‌ از اهالي‌ مدينه‌ به‌نام ‌ثعلبه‌بن‌حاطب‌ نازل‌ شد و او از كساني‌ بود كه‌ مسجد ضرار را بنا كردند. ابن‌جريرطبري‌ به‌ اختصار داستان‌ ثعلبه‌بن‌حاطب‌ را با اسانيد آن‌ از ابن‌عباس‌ و حسن‌ و قتاده‌ روايت‌ نموده‌ و سپس‌ اين‌ داستان‌ را به‌ تفصيل‌، اما با سند ضعيفي‌ از ابي‌امامه‌ باهلي‌ چنين‌ نقل‌ كرده‌ است‌: ثعلبه‌بن‌حاطب‌ نزد رسول‌ خداص آمد و گفت‌: يارسول‌الله! از خدا بخواهيد كه‌ به‌ من‌ مالي‌ ارزاني‌ دارد زيرا سوگند به‌ ذاتي‌ كه‌ شما را به‌ حق‌ برانگيخته‌ است‌، اگر او به‌ من‌ مالي‌ عنايت‌ كند، قطعا حق‌ هر ذي‌حقي‌ را از آن‌ خواهم‌ داد. رسول‌ خداص فرمودند: «واي‌ برتو اي‌ ثعلبه‌! مال‌ اندكي‌ كه‌ شكر آن‌ را بتواني‌ گزارد، بهتر از مال‌ بسياري‌ است‌ كه‌ تاب‌ شكر آن‌ را نتواني‌آورد». ولي‌ او گفت‌: يا رسول‌الله! التماس‌ مي‌كنم‌ كه‌ از خدا براي‌ من‌ اين‌ گونه‌ درخواست‌ كنيد. پس‌ رسول‌ خداص چنين‌ دعا كردند: «بارالها! به‌ ثعلبه‌ مالي ‌ارزاني‌ دار». راوي‌ مي‌گويد: پس‌ از آن‌، ثعلبه‌ گوسفنداني‌ را پروراند و آن ‌گوسفندان‌ چنان‌كه‌ كرمها و حشرات‌ به‌زودي‌ و به‌ انبوهي‌ رشد و تكثر مي‌كنند، تكثر كردند تا بدانجا كه‌ در اندك‌ مدتي‌، مدينه‌ بر آنها تنگ‌ آمد و ثعلبه‌ بناچار با آنها از مدينه‌ به‌ صحرا بيرون‌ رفت‌، باز هم‌ گوسفندان‌ او بيشتر و بيشتر شدند و اين‌ روند چنان‌ روبه‌ فزوني‌ بود كه‌ او باز هم‌ از حول‌وحوش‌ مدينه‌ دورتر رفت‌، سرانجام‌، كار او بدانجا انجاميد كه‌ نه‌ به‌ نماز جمعه‌اي‌ حاضر مي‌شد و نه‌ به‌ جنازه‌اي‌. در اين‌ هنگام‌ بود كه‌ رسول‌ خداص فرمودند: «اي‌ واي‌ بر ثعلبه‌بن‌حاطب‌! اي ‌واي‌ بر ثعلبه‌بن‌ حاطب‌!».
سپس‌ آن‌ حضرت‌ص دو تن‌ از اصحاب‌ را براي‌ جمع‌آوري‌ زكات‌ اموال‌ و احشام‌ مردم‌، به‌ اطراف‌ و نواحي‌ فرستادند، آن‌ دو تن‌ نزد ثعلبه‌ نيز آمدند و از او خواستند تا زكاتش‌ را بپردازد ولي‌ او گفت‌: آنچه‌ كه‌ شما زكات‌ نامش‌ گذاشته‌ايد، چيزي‌ جز جزيه‌ نيست‌! بدين‌ گونه‌، از دادن‌ زكات‌ سرباز زد. آن‌ دو به‌ مدينه‌ بازگشتند و چون‌ رسول‌ خداص ايشان‌ را ديدند، قبل‌ از آن‌كه‌ با ايشان ‌سخني‌ بگويند، فرمودند: «اي‌ واي‌ بر ثعلبه‌بن‌حاطب‌!». همان‌ بود كه‌ خداي‌ عزوجل‌ اين‌ سه‌ آيه‌ را درباره‌ وي‌ نازل‌ كرد. يكي‌ از نزديكان‌ ثعلبه‌ كه‌ اين‌ آيات‌ را شنيد بي‌درنگ‌ نزد وي‌ آمد و به‌ وي‌ گفت‌: واي‌ بر تو اي‌ ثعلبه‌! درباره‌ تو اين‌... واين‌ آيه‌ نازل‌ شده‌ است‌. راوي‌ مي‌گويد: همان‌ بود كه‌ ثعلبه‌ به‌ مدينه‌ آمد و زكات ‌مال‌ خويش‌ را به‌ رسول‌ خداص تقديم‌ كرد و گفت‌: يا رسول‌الله! اين‌ زكات‌ مال‌ من‌ است‌ كه‌ اينك‌ تقديم‌ شما مي‌كنم‌. اما رسول‌ خداص خطاب‌ به‌ وي‌ فرمودند: خداي‌ عزوجل‌ مرا از پذيرفتن‌ زكات‌ تو منع‌ كرده‌ است‌. ثعلبه‌ شروع‌ به‌ گريستن ‌كرد و بر سر خود خاك‌ مي‌افشاند ولي‌ هرچه‌ التماس‌ كرد، رسول‌ خداص از وي‌ نپذيرفتند. سپس‌ بعد از ايشان‌، ابوبكر صديق‌(رض)  نيز در عهد خويش‌ از وي‌ نپذيرفت‌، بعد از او، عمر(رض)  و عثمان‌(رض)  نيز از وي‌ نپذيرفتند و سرانجام‌، درخلافت‌ عثمان‌(رض)  مرد.
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:155.txt">آيه  120</a><a class="text" href="w:text:156.txt">آيه  121</a><a class="text" href="w:text:157.txt">آيه  122-123</a><a class="text" href="w:text:158.txt">آيه  124</a><a class="text" href="w:text:159.txt">آيه  125</a><a class="text" href="w:text:160.txt">آيه  126</a></body></html>آيه  76
‏متن آيه : ‏
‏ فَلَمَّا آتَاهُم مِّن فَضْلِهِ بَخِلُواْ بِهِ وَتَوَلَّواْ وَّهُم مُّعْرِضُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ چون‌ از فضل‌ خويش‌ به‌ آنان‌ بخشيد، بدان‌ بخل‌ ورزيدند» و بر عكس ‌سوگندي‌ كه‌ خورده‌ بودند، چيزي‌ از آن‌ را صدقه‌ ندادند «و اعراض‌كنان ‌برگشتند» از طاعت‌ حق‌ تعالي‌، درحالي‌كه‌ بر اين‌ اعراض‌ خويش‌ مصر بودند.
 
