م‌». يعني: مراد از ظلم‌ در اين‌ آيه‌، شرك‌ است‌.
 
سوره شعراء آيه  87
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَا تُخْزِنِي يَوْمَ يُبْعَثُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و مرا خوار و رسوا مدار در روزي كه ( مردمان براي حساب و كتاب و سزا و جزا ، زنده و ) برانگيخته مي‌شوند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يُبْعَثُونَ » :  ( نگا : اعراف‌ / 14 ، حجر / 36 ، مؤمنون‌ / 100 ) .‏
 
سوره شعراء آيه  88
‏متن آيه : ‏
‏ يَوْمَ لَا يَنفَعُ مَالٌ وَلَا بَنُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آن روزي كه اموال ،  ( يعني نيروي مادي ) ، و اولاد ، ( يعني نيروي انساني ، به كسي ) سودي نمي‌رساند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَوْمَ » : ظرف و مراد قيامت است .‏
 
سوره شعراء آيه  89
‏متن آيه : ‏
‏ إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بلكه تنها كسي ( نجات پيدا مي‌كند و از اموالي كه در راه آفريدگار صرف ، و از اولادي كه در مسير پروردگار رهنمود كرده باشد ، سود مي‌برد ) كه با دل سالم ( از بيماري كفر و نفاق و ريا ) به پيشگاه خدا آمده باشد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِلاّ مَنْ . . . » : مگر كسي كه . ليكن كسي كه . واژه ( مَنْ ) مي‌تواند مرفوع و بدل از فاعل ( يَنفَعُ ) و مضافي پيش از آن مقدّر باشد كه تقدير چنين خواهد بود : لا يَنفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ إِلاّ مالُ و بَنُو مَنْ أَتَي اللهَ بَقَلْبٍ سَليمٍ . و يا اين كه واژه ( مَنْ ) منصوب و مفعول بوده و در اصل بدل از مفعول محذوف باشد كه تقدير چنين خواهد بود : يَوْمَ لاْ يَنفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ أَحَدَاً إَلاّ مَنْ أَتَي اللهَ بِقَلْبٍ سَليمٍ . در هر صورت اموال و اولادي به انسان سود مي‌رسانند كه تبديل به باقيات صالحات شده باشند . « قَلْبٍ سَليمٍ » : دل سالم از بيماري كفر و نفاق و ريا ( نگا : اعراف‌ / 147 ، احزاب‌ / 19 ، بقره‌ / 264 ) .‏
 
سوره شعراء آيه  90
‏متن آيه : ‏
‏ وَأُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏در آن هنگام بهشت براي پرهيزگاران نزديك گردانده مي‌شود ( و آنان كه از كفر و معاصي رويگردان ، و به ايمان و طاعت در جهان روي آورده بودند ، به سوي آن مي‌روند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أُزْلِفَتْ » : نزديك گردانده شد .‏
 
سوره شعراء آيه  91
‏متن آيه : ‏
‏ وَبُرِّزَتِ الْجَحِيمُ لِلْغَاوِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و دوزخ براي گمراهان آشكار گردانده مي‌شود .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« بُرِّزَتْ » : نموده شد . آشكار گرديد . « الْغَاوِينَ » : گمراهان .‏
 
سوره شعراء آيه  92
‏متن آيه : ‏
‏ وَقِيلَ لَهُمْ أَيْنَ مَا كُنتُمْ تَعْبُدُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و بديشان گفته مي‌شود : كجا هستند معبودهائي كه پيوسته آنها را عبادت مي‌كرديد ؟‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَا » : چيزهائي كه . مراد معبودهاي دروغين است .‏
 
سوره شعراء آيه  93
‏متن آيه : ‏
‏ مِن دُونِ اللَّهِ هَلْ يَنصُرُونَكُمْ أَوْ يَنتَصِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( معبودهاي ) غير از خدا . آيا آنها ( در برابر اين شدائد و سختيهائي كه اكنون با آن روبرو هستيد و هستند ) شما را كمك مي‌كنند يا خويشتن را ياري مي‌دهند ؟‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَنتَصِرُونَ » : باز مي‌دارند . خويشتن را به دور مي‌دارند . انتصار به معني ياري دادن خود يا كمك خواستن و يا دفع بلا از خويشتن است ( نگا : كهف‌ / 43 ، قصص‌ / 81 ، قمر / 10 ، رحمن‌ / 35 ) .‏
 
سوره شعراء آيه  94
‏متن آيه : ‏
‏ فَكُبْكِبُوا فِيهَا هُمْ وَالْغَاوُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏پس از آن ، آنان ( كه پرستش شوندگان گمراهساز ) همراه گمراهان ( كه پرستش كنندگان ايشان بودند ) پياپي به دوزخ سرنگون افكنده مي‌شوند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« كُبْكِبُوا » : سرنگون و پياپي فرو افكنده مي‌شوند .‏
 
