text:1378.txt">آيه  12</a><a class="text" href="w:text:1379.txt">آيه  13</a><a class="text" href="w:text:1380.txt">آيه  14</a><a class="text" href="w:text:1381.txt">آيه  15</a><a class="text" href="w:text:1382.txt">آيه  16</a></body></html>سوره علق آيه  12

‏متن آيه : ‏

‏ أَوْ أَمَرَ بِالتَّقْوَى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏يا اين كه ( ديگران را به جاي بازداشتن از نماز و ساير عبادات ) به تقوا و پرهيزگاري دستور مي‌داد ( آيا اين برايش بهتر نمي‌بود ؟ ) .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« أَوْ . . . » : جواب شرط محذوف است .‏

 


سوره علق آيه  13

‏متن آيه : ‏

‏ أَرَأَيْتَ إِن كَذَّبَ وَتَوَلَّى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏به من بگو : اگر تكذيب كند ( قرآن و همه كتابها و چيزهائي را كه پيغمبران با خود آورده‌اند ) و پشت كند ( به ايمان و همه كارهاي خوب و پسنديده ، آيا سزاوار چه كيفري خواهد بود ، و حال و وضعش در قيامت چگونه خواهد شد ؟ ) .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« إِن كَذَّبَ وَ تَوَلَّيا‌ » :  ( نگا : قيامه‌ / 32 ، ليل‌ / 16 ) . جواب شرط باز هم محذوف است .‏

 سوره علق آيه  14

‏متن آيه : ‏

‏ أَلَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ يَرَى ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏آيا او ندانسته است كه خداوند ( همه احوال او را مي‌پايد ، و همه اعمال وي را ) مي‌بيند ؟‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« أَلَمْ يَعْلَمْ . . . يَرَيا‌ » : اشاره به اين واقعيّت است كه : عالَم هستي محضر خدا است .‏

 


سوره علق آيه  15

‏متن آيه : ‏

‏ كَلَّا لَئِن لَّمْ يَنتَهِ لَنَسْفَعاً بِالنَّاصِيَةِ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏هرگزا هرگز !  ( آن چنان نيست كه او مي‌پندارد ) . اگر او ( از كارهاي خود دست برندارد و به اعمال زشت خويش ) پايان ندهد ، موي پيشانيش را مي‌گيريم و ( او را به سوي آتش دوزخ ) كشان كشان مي‌بريم .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« لَنَسْفَعَنْ » : مي‌گيريم و به شدّت مي‌كشيم . از ماده سَفْع ، به معني گرفتن و به شدّت كشيدن است . نون تأكيد اين فعل در رسم‌الخطّ قرآني با تنوين نوشته شده است . « نَاصِيَةِ‌ » : موي پيشاني ( نگا : هود / 56 ، رحمن‌ / 41 ) .‏

 

سوره علق آيه  16

‏متن آيه : ‏

‏ نَاصِيَةٍ كَاذِبَةٍ خَاطِئَةٍ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏موي پيشاني دروغگوي بزهكار .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« نَاصِيَةٍ » : بدل است . « خَاطِئَةٍ » : بزهكار . مراد از موي پيشاني دروغگوي بزهكار ، صاحب آن است . واژه ( نَاصِيَةٍ ) به خود پيشاني هم گفته مي‌شود . در اين صورت معني آيه چنين است : پيشانيي كه نشانه دروغگوئي و بزهكاري در آن جلوه‌گر و پيدا است ( ن