يم‌ است‌.
«پيشامد بد» و حادثه‌هاي‌ ناگوار؛ چون‌ شر و شكست‌ و عذاب‌ و بلا و هر پيش‌آمد ناگوار ديگري‌ «بر آنان‌ باد» بدين‌گونه‌ خداوند متعال‌ نفرين‌ خود را با آن ‌رخدادي‌ كه‌ آنها در حق‌ مسلمانان‌ انتظار مي‌بردند، همانند گردانيد «و خدا شنواست» به‌ آنچه‌ كه‌ مي‌گويند «داناست» به‌ آنچه‌ كه‌ در ضمير خويش‌ پنهان‌ مي‌دارند.
 	آيه  99
‏متن آيه : ‏
‏ وَمِنَ الأَعْرَابِ مَن يُؤْمِنُ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَيَتَّخِذُ مَا يُنفِقُ قُرُبَاتٍ عِندَ اللّهِ وَصَلَوَاتِ الرَّسُولِ أَلا إِنَّهَا قُرْبَةٌ لَّهُمْ سَيُدْخِلُهُمُ اللّهُ فِي رَحْمَتِهِ إِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و برخي‌ ديگر از اعراب» يعني‌: از باديه‌نشينان‌ «كساني‌اند كه‌ به‌ خدا و روز آخرت ‌ايمان‌ دارند» اينان‌ گروه‌ دوم‌ از باديه‌نشينان‌ هستند «و آنچه‌ را انفاق‌ مي‌كنند» در راه‌ خدا(ج)  «سبب‌ تقرب‌ نزد خدا مي‌شمارند» قربات‌: آنچه‌ كه‌ انسان‌ به‌ سبب‌ آن‌ به‌خدا(ج)  تقرب‌ و نزديكي‌ جويد «و صلوت‌ پيامبر را» يعني‌: دعاهاي‌ نيك‌ وآمرزش‌خواهي‌ پيامبر را نيز مايه‌ تقرب‌ نزد خداي‌ سبحان‌ مي‌شمارند، از آن‌ رو كه ‌به‌ خدا(ج)  و پيامبرش‌ ايماني‌ نيرومند و باوري‌ راسخ‌ دارند «آگاه‌ باش‌ كه‌ بي‌گمان ‌اين» انفاق‌ و صدقاتشان‌ و نيز دعاها و آمرزش‌خواهي‌ پيامبرص «قربتي ‌است» مقبول‌ و پذيرفته‌شده‌ «براي‌ آنان» نزد خداي‌ متعال‌ «به‌زودي‌ خدا ايشان‌ را در جوار رحمت‌ خويش‌ در مي‌آورد» رحمت‌ پروردگار متعال‌: محبت‌ وي‌ است‌ با مؤمنان‌ و آنچه‌ كه‌ از خير دنيا و بهشت‌ آخرت‌ به‌ ايشان‌ عنايت‌ مي‌كند «همانا خداوند آمرزنده‌ است» و عيب‌ مقصران‌ را مي‌پوشاند «مهربان‌ است» و تلاش‌ وكوشش‌ اندك‌مايه‌گان‌ را مي‌پذيرد.
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1568.txt">آيه  100</a><a class="text" href="w:text:1569.txt">آيه  101</a><a class="text" href="w:text:1570.txt">آيه  102</a><a class="text" href="w:text:1571.txt">آيه  103</a><a class="text" href="w:text:1572.txt">آيه  104</a><a class="text" href="w:text:1573.txt">آيه  105</a><a class="text" href="w:text:1574.txt">آيه  106</a></body></html>آيه  100
‏متن آيه : ‏
‏ وَالسَّابِقُونَ الأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُم بِإِحْسَانٍ رَّضِيَ اللّهُ عَنْهُمْ وَرَضُواْ عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَداً ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و سابقون‌ الاولون‌ از مهاجران‌ و انصار» سابقون‌ الاولون‌ از مهاجران‌: پيشگامان ‌و سبقت‌كنندگان‌ نخستين‌ از اصحابي‌اند كه‌ به‌ هر دو قبله‌ نماز خوانده‌اند، يعني‌ سابقه‌ آنها در اسلام‌ به‌ عهدي‌ مي‌رسد كه‌ هر دو قبله‌ را دريافته‌اند. يا كساني‌اند كه‌شاهد «بيعت‌الرضوان» بوده‌اند. يا اهل‌ «بدر» اند؛ و بهترين‌شان‌ خلفاي ‌چهارگانه‌اند به‌ ترتيب‌، سپس‌ شش‌ تن‌ باقي‌ مانده‌ از «عشره‌ مبشره»، آن‌گاه‌ اهل ‌«بدر»، سپس‌ مجاهدان‌ «احد»، آن‌گاه‌ اهل‌ «بيعت‌الرضوان» در «حديبيه». وسابقون‌ الاولون‌ از انصار: نخستين‌ پيشگاماني‌ از انصار هستند كه‌ با رسول‌ خداص در «بيعت‌ عقبه‌ اول‌ و دوم»، بيعت ‌كرده‌ اند، كه‌ تعدادشان‌ در بيعت‌ عقبه‌ اول‌ هفت‌تن‌ و در بيعت‌ عقبه‌ دوم‌، هفتاد تن‌ بود «و كساني‌كه‌ با نيكوكاري‌ از آنان‌ پيروي‌ كرده‌اند» يعني‌: كساني‌ كه‌ از نخستين‌ پيشروان‌ پيشگام‌ مهاجر و انصار، پيروي‌ كرده‌اند. ايشان‌ دنباله‌ روان‌ و از پي‌آيندگان‌ آنانند؛ از صحابه‌ و تابعيني‌ كه‌ بعد از ايشان‌ آمده‌اند، يا تا روز قيامت‌ مي‌آيند، در صورتي‌كه‌ از نخستين‌ پيشگامان‌ دين‌ و دعوت‌، با نيكوكاري‌ در كردار و گفتار پيروي‌ كنند. آري‌! همين‌ پيشگامان ‌نخستين‌ از مهاجران‌ و انصار و پيروان‌ راستين‌ آنان‌ هستند كه‌: «خدا از ايشان ‌خشنود شد» و طاعات‌ و عباداتشان‌ را پذيرفت‌ و از تقصيراتشان‌ در گذشت‌ و برآنان‌ خشم‌ نگرفت‌ «و ايشان‌ نيز از او خشنود شدند» بر آنچه‌ كه‌ از فضل‌ خويش ‌به‌ آنان‌ عطا كرد و از نعمت‌ ديني‌ و دنيوي‌ خويش‌ بر آنان‌ سرازير كرد «و براي ‌آنان» همراه‌ با رضاي‌ خويش‌ «باغهايي‌ آماده‌ كرده‌ كه‌ از زير آن‌ نهرها روان‌ است‌،هميشه‌ در آن‌ جاودانند، اين‌ است‌ همان‌ كاميابي‌ بزرگ».
