ضل‌ او را «بدهد» در دنيا، يا در آخرت‌، يا در هر دو. به‌ قولي‌؛ معني‌ اين ‌است‌: خداوند(ج)  براي‌ هر كسي‌ كه‌ حسناتش‌ بسيار باشد، از فضلي‌ كه‌ بدان‌ بر بندگانش‌ تفضل‌ مي‌كند، مي‌بخشد پس‌ فضل‌ اهل‌ فضل‌ از جانب‌ حق‌ تعالي‌ است‌.
ابن‌مسعود(رض)  در تفسير ﴿وَيُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ﴾ مي‌گويد: «هر كس‌ مرتكب ‌گناهي‌ شود، بر دفتر اعمالش‌ يك‌ گناه‌ نوشته‌ مي‌شود و هر كس‌ يك‌ عمل‌ ثواب ‌انجام‌ دهد، بر دفتر اعمالش‌ ده‌ ثواب‌ نوشته‌ مي‌شود. پس‌ اگر در برابر گناهي‌ كه ‌مرتكب‌ شده‌ است‌، در دنيا عذاب‌ شود، همه‌ آن‌ ده‌ ثواب‌ برايش‌ باقي‌ مي‌ماند واگر با آن‌ در دنيا عذاب‌ نشود، از ده‌ ثواب‌ او فقط يكي‌ گرفته‌ مي‌شود و نه‌ ثواب ‌ديگر برايش‌ باقي‌ مي‌ماند. سپس‌ فرمود: هلاك‌ شد كسي‌ كه‌ يگانهاي‌ او بر دهگانهايش‌ غلبه‌ كرد». «و اگر رويگردان‌ شويد» از عبادت‌ و استغفار و توبه‌ «پس ‌در حقيقت‌ من‌ بر شما از عذاب‌ روزي‌ بزرگ‌ مي‌ترسم‌» كه‌ عذاب‌ روز قيامت‌ است‌.
البته‌ اين‌ مقام‌، مقام‌ ترهيب‌ و تخويف‌ است‌ چنان‌كه‌ مقام‌ اول‌ ذكر شده‌ در آغاز آيه‌، مقام‌ ترغيب‌ بود
آيه  4
‏متن آيه : ‏
‏ إِلَى اللّهِ مَرْجِعُكُمْ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«بازگشت‌ شما به‌سوي‌ خداست‌» با مرگ‌، سپس‌ زنده‌ شدن‌ بعد از آن‌ و آن‌گاه‌ دريافت‌ پاداش‌ و جزا «و او بر هر چيزي‌ تواناست‌» از جمله‌ بر عذاب ‌كردن‌ شما درمقابل‌ ترك‌ اوامرش‌.
پس‌ اين‌ آيات‌، مقاصد قرآن‌ را در دو چيز خلاصه‌ كرده‌اند: عبادت‌ و استغفار، و بشارت‌ و انذار زيرا هيچ‌ كس‌ نمي‌تواند عبادت‌ حق‌ تعالي‌ را چنان‌كه‌ بايد انجام ‌دهد لذا همراه‌ با عبادت‌، استغفار نيز لازم‌ است‌.
 
آيه  5
‏متن آيه : ‏
‏ أَلا إِنَّهُمْ يَثْنُونَ صُدُورَهُمْ لِيَسْتَخْفُواْ مِنْهُ أَلا حِينَ يَسْتَغْشُونَ ثِيَابَهُمْ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ اين‌ بود كه‌: چون‌ رسول‌ خداص از برابر كفار مي‌گذشتند، برخي‌ از آنان‌ سينه‌هاي‌ خود را پيچانيده‌ و پشت‌هاي‌ خود را بر مي‌گردانيدند و جامه‌هاي‌ خود را بر سر خويش‌ مي‌كشيدند تا رسول‌ خداص آنها را نبينند. به‌ قولي‌: اين‌ آيه‌ درباره‌ گروهي‌ از مشركان‌ نازل‌ شد كه‌ گفتند؛ چون‌ پرده‌هاي‌ خانه‌هايمان‌ را فروانداخته‌ و پتوهايمان‌ را بر سرهايمان‌ بيندازيم‌، آن‌گاه ‌سينه‌هايمان‌ را بر دشمني‌ محمدص بپيچانيم‌، چه‌ كسي‌ از اين‌ حال‌ ما آگاه‌ مي‌شود؟
«آگاه‌ باش‌ كه‌ آنان‌ سينه‌هاي‌ خود را مي‌پيچند» يعني‌: كافران‌ سينه‌هاي‌ خود را از پيامبرص بر مي‌پيچند و از ايشان‌ به‌ سبب‌ اصرار بر كفر روي‌ بر مي‌گردانند. يا آنها دشمني‌ با اسلام‌ و پيامبر را در سينه‌هاي‌ خود پنهان‌ مي‌دارند؛ «تا از او پنهان ‌شوند» يعني‌: تا از خدا(ج)  يا پيامبرش‌ با اعمال‌ بد خود پنهان‌ شوند و بنابراين‌، خداوند(ج)  پيامبر خود و مؤمنان‌ را از اعمال‌ بدشان‌ آگاه‌ نگرداند؛ «آگاه‌ باش‌، آن‌گاه‌ كه‌ آنها جامه‌هايشان‌ را بر سر مي‌كشند» يعني‌: آن‌گاه‌ كه‌ بر بسترهاي‌ خواب ‌خود جاي‌ گرفته‌ و پتوهاي‌ خود را بر سرهاي‌ خود مي‌پوشانند، يا آن‌گاه‌ كه‌ جامه ‌بر سرمي‌كشند تا رسول‌ خداص آنها را نبيند؛ «مي‌داند» خداي‌ سبحان‌ «آنچه‌ را پنهان‌ مي‌دارند و آنچه‌ را آشكار مي‌كنند» پس‌ از اين‌ پنهان‌سازي‌ خود هيچ‌ سودي نمي‌برند زيرا پنهان‌ و آشكارشان‌ نزد خداوند(ج)  يكسان‌ است‌ «چرا كه‌ او داناي‌ راز سينه‌هاست‌» مراد از صدر: ضمير انسان‌ است‌ كه‌ سينه‌ در برگيرنده‌ آن‌ مي‌باشد.
 
