 : ‏
«كساني‌ كه‌ به‌ آنان‌ كتاب‌ داده‌ايم، او را» يعني: محمدص و نبوتش‌ را «مي‌شناسند، همان‌گونه‌ كه‌ فرزندانشان‌ را مي‌شناسند» و بيشترين‌ شناخت‌ نسبت‌ به‌ انسان‌ را پدر و مادر وي‌ دارند زيرا فرزند از همان‌ كوچكي‌ تا بزرگسالي‌ زير نظر ورعايت‌ آنان‌ است‌ «و مسلما گروهي‌ از آنان، ديده‌ و دانسته‌ حق‌ را پنهان‌ مي‌دارند» آنان‌ دانشمندان‌ گمراه‌ اهل‌ كتابند كه‌ به‌ اوصاف‌ پيامبر آخرالزمان‌ص آشنايي‌دارند، نه‌ آن‌ گروهي‌ كه‌ ايمان‌ آورده‌اند؛ چون‌ عبدالله بن‌ سلام‌ و يارانش‌.
 
آيه  108
‏متن آيه : ‏
‏ وَأَمَّا الَّذِينَ سُعِدُواْ فَفِي الْجَنَّةِ خَالِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَالأَرْضُ إِلاَّ مَا شَاء رَبُّكَ عَطَاء غَيْرَ مَجْذُوذٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اما كساني‌كه‌ نيكبخت‌ شده‌اند» يعني‌: سعادت‌ و نيكبختي‌ در حق‌شان‌ نوشته‌ شده‌ است‌ ـ به‌ سبب‌ ايمان‌ و اعمال‌ صالحشان‌ «تا آسمانها و زمين‌ برجاست‌، دربهشت‌ جاودانند  مگر آنچه‌ پروردگارت‌ بخواهد» از واپس‌ افگندنشان‌ در قبرهايشان‌ و در محشر ـ قبل‌ از ورود به‌ بهشت‌. اما ابن‌كثير مي‌گويد: «استثنا در اينجا ناظر بر اين‌ معني‌ است‌ كه‌ دوام‌آوردنشان‌ در بهشت‌، امري‌ واجب‌ باالذات‌ نيست‌ بلكه‌ به‌مشيت‌ خداوند(ج)  موكول‌ است‌». «اين‌ بخششي‌ غير منقطع‌ است‌» يعني‌: تا بي‌نهايت‌ پيوسته‌ و بادوام‌ است‌ و هرگز گسستني‌ و بريدني‌ نيست‌. ابن‌كثير مي‌گويد: «خداوند(ج)  بعد از استثناي‌ فوق‌ و ذكر مشيت‌، اين‌ جمله‌ را آورد تا كسي‌ گمان‌ نكند كه‌ بهشت‌ را بر بهشتيان‌ انقطاع‌ و گسستي‌ است‌ بلكه‌ ماندگار بودن‌ هميشگي‌آنها در آن‌، امري‌ حتمي‌ و برگشت‌ناپذير است‌».
 
	<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1852.txt">آيه  109</a><a class="text" href="w:text:1853.txt">آيه  110</a><a class="text" href="w:text:1854.txt">آيه  111</a><a class="text" href="w:text:1855.txt">آيه  112</a><a class="text" href="w:text:1856.txt">آيه  113</a><a class="text" href="w:text:1857.txt">آيه  114</a><a class="text" href="w:text:1858.txt">آيه  115</a><a class="text" href="w:text:1859.txt">آيه  116</a><a class="text" href="w:text:1860.txt">آيه  117</a></body></html>آيه  109
‏متن آيه : ‏
‏ فَلاَ تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِّمَّا يَعْبُدُ هَؤُلاء مَا يَعْبُدُونَ إِلاَّ كَمَا يَعْبُدُ آبَاؤُهُم مِّن قَبْلُ وَإِنَّا لَمُوَفُّوهُمْ نَصِيبَهُمْ غَيْرَ مَنقُوصٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ در باره‌ آنچه‌ كه‌ اين‌ گروه‌ مي‌پرستند، در شبهه‌ مباش‌» يعني‌: در بطلان ‌آنچه‌ كه‌ مشركان‌ از بتان‌ مي‌پرستند، هيچ‌ شك‌ و ترديدي‌ نداشته‌ باش‌، بتاني‌ كه‌ نه ‌به‌ رساندن‌ سودي‌ قادرند و نه‌ به‌ دفع‌ زياني‌ «آنان‌ جز همان‌گونه‌ كه‌ قبلا پدرانشان ‌مي‌پرستيدند، نمي‌پرستند» يعني‌: هرگز نقل‌ صحيحي‌ از جانب‌ خداوند(ج) ، يا عقل ‌صريحي‌ از درون‌ خميرمايه‌ خردهايشان‌، وادارنده‌ آنها به‌ پرستش‌ بتان‌ نيست‌ بلكه ‌اين‌ پرستش‌، تقليدي‌ محض‌ از پدرانشان‌ است‌ و لاغير «و البته‌ ما بهره‌ آنها را» ازعذاب‌ «تمام‌ و ناكاسته‌ خواهيم‌ داد» چنان‌كه‌ به‌ تمام‌ و كمال‌ به‌ پدرانشان‌ داديم‌، به‌طوري‌ كه‌ هيچ‌ چيز از عذابشان‌ كاسته‌ نمي‌شود. به‌ قولي‌: مراد بهره‌ آنان‌ از خير و شر است‌. البته‌ اين‌ عبارت‌ متضمن‌ تسليت‌ و دلجويي‌ از رسول‌خداص و مؤمنان ‌نيز هست‌.
 
