ر، به‌ ميدان‌ كارزار بازگشتند و نهايتا پيروزي‌ و ظفر نصيب‌ ايشان‌ شد. يادآور مي‌شويم‌ كه‌ حنين‌ آخرين ‌غزوه‌ بر ضد مسلمانان‌ است‌ كه‌ مسلمانان‌ نهايتا در آن‌ پيروز شدند و مشركان ‌شكست‌ خوردند. دراين‌ غزوه‌ بود كه‌ رسول‌ خداص از مرد مشركي‌ به‌نام ‌صفوان‌بن‌اميه‌، زره‌ها و سلاح‌هايي‌ را به‌ عاريت‌ گرفتند.
امام‌ ابوحنيفه‌: و امام‌ شافعي: با استناد به‌ اين‌ روايت‌ گفته‌اند: اگر سلطه ‌غالب‌، سلطه‌ اسلام‌ باشد، باكي‌ نيست‌ كه‌ از مشركان‌ عليه‌ مشركان‌ ياري ‌جسته‌ شود، اما اگر حاكميت‌ شرك‌ برتر بود، ياري‌ جستن‌ از مشركان‌ مكروه‌ است‌.
 
	آيه  26
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ أَنَزلَ اللّهُ سَكِينَتَهُ عَلَى رَسُولِهِ وَعَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَأَنزَلَ جُنُوداً لَّمْ تَرَوْهَا وَعذَّبَ الَّذِينَ كَفَرُواْ وَذَلِكَ جَزَاء الْكَافِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آن‌گاه‌ خداوند آرامش‌ خود را بر پيامبرش‌ و بر مؤمنان‌ فرود آورد» يعني‌: پس‌ از شكست‌ موقت‌ مسلمانان‌ در حنين‌، خداوند متعال‌ آرامشي‌ را كه‌ مايه‌ تسكين‌ خاطر ايشان‌ شد بر ايشان‌ فرودآورد و ترس‌ و هراس‌ را از ايشان‌ برطرف‌ كرد و در نتيجه‌، مسلمانان‌ جرأت‌ يافتند كه‌ مجددا به‌ ميدان‌ جنگ‌ با مشركان‌ برگردند و به‌ رسول‌ خداص كه‌ پايدارانه‌ در ميدان‌ بودند، بپيوندند. مراد اين‌ است‌ كه‌ خداوند متعال‌ آرامش‌ خود را هم‌ بر كساني‌كه‌ پايداري‌ كردند و شكست‌ نخوردند و هم‌ بركساني‌كه‌ فرار كردند اما مجددا باز گشتند و جنگيدند ـ كه‌ اغلب‌ آنها از انصار بودند ـ هر دو نازل‌ نمود «و سپاهياني‌ فرو فرستاد كه‌ آنها را نمي‌ديديد» كه‌ فرشتگان‌ بودند «و كافران‌ را عذاب‌ كرد» با قتل‌ و اسارت‌ و از دست ‌دادن‌ اموال‌ وفرزندان‌ «و اين‌ است‌ سزاي‌ كافران».
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1483.txt">آيه  27</a><a class="text" href="w:text:1484.txt">آيه  28</a><a class="text" href="w:text:1485.txt">آيه  29</a><a class="text" href="w:text:1486.txt">آيه  30</a><a class="text" href="w:text:1487.txt">آيه  31</a></body></html>آيه  27
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ يَتُوبُ اللّهُ مِن بَعْدِ ذَلِكَ عَلَى مَن يَشَاءُ وَاللّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«سپس‌ خداوند بعد از اين‌، توبه‌ هر كس‌ را بخواهد مي‌پذيرد» يعني‌: خداوند بعد از عذابي‌ كه‌ بر كافران‌ در حنين‌ فرو فرستاد، بر كساني‌كه‌ به‌سوي‌ اسلام‌ رو آورند، توبه‌پذير مي‌شود چنان‌كه‌ قبول‌ اسلام‌ را بر بقيه‌ قبيله‌ هوازن‌ الهام‌ كرد و از آنان ‌توبه‌پذير گشت‌ به‌طوري‌ كه‌ بعد از گذشت‌ بيست‌ روز از واقعه‌ حنين‌، آنها با خلعت ‌مسلماني‌ به‌ ملاقات‌ رسول‌ خداص شتافتند «و خدا آمرزنده‌ مهربان‌ است».
 