سوره شعراء آيه  95
‏متن آيه : ‏
‏ وَجُنُودُ إِبْلِيسَ أَجْمَعُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و جملگي لشكريان اهريمن ( نيز همراه آن دو گروه به دوزخ سرنگون مي‌گردند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« جُنُودُ إِبْلِيسَ » : لشكريان و ياوران ابليس . مراد پيروان ابليس ، يعني جنايتكاران و معصيت پيشگان سراسر تاريخ است ( نگا : اعراف‌ / 18 ، حجر / 43 ) .‏
 
سوره شعراء آيه  96
‏متن آيه : ‏
‏ قَالُوا وَهُمْ فِيهَا يَخْتَصِمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آنان ( كه معبودهاي دروغين را پرستيده‌اند ) در آنجا به كشمكش ( با معبودهاي خود ) مي‌پردازند و مي‌گويند :‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« وَ هُمْ فِيهَا يَخْتَصِمُونَ » : جمله حاليّه است .‏
 
آيه  83
‏متن آيه : ‏
‏ وَتِلْكَ حُجَّتُنَا آتَيْنَاهَا إِبْرَاهِيمَ عَلَى قَوْمِهِ نَرْفَعُ دَرَجَاتٍ مَّن نَّشَاء إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و آن‌ حجت‌ ما است‌» يعني: حجت‌هايي‌ كه‌ ابراهيم‌(ع) بر قومش‌ اقامه‌ كرد و بيان‌ آن‌ گذشت‌، حجت‌ ما است‌ «كه‌ به‌ ابراهيم‌ در برابر قومش‌ داديم‌» يعني: او را با آموختن‌ اين‌ حجتها نصرت‌ داديم‌ و به‌وسيله‌ آنها بر قومش‌ غلبه‌ كرد «درجات‌ هركس‌ را كه‌ بخواهيم‌ بلند مي‌گردانيم‌» با هدايت‌ و راهنمايي‌ وي‌ به‌سوي‌ حق‌ و تلقين ‌حجت‌ و علم‌ و حكمت‌ به‌ وي‌ چنان‌كه‌ درجات‌ و مراتب‌ ابراهيم‌(ع) را بلند برديم ‌«هرآينه‌ پروردگار تو حكيم‌ است‌» در بلند بردن‌ مقام‌ و مرتبه‌ هركسي‌ كه‌ بخواهد «داناست‌» به‌ كساني‌ كه‌ شايستگي‌ اين‌ رفعت‌ و برتري‌ را دارند.
 
	سوره شعراء آيه  97
‏متن آيه : ‏
‏ تَاللَّهِ إِن كُنَّا لَفِي ضَلَالٍ مُّبِينٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏به خدا سوگند ما در گمراهي آشكاري بوده‌ايم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِن كُنَّا » : واژه ( إِنْ ) مخفّف از مثقّله و در اصل چنين است : إِنَّا كُنَّا .‏
 
سوره شعراء آيه  98
‏متن آيه : ‏
‏ إِذْ نُسَوِّيكُم بِرَبِّ الْعَالَمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آن زمان كه ما شما ( معبودان دروغين ) را با پروردگار جهانيان ( در عبادت و طاعت ) برابر مي‌دانستيم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِذْ » : زماني كه . ظرف زمان گمراهي است . يا ( إِذْ ) تعليليّه است ( نگا : زخرف‌ / 39 ) .‏
 
سوره شعراء آيه  99
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَا أَضَلَّنَا إِلَّا الْمُجْرِمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و ما را جز بزهكاران ( شياطين نام ) گمراه نكرده است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْمُجْرِمُونَ » : مراد شيطان و ياوران او ، يا رؤساء و كبراء ايشان است ( نگا : احزاب‌ / 67 ) .‏
 
سوره شعراء آيه  100
‏متن آيه : ‏
‏ فَمَا لَنَا مِن شَافِعِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( اي واي بر ما ! امروز ) ما اصلاً شفاعت كنندگاني نداريم ( كه ما را برهانند ! ما كه معتقد به ميانجيگري ميانجيگران براي نجات خود بوديم ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مِن شَافِعِينَ » : واژه ( مِنْ ) بيانگر عموميّت نفي چيزي است كه پس از آن قرار دارد ( نگا : تفسير المصحف المفسّر ) .‏
 
سوره شعراء آيه  101
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَا صَدِيقٍ حَمِيمٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( همچنين ، امروز ) دوست صميمي و دلسوزي هم نداريم ( تا دست كم گريه‌اي براي ما سر دهد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« حَميمٍ » : گرم . مراد صميمي و دلسوز است .‏
 
سوره شعراء آيه  102
‏متن آيه : ‏
‏ فَلَوْ أَنَّ لَنَا كَرَّةً 