رزد «و تا مدتي‌ معين‌ شما را مهلت‌ دهد» و در دنيا عذابتان‌ نكند. آن‌ مهلت، وقت‌ مرگ‌ شماست‌ «گفتند» هر يك‌ از امتهاي‌ تكذيب‌كننده‌ درپاسخ‌ پيامبرانشان‌‡ «شما جز بشري‌ مانند ما» در شكل‌ و شمايل‌ و صورت‌ خود «نيستيد» مي‌خوريد و مي‌آشاميد چنان‌كه‌ ما مي‌خوريم‌ و مي‌آشاميم‌ و شما فرشته‌ نيستيد «مي‌خواهيد كه‌ ما را از آنچه‌ پدرانمان‌ مي‌پرستيدند» از بتان‌ و مانند آنها «بازداريد پس‌» اگر شما در اين‌ ادعا كه‌ از نزد خدا(ج)  فرستاده‌ شده‌ايد، صادقيد «براي‌ ما حجتي‌ آشكار بياوريد» كه‌ بر صحت‌ ادعايتان‌ دلالت‌ كند. اين‌ درخواست ‌را درحالي‌ مطرح‌ كردند كه‌ پيامبران‡ برايشان‌ حجتهاي‌ آشكار آورده‌ بودند.پس‌ اين‌گونه‌ برخورد با پيامبران‡، نمايانگر نوعي‌ تعصب‌ و سرسختي‌ در عقايد فاسدشان‌ بود.
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:2062.txt">آيه  11</a><a class="text" href="w:text:2063.txt">آيه  12</a><a class="text" href="w:text:2064.txt">آيه  13</a><a class="text" href="w:text:2065.txt">آيه  14</a><a class="text" href="w:text:2066.txt">آيه  15</a><a class="text" href="w:text:2067.txt">آيه  16</a><a class="text" href="w:text:2068.txt">آيه  17</a><a class="text" href="w:text:2069.txt">آيه  18</a></body></html>آيه  11
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ إِن نَّحْنُ إِلاَّ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ وَلَكِنَّ اللّهَ يَمُنُّ عَلَى مَن يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَمَا كَانَ لَنَا أَن نَّأْتِيَكُم بِسُلْطَانٍ إِلاَّ بِإِذْنِ اللّهِ وَعلَى اللّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ ‏
 
‏ترجمه :
«پيامبرانشان‌ به‌ آنان‌ گفتند: آري‌» چنان‌كه‌ شما گفتيد «ما جز بشري‌ مانند شما نيستيم‌» در شكل‌ و هيأت‌ و خلقت‌ حقيقي‌ خود «ولي‌ خدا بر هر كس‌ از بندگانش‌ كه ‌بخواهد منت‌ مي‌گذارد» با برگزيدنش‌ به‌ نبوت‌ پس‌ او خواسته ‌است‌ تا با انتخاب‌ ما به ‌نبوت، بر ما فضل‌ و منت‌ گذارد «و ما را نرسد كه‌ براي‌ شما سلطاني‌ بياوريم‌» يعني‌: براي‌ ما مقدور نيست‌ كه‌ به‌ شما حجتي‌ از حجتها را بياوريم‌ «جز به‌اذن ‌خدا» يعني‌: به‌ مشيت‌ وي. به‌ قولي‌: مراد از «سلطان‌» در اينجا، معجزاتي‌ است ‌كه‌ كفار بر سبيل‌ سرسختي‌ و لجاجت‌ و تعصب‌ از پيامبران‡ مي‌طلبيدند «و مؤمنان‌ بايد تنها بر خدا توكل‌ كنند» نه‌ بر چيز ديگري. گويي‌ سخن‌ پيامبران‡ دربيان‌ اين‌ ويژگي‌ براي‌ مؤمنان، در قدم‌ اول‌ ناظر بر خودشان‌ بود و ايشان‌ خود را مدنظر داشتند. يعني‌: توكل‌ ما پيامبران‡بايد فقط بر خداي‌ عزوجل‌ باشد، نه‌ بر گرايش‌ شما به‌ ايمان‌ و پشتيباني‌تان‌ از ما.
 
	آيه  12
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَا لَنَا أَلاَّ نَتَوَكَّلَ عَلَى اللّهِ وَقَدْ هَدَانَا سُبُلَنَا وَلَنَصْبِرَنَّ عَلَى مَا آذَيْتُمُونَا وَعَلَى اللّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
سپس‌ پيامبران‡ به‌ سخن‌ خود چنين‌ ادامه‌ دادند: «و چرا بر خدا توكل ‌نكنيم‌» يعني‌: ما چه‌ عذري‌ داريم‌ كه‌ بر حق‌ تعالي‌ توكل‌ نكنيم‌ «و حال‌ آن‌كه‌ ما را به‌ راههايمان‌ هدايت‌ كرده‌ است‌؟» يعني‌: حال‌ آن‌كه‌ حق‌ تعالي‌ با ما به‌گونه‌اي‌ عمل ‌كرده‌ است‌ كه‌ توكل‌ ما را بر او واجب‌ و لازم‌ مي‌گرداند، از آن‌ جمله، هدايت‌نمودن‌ ما به‌سوي‌ راهي‌ است‌ كه‌ ما را به‌ سرمنزل‌ رحمتش‌ مي‌رساند «و البته ‌ما بر آزار شما صبر خواهيم‌ كرد» يعني‌: ما سوگند مي‌خوريم‌ بر اين‌ كه‌ در آنچه‌ از سوي‌ شما عليه‌ ما از تكذيب‌ و طرح‌ درخواستهاي‌ باطل‌ و سرسختي‌هاي‌ بي‌جاروي‌ مي‌دهد، صابر و شكيبا خواهيم‌ بود «و توكل‌كنندگان‌ بايد تنها بر خدا توكل ‌كنند» نه‌ بر غير وي. تكرار اين‌ جمله، مفيد پايداري‌ پيامبران‡ در مقام‌ توكل ‌است.
 