	آيه  110
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ فَاخْتُلِفَ فِيهِ وَلَوْلاَ كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِن رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ وَإِنَّهُمْ لَفِي شَكٍّ مِّنْهُ مُرِيبٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و در حقيقت‌ ما به‌ موسي‌ كتاب‌» تورات‌ را «داديم‌ پس‌ در آن‌» يعني‌: در مورد آن‌ و در تفاصيل‌ احكام‌ آن‌ «اختلاف‌ واقع‌ شد» به‌ گونه‌اي‌ كه‌ گروهي‌ به‌ آن‌ ايمان ‌آوردند و گروهي‌ ديگر عمل‌ به‌ بعضي‌ از آن‌ را ترك‌ كردند. پس‌ اي‌ محمد! تو نيزاز آنچه‌ از سوي‌ اين‌ گروه‌ در مورد قرآن‌ روي‌ داده‌، تنگدل‌ مباش‌ «و اگر سخني‌كه‌ از جانب‌ پروردگارت‌ پيشي‌ گرفته‌ است‌ نبود، قطعا ميان‌ آنها فيصله‌ شده‌ بود» يعني‌: اي‌ محمدص! اگر از قبل‌ حكم‌ و وعده‌ حق‌ تعالي‌ به‌ تأخير عذاب‌ آنها تا روزقيامت‌ نمي‌رفت‌ ـ به‌سبب‌ مصلحتي‌ كه‌ در اين‌ تأخير دانسته‌ است‌ ـ يقينا در ميان ‌قومت‌ يا در ميان‌ قوم‌ موسي‌(ع)  داوري‌ مي‌شد و در نتيجه‌ محقان‌ به‌ پاداش‌ و باطل‌پرستان‌ به‌ عذاب‌ روبرو مي‌شدند «و بي‌گمان‌ آنان‌ درباره‌ آن‌» يعني‌: درباره ‌عذاب‌، يا درباره‌ تورات‌ «در شكي‌ قوي‌اند» پس‌ در اين‌ باطل‌ خويش‌ يقين‌ ذهني‌ و آرامش‌ قلبي‌ ندارند.
 
آيه  111
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنَّ كُلاًّ لَّمَّا لَيُوَفِّيَنَّهُمْ رَبُّكَ أَعْمَالَهُمْ إِنَّهُ بِمَا يَعْمَلُونَ خَبِيرٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و قطعا پروردگارت‌ نتيجه‌ اعمال‌ هر يك‌ را به‌ تمام‌ و كمال‌ به‌ آنان‌ خواهد داد» يعني‌: بي‌گمان‌ خداوند(ج)  جزاي‌ هر يك‌ از اين‌ گروههايي‌ را كه‌ اختلاف ‌كرده‌اند ـ اعم‌ از نيكوكاران‌ و بدكاران‌ ـ به‌ تمام‌ و كمال‌ خواهد داد «و همانا او به ‌آنچه‌ مي‌كنند، آگاه‌ است‌» و هيچ‌ حركت‌ و عملي‌ از وي‌ پنهان‌ نيست‌.
 
	آيه  112
‏متن آيه : ‏
‏ فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَمَن تَابَ مَعَكَ وَلاَ تَطْغَوْاْ إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ همان‌ گونه‌ كه‌ دستور يافته‌اي‌ ايستادگي‌ كن‌» كه‌ تمام‌ اوامر و نواهي ‌پروردگار به‌ آن‌ حضرت‌ص، شامل‌ اين‌ خطاب‌ مي‌شود. يعني‌: در تمام‌ آنها استواري‌ و پايداري‌ كن‌ «و هركه‌ با تو توبه‌ كرده‌» يعني‌: كساني‌ كه‌ توبه‌ كرده‌ و رو به‌ خدا(ج)  آورده‌اند، نيز بايد با تو پايداري‌ و ايستادگي‌ كنند.
پيام‌ اين‌ آيه‌ و موضوع‌ آن‌ بسيار سخت‌ و سنگين‌ است‌ زيرا جز نفس‌هاي‌ زكيه‌ و روان‌هاي‌ تطهير شده‌، هيچ‌كس‌ ديگر نمي‌تواند ـ آن‌ گونه‌ كه‌ خداوند(ج)  بدان‌ دستور داده‌ ـ استقامت‌ و پايداري‌ كند «و طغيان‌ نكنيد» طغيان‌: تجاوز از حد است‌. يعني‌: با ارتكاب‌ معاصي‌ از حد در نگذريد «همانا او به‌ آنچه‌ مي‌كنيد بيناست‌» پس‌ شما را مطابق‌ استحقاقتان‌ پاداش‌ مي‌دهد زيرا او نه‌ از چيزي‌ غافل ‌است‌ و نه‌ چيزي‌ بر وي‌ پنهان‌ مي‌ماند.
ابن‌عباس‌ك مي‌گويد: «آيه‌اي‌ دشوارتر و سخت‌تر از اين‌ آيه‌ بررسول‌ خداص نازل‌ نشده‌ است‌»، از اين‌ جهت‌ فرمودند: «سوره‌ هود و اخوات ‌آن‌ (يعني‌ واقعه‌، مرسلات‌، عم‌ يتسائلون‌ و اذالشمس‌ كورت‌) مرا پير ساخت‌». كه‌ بيان‌ آن‌ در آغاز سوره‌ گذشت‌.
 
	آيه  113
‏متن آيه : ‏
‏ وَلاَ تَرْكَنُواْ إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُواْ فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ اللّهِ 