	آيه  77
‏متن آيه : ‏
‏ فَأَعْقَبَهُمْ نِفَاقاً فِي قُلُوبِهِمْ إِلَى يَوْمِ يَلْقَوْنَهُ بِمَا أَخْلَفُواْ اللّهَ مَا وَعَدُوهُ وَبِمَا كَانُواْ يَكْذِبُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«در نتيجه‌، به‌سزاي‌ آن‌كه‌ وعده‌ خويش‌ را با خداوند خلاف‌ كردند و از آن‌ روي‌ كه‌دروغ‌ مي‌گفتند، در دلهايشان‌ ـ تا روزي‌ كه‌ او را ديدار مي‌كنند ـ پيامدهاي‌ نفاق‌ را باقي‌گذارد» پس‌ اين‌ سزا به‌ دو دليل‌ است‌، يكي‌ خلف‌ وعده‌ و ديگري‌ دروغ‌، به‌ همين‌جهت‌، رسول‌ خداص خلف‌ وعده‌ و دروغ‌ را دو نشانه‌ از نشانه‌هاي‌ نفاق‌ معرفي‌كرده‌اند. آري‌! خداي‌ متعال‌ به‌ سزاي‌ بخلشان‌، پيامدهاي‌ نفاق‌ را در دلهايشان‌ مستمرا تا روز قيامت‌ باقي‌ گذاشت‌، روزي‌ كه‌ با خداي‌ عزوجل‌ ملاقات‌ مي‌كنند.يا معني‌ اين‌ است‌: بخل‌، نفاقي‌ پايدار در دلهاهايشان‌ باقي‌ گذارد زيرا سبب‌ نفاقشان ‌چيزي‌ جز بخل‌ نبود.
 
	آيه  78
‏متن آيه : ‏
‏ أَلَمْ يَعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ يَعْلَمُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَاهُمْ وَأَنَّ اللّهَ عَلاَّمُ الْغُيُوبِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آيا ندانسته‌اند» منافقان‌ «كه‌ خداوند راز و نجوايشان‌ را مي‌داند» در مورد طعنه‌زدن‌ بر پيامبراكرم‌ص، بر يارانشان‌ و بر دين‌ اسلام‌ «و خداوند داناي ‌غيبهاست» پس‌ هيچ‌ چيز ـ از جمله‌ آنچه‌ كه‌ از منافقان‌ سر مي‌زند ـ بر وي‌ مخفي ‌نمي‌ماند.
 
 آيه  79
‏متن آيه : ‏
‏ الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لاَ يَجِدُونَ إِلاَّ جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْ سَخِرَ اللّهُ مِنْهُمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آمده‌ است‌: منافقان‌، مسلمانان‌ داوطلبي‌ را كه‌ به‌ ميل‌ و رغبت ‌خود ـ افزون‌ بر زكات‌ فرض‌ ـ به‌طور داوطلبانه‌ صدقه‌ نافله‌ مي‌دادند، مورد طعن ‌و تمسخر قرار مي‌دادند و چون‌ يكي‌ از مؤمنان‌، چيز اندكي‌ از مال‌ خود را داوطلبانه‌ صدقه‌ مي‌كرد، منافقان‌ مي‌گفتند: خدا از اين‌ صدقه‌ وي‌ بس‌ بي‌نياز است‌! و اگر يكي‌ از ايشان‌ مال‌ بسياري‌ را صدقه‌ مي‌كرد، باز هم‌ طعنه‌زنان ‌مي‌گفتند: اين‌ شخص‌ فقط از روي‌ ريا چنين‌ كرده‌ و صدقه‌ وي‌ خالصانه‌ براي‌ خدا نبوده‌ است‌! همان‌ بود كه‌ نازل‌ شد: «كساني‌كه‌ بر داوطلبان‌ مؤمن‌ در صدقات‌ عيب‌ مي‌گيرند و عيب‌ مي‌گيرند بر كساني‌ كه‌ جز به‌ اندازه‌ توانشان» چيزي‌ را براي‌ صدقه‌ كردن‌ «نمي‌يابند» و آن‌ مال‌ اندك‌ هم‌ حاصل‌ دست‌رنج‌ و زحمت‌شان‌ است‌ «و آنان‌ را مورد تمسخر قرار مي‌دهند» يعني‌: آن‌ منافقان‌، هم‌ كساني‌ را كه‌ كم ‌انفاق‌ مي‌كنند و هم‌ كساني‌ را كه‌ بسيار ا