آيه  13
‏متن آيه : ‏
‏ وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُواْ لِرُسُلِهِمْ لَنُخْرِجَنَّكُم مِّنْ أَرْضِنَا أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنَا فَأَوْحَى إِلَيْهِمْ رَبُّهُمْ لَنُهْلِكَنَّ الظَّالِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
در اينجا بود كه‌ آن‌ اقوام‌ سركش‌ به‌ تهديد متوسل‌ شدند: «و كافران‌» متمرد و سركش‌ «به‌ پيامبرانشان‌ گفتند: البته‌ شما را از سرزمين‌ خود اخراج‌ مي‌كنيم، يا اين‌كه‌ به‌كيش‌ ما بازگرديد» چنين‌ بود كه‌ آنان‌ پيامبران‌‡ را ميان‌ بيرون‌ رفتن‌ از سرزمين‌ خود يا بازگشتن‌ به‌ آيين‌ كفر مخير ساختند، يعني‌: اصرار كردند تا يكي‌ از اين‌ دو امر را بر پيامبران‡ تحميل‌ نمايند. البته‌ اين‌ ظلم‌ و تجاوزي‌ آشكار از سوي‌ آنان‌ بود كه‌ پيامبران‡ را به‌ صرف‌ اين‌كه‌ دعوت‌ خداوند(ج)  را برايشان‌ آورده‌اند، از خانه‌ و سرزمين‌ خودشان‌ و از ميان‌ كسان‌ و نزديكانشان‌ اخراج‌ نمايند «پس‌ پروردگارشان‌ به‌ آنان‌» يعني‌: به‌ پيامبران‌ خويش‌ در اين‌ حالت‌ خطير «وحي‌ كرد كه ‌حتما ستمگران‌ را» يعني‌: همين‌ گروه‌ كافر متمرد را «هلاك‌ خواهيم‌ كرد».
آيه  14
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَنُسْكِنَنَّكُمُ الأَرْضَ مِن بَعْدِهِمْ ذَلِكَ لِمَنْ خَافَ مَقَامِي وَخَافَ وَعِيدِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و قطعا شما را پس‌ از آنان‌» يعني‌: پس‌ از نابود كردنشان‌ «در آن‌ سرزمين ‌سكونت‌ خواهيم‌ داد» يعني‌: در سرزمين‌ اين‌ كافراني‌ كه‌ شما را به‌ اخراج‌ از آن، يا بازگشت‌ به‌ دين‌ خود تهديد كرده‌اند «اين‌» وعده‌اي‌ كه‌ گذشت؛ از به‌ هلاكت ‌رساندن‌ ستمگران‌ و سكونت‌ دادن‌ مؤمنان‌ در منازل‌ و مساكن‌ آنان ‌«براي‌ كسي‌ است‌ كه‌ از ايستادن‌ در حضور من‌» در روز حشر و حساب‌ «بترسد» به‌ قولي‌ ديگر معني‌ اين‌ است‌: اين‌ وعده‌اي‌ كه‌ گذشت؛ از به‌ هلاكت ‌رساندن‌ ستمگران‌ و سكونت‌ دادن‌ مؤمنان‌ در منازل‌ و مساكنشان، براي‌ كسي‌ است‌ كه‌ از حضور من‌ بالاي‌ سر خود و مراقبت‌ و نظارت‌ من‌ بر خود بترسد چرا كه‌ من‌ بر همه‌ اعمال‌ بندگان‌ حاضر و ناظر هستم‌ «و از هشدار من‌ بترسد» يعني‌: از تهديد و هشدارم‌ به‌ عذاب، بيم‌ داشته‌ باشد. به‌ قولي‌: مراد از هشدار، خود عذاب‌ است. يعني‌: از عذاب‌ من‌ بترسد.
 
آيه  15
‏متن آيه : ‏
‏ وَاسْتَفْتَحُواْ وَخَابَ كُلُّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و طلب‌ فتح‌ كردند» يعني‌: پيامبران‡ از خداي‌ عزوجل‌ عليه‌ دشمنانشان‌ فتح ‌و گشايش‌ و نصرت‌ خواستند. يا معني‌ اين‌ است‌: كفار به‌ گمان‌ اين‌كه‌ حق‌ با آنهاست‌ از خدا(ج)  خواستند تا ميان‌ آنان‌ و پيامبران‡ داوري‌ نموده، ظالم‌ را نابود ساخته‌ و مظلوم‌ را ياري‌ نمايد پس‌ چون‌ خداي‌ عزوجل‌ ميانشان‌ داوري‌ كرد، پيامبران‡ و مؤمنان‌ را نصرت‌ داد «و سرانجام‌ هر جبار عنيدي‌ ناكام‌ شد» جبار: متكبر و زورگويي‌ است‌ كه‌ براي‌ هيچ‌كس‌ بر خود حقي‌ را به‌ رسميت‌ نمي‌شناسد. عنيد: معاند و ستيزه‌جويي‌ است‌ كه‌ در برابر ح