ورَةٌ أَنْ آمِنُواْ بِاللّهِ وَجَاهِدُواْ مَعَ رَسُولِهِ اسْتَأْذَنَكَ أُوْلُواْ الطَّوْلِ مِنْهُمْ وَقَالُواْ ذَرْنَا نَكُن مَّعَ الْقَاعِدِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و چون‌ سوره‌اي» به‌ قولي‌: مراد همين‌ سوره‌، يعني‌ سوره‌ «برائه» است‌ «نازل‌شود» بدين‌ مضمون‌ «كه‌: به‌ خداوند ايمان‌ آوريد و همراه‌ با پيامبرش‌ جهاد كنيد» عليه‌ دشمنان‌ دين‌ خدا(ج)  «توانمندانشان» يعني‌: صاحبان‌ مال‌ و ثروت‌ و مكنت‌، يا رؤسا و بزرگانشان‌ كه‌ چشم‌ مردم‌ به‌سوي‌ آنهاست‌ «از تو عذر و اجازه‌ مي‌خواهند و مي‌گويند: بگذار كه‌ ما با خانه‌نشينان‌ باشيم» يعني‌: اجازه‌ بده‌ كه‌ ما با برجاي ‌ماندگان ‌معذور از جنگ‌؛ همچون‌ ضعفا و بيماران‌ زمين‌گير بنشينيم‌ و از همراهي‌ با تو در جنگ‌ معاف‌ باشيم‌.
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1553.txt">آيه  87</a><a class="text" href="w:text:1554.txt">آيه  88</a><a class="text" href="w:text:1555.txt">آيه  89</a><a class="text" href="w:text:1556.txt">آيه  90</a><a class="text" href="w:text:1557.txt">آيه  91</a><a class="text" href="w:text:1558.txt">آيه  92</a><a class="text" href="w:text:1559.txt">آيه  93</a></body></html>آيه  87
‏متن آيه : ‏
‏ رَضُواْ بِأَن يَكُونُواْ مَعَ الْخَوَالِفِ وَطُبِعَ عَلَى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لاَ يَفْقَهُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«به‌ اين‌ راضي‌ شدند كه‌ با خانه‌نشينان‌ باشند» يعني‌: آنها به‌ سبب‌ نفاق‌ و بيماري ‌باطني‌ و شك‌ و جبني‌ كه‌ در دلهايشان‌ است‌، ابا نورزيدند از اين‌كه‌ پشت‌ سر رسول‌ خداص با زناني‌ كه‌ در خانه‌ها از مردان‌ جانشيني‌ مي‌كنند، باقي‌ بمانند «و بردلهايشان‌ مهر زده‌ شده‌ است» از آن‌ رو كه‌ خود كفر و نفاق‌ را انتخاب‌ كرده‌اند «در نتيجه‌ قدرت‌ درك‌ ندارند» كه‌ بفهمند؛ در جهاد چه‌ رستگاري‌ و سعادتي‌ و در تخلف‌ از جهاد؛ چه‌ نابودي‌ و شقاوتي‌ نهفته‌ است‌.
 
	آيه  88
‏متن آيه : ‏
‏ لَكِنِ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُواْ مَعَهُ جَاهَدُواْ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ وَأُوْلَئِكَ لَهُمُ الْخَيْرَاتُ وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«ولي» اگر اين‌ گروه‌ منافق‌ از جهاد تخلف‌ كردند، كساني‌ كه‌ بهتر از آنانند، به‌ جهاد بپاخاستند؛ يعني‌: «پيامبر و كساني‌كه‌ با او ايمان‌ آورده‌اند، با اموال‌ و جانهاي‌ خود جهاد كردند و اينانند كه‌ همه‌ خيرات‌ براي‌ آنان‌ است» خيرات‌: شامل‌ همه‌ خوبيها ونيكي‌هاست‌ بنابراين‌، منافع‌ دين‌ و دنيا همه‌ را دربر مي‌گيرد. به‌ قولي‌؛ خيرات‌: زنان‌ خوبروي‌ تن‌آرا در بهشت‌اند «و اين‌ گروه‌ همان‌ رستگارانند» كه‌ به‌ هر مطلوبي ‌نايل‌ مي‌شوند. از خداي‌ عزوجل‌ مسئلت‌ مي‌كنيم‌ كه‌ ما را از اين‌ فوز عظيم‌ محروم ‌نگرداند.
 