	<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1737.txt">آيه  6</a><a class="text" href="w:text:1738.txt">آيه  7</a><a class="text" href="w:text:1739.txt">آيه  8</a><a class="text" href="w:text:1740.txt">آيه  9</a><a class="text" href="w:text:1741.txt">آيه  10</a><a class="text" href="w:text:1742.txt">آيه  11</a><a class="text" href="w:text:1743.txt">آيه  12</a></body></html>آيه  6
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَا مِن دَآبَّةٍ فِي الأَرْضِ إِلاَّ عَلَى اللّهِ رِزْقُهَا وَيَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَمُسْتَوْدَعَهَا كُلٌّ فِي كِتَابٍ مُّبِينٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و هيچ‌ جنبنده‌اي‌ در زمين‌ نيست‌ مگر اين‌كه‌ روزيش‌ بر عهده‌ خداست‌» حق‌ تعالي ‌انواع‌ خوراكي‌هايي‌ را كه‌ سزاوار حال‌ هرگونه‌ جانداري‌ با اختلاف‌ انواع‌ وگونه‌هاي‌ آنهاست‌، تأمين‌ مي‌كند. البته‌ تأمين‌ روزي‌ آنان‌، فضل‌ و بخشش‌ و احساني‌ از جانب‌ اوست‌، نه‌ اين‌كه‌ بر وي‌ واجب‌ باشد. پس‌ هرگاه‌ خداوند متعال ‌از حال‌ هيچ‌ جانداري‌ ـ به‌ اعتبار آنچه‌ كه‌ به‌ وي‌ از رزق‌ و روزي‌ مقدر كرده‌است‌ ـ غافل‌ نمي‌ماند، ديگر چگونه‌ از احوال‌، اعمال‌ و اوضاع‌ آنان‌ غافل ‌مي‌ماند؟ «و محل‌ استقرار آن‌ را مي‌داند» يعني‌: حق‌ تعالي‌ جايي‌ از زمين‌ را كه‌ آن‌ جاندار در آن‌ استقرار مي‌يابد و آرام‌ مي‌گيرد، مي‌داند «و بازگشتگاه‌ آن‌ را» يعني‌: جايي‌ را كه‌ آن‌ جنبنده‌ در آن‌ مي‌ميرد، نيز مي‌داند «همه‌ در كتابي‌ مبين‌ ثبت ‌است‌» يعني‌: همه‌ آنچه‌ كه‌ در باره‌ جانداران‌ ذكر شد؛ از محل‌ استقرار آنها گرفته ‌تا محل‌ مردن‌ و رزق‌ و روزي‌ آنها، در كتابي‌ روشن‌ كه‌ همانا لوح‌ محفوظ مي‌باشد، ثبت‌ است‌.
شاه‌ ولي‌ الله دهلوي‌؛ در معني‌: ﴿َيَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَمُسْتَوْدَعَهَا﴾ مي‌گويد: «مستودع‌ جايي‌ است‌ كه‌ آن‌ جاندار را به‌ غير اختيارش‌ در آنجا نگاه‌ داشته‌ بودند؛ مانند صلب‌ مرد و رحم‌ زن‌ اما مستقر جايي‌ است‌ كه‌ او به‌ اختيار خود در آن‌ مي‌ماند؛ مانند خانه‌».
 
	آيه  7
‏متن آيه : ‏
‏ وَهُوَ الَّذِي خَلَق السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَكَانَ عَرْشُهُ عَلَى الْمَاء لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلاً وَلَئِن قُلْتَ إِنَّكُم مَّبْعُوثُونَ مِن بَعْدِ الْمَوْتِ لَيَقُولَنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ إِنْ هَذَا إِلاَّ سِحْرٌ مُّبِينٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اوست‌ آن‌كه‌ آسمانها و زمين‌ را در شش‌ روز آفريد» براي‌ اين‌كه‌ تأني‌ و تأمل‌ رابه‌ بندگانش‌ بياموزاند «در حالي‌ كه‌ عرش‌ وي‌ بر آب‌ بود» يعني‌: قبل‌ از آفرينش‌ آسمانها و زمين‌، عرش‌ حق‌ تعالي‌ بر آب‌ بود. عرش‌: مركز تنظيم‌ ملك‌ وفرمانروايي‌ الله(ج)  و مصدر تدبير اوست‌ كه‌ از آسمانها و زمين‌ بزرگتر است‌. از ابن‌عباس‌ك پرسيدند: «در آن‌ هنگام‌ آب‌ بر چه‌ چيزي‌ قرار داشت‌؟ فرمود: بر بستر باد». اين‌ آيه‌ دليل‌ بر آن‌ است‌ كه‌ عرش‌ و آب‌ قبل‌ از آفرينش‌ آسمانها وزمين‌ آفريده‌ شده‌ بودند و 