پس‌ اين‌ آيه‌، گواهي‌ و مژده‌ و بشارتي‌ است‌ از سوي‌ خداي‌ منان‌ به‌ بهشت‌ و رستگاري‌ در آخرت‌ براي‌ پيشروان‌ و پيشگامان‌ از اصحاب‌ پيامبرص چنان‌كه ‌اين ‌آيه‌ مژده‌ بخش‌ كساني‌ نيز هست‌ كه‌ رهرو راه‌ ايشان‌ بوده‌ و ايشان‌ را براي‌ خود مقتدا و الگو قرار مي‌دهند.
دليل‌ اين‌كه‌ پروردگار متعال‌ سابقه‌داران‌ را بر ديگر مسلمانان‌ برتري‌ و فضيلت ‌داد، همانا ايمان‌ و انفاقشان‌ در دوران‌ ضعف‌ اسلام‌ و قبل‌ از غلبه‌ و انتشار آن ‌است‌.
 

آيه  101
‏متن آيه : ‏
‏ وَمِمَّنْ حَوْلَكُم مِّنَ الأَعْرَابِ مُنَافِقُونَ وَمِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُواْ عَلَى النِّفَاقِ لاَ تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ سَنُعَذِّبُهُم مَّرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّونَ إِلَى عَذَابٍ عَظِيمٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
در اينجا با مجموعه‌ ديگري‌ از آيات‌ روبرو مي‌شويم‌ كه‌ به‌ ما زواياي‌ بيشتري‌ از اوصاف‌ و روشهاي‌ منافقان‌ را روشن‌ ساخته‌ و در مقابل‌، اوصاف‌ مؤمنان‌ را نيز روشن‌ مي‌كند: «و برخي‌ از باديه‌نشيناني‌ كه‌ پيرامون‌ شما هستند، منافق‌اند» اين‌گروه‌، منافقاني‌ بودند كه‌ پيرامون‌ مدينه‌ سكونت‌ داشتند «و نيز بعضي‌ از اهل ‌مدينه» مردماني‌ منافق‌اند كه‌ «بر نفاق‌ خو گرفته‌اند» يعني‌: بر نفاق‌ پايداري‌ كرده‌، در آن‌ مهارت‌ كسب‌ نموده‌ و شديدا بر آن‌ سرسختي‌ نشان‌ مي‌دهند و از آن‌ منصرف‌ نگشته‌ اند. شايان‌ ذكر است‌ كه‌ مهارتشان‌ در نفاق‌ تا بدانجا بود كه‌ نفاقشان ‌حتي‌ بر رسول‌ خداص نيز مخفي‌ ماند، چه‌ رسد به‌ ساير مؤمنان‌ «تو آنان‌ رانمي‌شناسي‌، ما آنان‌ را مي‌شناسيم» يعني‌: اي‌ محمدص! تو آنان‌ را به‌ اشخاص‌ و اعيانشان‌ نمي‌شناسي‌؛ زيرا آنان‌ در نفاق‌ ماهرند و از آنچه‌ كه‌ موجب‌ شك‌ و شبهه‌ در ايمانشان‌ گردد، دوري‌ مي‌گزينند به‌طوري‌ كه‌ نفاقشان‌ بر انسان‌ مخفي‌ مانده‌ و جز براي‌ خداي‌ سبحان‌ بر ديگران‌ آشكار نيست‌ «ما به‌زودي‌ آنان‌ را دو بار عذاب ‌مي‌كنيم» مراد از دوبار عذاب‌، يكي‌ رسوا ساختن‌ و برملا كردن‌ نفاقشان‌ و ديگري ‌عذاب‌ نمودنشان‌ در آخرت‌ است‌. به‌ قولي‌: مراد از دو بار عذاب‌؛ يكي‌ نزول ‌مصايب‌ بر اموال‌ و اولاد و جانهايشان‌ و ديگري‌ عذاب‌ قبر است‌ «آن‌گاه‌