	آيه  89
‏متن آيه : ‏
‏ أَعَدَّ اللّهُ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«خداوند براي‌ آنان‌ باغهايي‌ آماده‌ كرده‌ است‌ كه‌ از زير» درختان‌ و ساختمانهاي ‌آن‌ «نهرها روان‌ است‌ و در آن‌ جاودانه‌اند. اين‌ همان‌ رستگاري‌ بزرگ‌ است».
	آيه  90
‏متن آيه : ‏
‏ وَجَاء الْمُعَذِّرُونَ مِنَ الأَعْرَابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَقَعَدَ الَّذِينَ كَذَبُواْ اللّهَ وَرَسُولَهُ سَيُصِيبُ الَّذِينَ كَفَرُواْ مِنْهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
سپس‌ مجموعه‌ ديگري‌ از آيات‌ مي‌آيد كه‌ در مورد عذر نرفتن‌ به‌ جهاد سخن ‌مي‌گويد؛ اين‌كه‌ چه‌ وقت‌ اين‌ عذر صحيح‌ و چه‌ وقت‌ صحيح‌ نيست‌؟ و از خلال ‌بيان‌ اين‌ موضوع‌، ما به‌ طبيعت‌ نفاق‌ و اوصاف‌ منافقان‌ آشنا مي‌شويم‌: «و معذران ‌اعرابي‌ نزد تو آمدند تا به‌ آنان‌ اجازه» ترك‌ جهاد «داده‌ شود» معذر: كسي‌ است‌ كه‌ عذر پيش‌ مي‌افگند، اما در واقع‌ عذري‌ ندارد. يعني‌: گروهي‌ از باديه‌نشينان‌ عرب‌، عذر و بهانه‌هايي‌ نادرست‌ پيش‌ كشيدند تا رسول‌ خداص به‌ آنان‌ اجازه‌ نرفتن‌ به‌ جهاد را بدهند ولي‌ گروه‌ ديگري‌ بودند كه‌ هيچ‌ عذري‌ مطرح‌ نكرده‌ بلكه‌ بدون‌ عذرخواهي‌ نشستند و از جهاد تخلف‌ ورزيدند، كه‌ آنان‌ منافقان‌ اعراب‌ بودند «وكساني‌كه‌ به‌ خدا و رسول‌ او دروغ‌ گفتند، در خانه‌ نشستند» و با وجود آن‌كه‌ با رسول‌ خداص بر حرف‌شنوي‌ و اطاعت‌ بيعت‌ كرده‌ بودند، اما نه‌ ايمان‌ آوردند و نه‌ تصديق‌ كردند بنابراين‌، با تخلفشان‌ از جهاد بدون‌ مطرح‌ كردن‌ هيچ‌ عذري‌، اين‌ حقيقت‌ نمايان‌ شد كه‌ آنها در بيعت‌ بر ايمان‌ نيز دروغگو بوده‌اند.
پس‌ متخلفان‌ از جهاد سه‌ گروه‌ بودند:
1 ـ كساني‌ كه‌ به‌سبب‌ داشتن‌ عذري‌ واقعي‌، از جهاد بازماندند.
2 ـ كساني‌ كه‌ هيچ‌ عذري‌ نداشته‌ اما در نرفتن‌ به‌ جهاد، عذرهاي‌ بي‌اساسي‌ پيش‌افگندند و اجازه‌ نشستن‌ خواستند.
3 ـ كساني‌ كه‌ نه‌ عذري‌ داشتند و نه‌ اجازه‌ نشستن‌ خواستند، كه‌ اينان‌ بدترين‌ سه‌ گروه‌ بودند.
«به‌ زودي‌ به‌ كافران‌ از آنان» يعني‌: به‌ كافران‌ از باديه‌نشينان‌ متخلف‌ عذرتراش ‌غيرمعذور و تكذيب‌ كنندگان‌ بي‌پروا «عذاب‌ دردناك‌ خواهد رسيد».
ابن‌اسحاق‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ مي‌گويد: اين‌ آيه‌ درباره‌ گروهي‌ از قبيله ‌بني‌غفار نازل‌ شد.
 
 آيه  91
‏متن آيه : ‏
‏ لَّيْسَ عَلَى الضُّعَفَاء وَلاَ عَلَى الْمَرْضَى وَلاَ عَلَى الَّذِينَ لاَ يَجِدُونَ مَا يُنفِقُونَ حَرَجٌ إِذَا نَصَحُواْ لِلّهِ وَرَسُولِهِ مَا عَلَى الْمُحْسِنِينَ مِن سَبِيلٍ وَاللّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
آن‌گاه‌ خداوند متعال‌ بيان‌ مي‌دارد كه‌ چه‌ كساني‌ به‌ حق‌ و به‌ سبب‌ داشتن‌ عذري‌ واقعي‌، از جهاد تخلف‌ مي‌كنند: «بر ناتوانان‌ هيچ‌ گناهي‌ نيست» كه‌ زنان‌ و كودكانند «و بر بيماران‌ هيچ‌ گناهي‌ نيست» مراد از آنان‌: بيماران‌ مزمن‌، پيران‌ فرتوت‌، نابينايان‌، لنگان‌ و امثال‌ آنانند. يعني‌: بر آنان‌ هيچ‌ ايراد و گناهي‌ درتخلف‌ از جهاد نيست‌، به‌ اين‌ دليل‌ كه‌ عذرشان‌ واقعي‌ و موجه‌ است‌ و اين‌ عذرها به‌ بدن‌ و جسم‌ مربوط مي‌شود. سپس‌ به‌ بيان‌ عذرهايي‌ مي‌پردازد كه‌ به‌ مال‌ برمي‌گردد نه‌ به‌ بدن‌ و مي‌فرمايد: «و بر كساني‌كه‌ چيزي‌ نمي‌يابند تا» در راه‌ جهاد «خرج‌ كنند، هيچ‌ گناهي‌ نيست» پس‌ باوجود داشتن‌ چنان‌ معاذير بدني‌ يا مالي‌اي‌، جهاد از آنان‌ ساقط بوده‌ و برايشان‌ فرض‌ نيست‌ «به‌ شرط آن‌كه‌ براي‌ خدا و پيامبرش ‌خيرخواهي‌ كنند» نصيحت‌ و خيرخواهي‌ براي‌ خدا(ج)  عبارت‌ است‌ از: ايمان‌آوردن‌ به‌ وي‌، عمل‌ به‌ شريعت‌ وي‌ و ترك‌ اموري‌ كه‌ با شريعتش‌ مخالف‌ است‌ وشكي‌ نيست‌ كه‌ خيرخواهي‌ به‌ بندگان‌ خدا(ج) ، محب