	آيه  28
‏متن آيه : ‏
‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ فَلاَ يَقْرَبُواْ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ بَعْدَ عَامِهِمْ هَذَا وَإِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةً فَسَوْفَ يُغْنِيكُمُ اللّهُ مِن فَضْلِهِ إِن شَاء إِنَّ اللّهَ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اي‌ مؤمنان‌! حقيقت‌ اين‌ است‌ كه‌ مشركان‌ نجس‌اند» مراد نجاست‌ معنوي‌، يعني ‌نجاست‌ شرك‌ و ظلم‌ و اخلاق‌ و عادات‌ زشت‌ آنهاست‌ لذا كافر ذاتا نجس‌العين ‌نيست‌ زيرا خداي‌ سبحان‌، خوردن‌ غذاي‌ كفار اهل‌ كتاب‌ را بر مسلمانان‌ حلال ‌گردانيده‌ است‌، همچنان‌ ثابت‌ شده‌ كه‌ رسول‌ خداص در ظروف‌ كفار خوردند وآشاميدند، در ظروف‌ آنها وضو گرفتند و كفار را در مسجد خويش‌ فرود آوردند. و اين‌ قول‌ جمهور علماء است‌. ولي‌ به‌ قولي‌: كفار ذاتا نجس‌اند، از آن‌ گذشته‌،آنان‌ غسل‌ جنابت‌ نمي‌كنند بنابراين‌، جسما هم‌ نجس‌اند «پس‌ نبايد كه‌ به‌ مسجدالحرام‌ نزديك‌ شوند» يعني‌: كفار نبايد به‌ حرم‌ مكي‌ ـ از جمله‌ به ‌مسجدالحرام‌ ـ وارد شوند، هرچند به‌ منظور انجام‌ دادن‌ حج‌ و عمره‌ زيرا به‌ آنان‌اجازه‌ داده‌ نمي‌شود كه‌ مطابق‌ آيين‌هاي‌ شركي‌ خود، حج‌ يا عمره‌ بگزارند. اما درباره‌ مساجد ديگر ـ بجز مسجدالحرام‌ ـ بايد گفت‌: اهل‌ مدينه‌ بر آنند كه‌ بايد هر مشركي‌ را از هر مسجدي‌ منع‌ كرد زيرا آنان‌ نجس‌اند و مساجد، پاك‌ و پاك‌كننده‌ و نهي‌ مشركان‌ از نزديك‌شدن‌ به‌ مسجدالحرام‌، در حقيقت‌ به‌ معناي‌ نهي‌ مسلمانان ‌از دادن‌ چنين‌ امكاني‌ به‌ آنهاست‌ و اين‌ مذهب‌ امام‌ مالك: است‌. ولي‌ احناف‌، ورود به‌ مساجد را ـ اعم‌ از مسجدالحرام‌ يا غير آن‌ ـ براي‌ كفار مباح‌ شمرده‌اند زيرا هدف‌ آيه‌، نهي‌ از حج‌ و عمره‌ مشركان‌ است‌. اما شافعي: بر آن‌ است‌ كه‌ مشركان‌ بايد ـ مخصوصا ـ از مسجدالحرام‌ بازداشته‌ شوند. «بعد از اين‌ سال» يعني‌: بعد از سال‌ نهم‌ هجري‌. شايان‌ ذكر است‌؛ اين‌ همان‌ سالي‌ است‌ كه ‌ابوبكر(رض)  طبق‌ فرمان‌ رسول‌ خداص، امارت‌ حجاج‌ را برعهده‌ داشت‌. پس‌ برمبناي‌ اين‌ آيه‌، ورود مشركان‌ به‌ حرم‌ مكي‌ از آغاز سال‌ دهم‌ هجري‌ ممنوع‌ شد «و اگر از فقر بيمناكيد پس‌ به‌زودي‌ خدا ـ اگر بخواهد ـ از فضل‌ خود شما را توانگر خواهد ساخت» عكرمه‌ مي‌گويد: «خداوند متعال‌ مسلمانان‌ را با فرود آوردن‌ پياپي‌ و فراوان‌ باران‌، روياندن‌ سبزيجات‌، حاصلخيز كردن‌ زمين‌ها، اسلام ‌آوردن ‌اعراب‌ ـ كه‌ اسباب‌ توانگري‌ و وسايل‌ مورد نياز مؤمنان‌ را به‌ مكه‌ حمل ‌مي‌كردند ـ و با اموال‌ غنيمت‌ و في‌ء و جزيه‌، توانگر ساخت». جمله‌ (اگربخواهد)، به‌ مؤمنان‌ مي‌آموزد كه‌ همه‌ امور را به‌ مشيت‌ خداوند متعال‌ معلق‌ سازند و همه‌ اميدها را به‌ او بربندند «همانا خداوند داناست» به‌ تمام‌ امور، از جمله ‌به‌ مصالح‌ بندگانش‌ «حكيم» است‌ در برآوردن‌ آرزوها و در هر آنچه‌ كه‌ حكم‌ و اراده‌ كند.
در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آمده‌ است‌: چون‌ مسلمانان‌، مشركان‌ را از ورود به‌ حرم‌ مكي‌و محل‌ برگزاري‌ مناسك‌ منع‌ كردند، از آنجا كه‌ همين‌ مشركان‌ مواد غذايي‌ واموال‌ تجارتي‌ را به‌سوي‌ حرم‌ مكي‌ مي‌آوردند؛ شيطان‌ ترس‌ از فقر را در دلهاي ‌مسلمانان‌ انداخت‌ و با خود گفتند: منبع‌ درآمد ما كه‌ همين‌ها بودند، اكنون‌ زندگي‌خود را از كدام‌ منبع‌ تأمين‌ كنيم‌؟ همان‌ بود كه‌ خداي‌ عزوجل‌ به‌ ايشان‌ وعده‌ داد كه‌ از فضل‌ خويش‌، توانگرشان‌ خواهد ساخت‌ ـ و سپاس‌ او را كه‌ چنان‌ كرد.
 
آيه  29
‏متن آيه : ‏
‏ قَاتِلُواْ الَّذِينَ لاَ يُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَلاَ بِالْيَوْمِ الآخِرِ وَلاَ يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ اللّهُ وَرَسُولُهُ وَلاَ يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ حَتَّى يُعْطُواْ الْجِزْيَةَ عَن يَدٍ وَهُمْ صَاغِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
اين‌ آيه‌ اتم