ه  95
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنَّا عَلَى أَن نُّرِيَكَ مَا نَعِدُهُمْ لَقَادِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما قطعاً مي‌توانيم آنچه را كه بديشان وعده مي‌دهيم به تو بنمايانيم ،  ( و تو را محفوظ و بر آنان پيروز گردانيم . لذا به ياري ما و پيروزي خود مطمئن باش ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَا » : مراد عذاب است .‏
 
سوره مؤمنون آيه  96
‏متن آيه : ‏
‏ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَصِفُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( به كار دعوت خويش ادامه بده و خصال ) بد ( ايشان ) را با ( خصال ) نيك ( خود ) و ( سخنان ) نامطلوب ( آنان ) را با بهترين ( منطق ) پاسخ بگو . ما كاملاً از چيزهائي كه ( درباره تو و دعوت تو ) مي‌گويند ، آگاهيم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِدْفَعْ » : بازگردان . پاسخ بده . « بِالَّتِي‌ » : به خصلتي كه . به حسنه‌اي كه .‏
 
سوره مؤمنون آيه  97
‏متن آيه : ‏
‏ وَقُل رَّبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( در عين حال خود را به خدا بسپار ) و بگو : پروردگارا ! خويشتن را از وسوسه‌هاي اهريمنان ( و تحريكات ايشان به انجام گناهان ) در پناه تو مي‌دارم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« هَمَزَاتٍ » : جمع هَمْزَة ، تحريكات . مراد وسوسه‌ها است .‏
 
سوره مؤمنون آيه  98
‏متن آيه : ‏
‏ وَأَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَن يَحْضُرُونِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و خويشتن را در پناه تو مي‌دارم از اين كه با من ( در اعمال و اقوال و ساير احوال ) گرد آيند ( و مرا از تو غافل نمايند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَن يَحْضُرُونِ » : اين كه در جلسات رتق و فتق امور ، و به هنگام انجام اعمال و بيان اقوال ، نزد من حضور يابند و شركت داشته باشند .‏
 
سوره مؤمنون آيه  99
‏متن آيه : ‏
‏ حَتَّى إِذَا جَاء أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ارْجِعُونِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( كافران به راه غلط خود ادامه مي‌دهند ) و زماني كه مرگ يكي از آنان فرا مي‌رسد ، مي‌گويد : پروردگارا ! مرا ( به دنيا ) باز گردانيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« حَتَّيا » : حرف ابتدائيّه است . برخي آن را غائيه مي‌دانند . « إِرْجِعُونِي‌ » : مرا به دنيا برگردانيد . علّت استعمال فعل جمع به جاي فعل مفرد ، يعني ( إِرْجِعُونِي ) به جاي ( إِرْجِعْنِي ) ، محض تعظيم مخاطب است . حسّان بن ثابت مي‌گويد : اَلا فَارْحَمُونِي يا إِلهَ محمّد فَأِنْ لَمْ أَكُنْ أَهْلاً فَأَنْتَ لَهُ أَهْلُ . برخي هم مي‌گويند :  ( رَبّ ) ياري طلبيدن از خدا ، و ( إِرْجِعُوني ) خطاب به فرشتگان است . يا اين كه از شدّت خوف بارها ( إِرْجِعْنِي ) را تكرار كرده و پروردگار با جمع ضمير ، به تكرار اين قول اشاره فرموده است . البتّه به درخواست ايشان وقعي نهاده نمي‌شود ( نگا : انعام‌ / 27 و 28 ، زمر / 58 و 59 ، منافقون‌ / 10 و 11 ) .‏
 
سوره مؤمنون آيه  100
‏متن آيه : ‏
‏ لَعَلِّي أَعْمَلُ صَالِحاً فِيمَا تَرَكْتُ كَلَّا إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا وَمِن وَرَائِهِم بَرْزَخٌ إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏تا اين كه كار شايسته‌اي بكنم و فرصتهائي را كه از دست داده‌ام جبران نمايم . نه !  ( هرگز راه بازگشتي وجود ندارد ) . اين سخني است كه او بر زبان مي‌راند ( و اگر به فرض به زندگي دنيا برگردد ، باز به همان برنامه و روش خود ادامه مي‌دهد ) . در پيش روي ايشان جهان برزخ است تا روزي كه برانگيخته مي‌شوند ( و دوباره زنده مي‌گردند و براي سعادت سرمدي يا شقاوت ابدي به صحراي محشر گسيل مي‌شوند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لَعَلِّي‌ » : تا اين كه من . شايد كه من . « فِيمَا تَرَكْتُ » : در برابر فرصتهائي كه از دست داده‌ام . در برابر اموال و اشيائي كه آنها را ترك گفته‌ام و از آنها جدا گشته‌ام . به عوض ايمان و اعمال نيكوئي كه نداشته‌ام . « كَلِمَةٌ » : كلام و سخن ( نگا : كهف‌ / 5 ) . « مِن وَرَآئِهِمْ » : در پيش روي ايشان . در جلو آنان ( نگا : ابراهيم‌ / 16 ) . « بَرْزَخ‌ٌ » : حائل و مانعي كه ايشان را از رجوع به دنيا باز مي‌دارد . عالم برزخ . مراد از برزخ ، مرگ و يا اين كه جهان ميان مرگ و رستاخيز است كه بدان عالم قبر و عالم ارواح نيز گفته مي‌شود .‏
 
سوره مؤمنون آيه  101
‏متن آيه : ‏
‏ فَإِذَا نُفِخَ فِي الصُّورِ فَلَا أَنسَابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَلَا يَتَسَاءلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏هنگامي كه ( براي بار دوم ) در صور دميده شود ، هيچ گونه خويشاوندي و نسبتي در ميان آنان نمي‌ماند ( چرا كه هركسي در انديشه نجات خويشتن است ) و در آن روز از همديگر نمي‌پرسند ( زيرا در جهان ديگر انتساب به فلان شخص يا طايفه و قبيله كارگشا نيست و در آن دم همه از يكديگر رمان و گريزانند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الصُّور » : بوق . مراد صور دوم است كه نشانه رستاخيز مردگان است ( نگا : انعام‌ / 73 ) . « فَلآ أَنسَابَ بَيْنَهُمْ » : هيچ گونه روابط فاميلي و خويشاوندي بر جاي نمي‌ماند . بدين معني كه در قيامت انسان است و اعمالش و هيچ كس از ديگري دفاع نمي‌كند و نسبتها و خويشاونديها از كار مي‌افتد ( نگا : عبس‌ / 34 - 37 ) . « لايَتَسَآءَلُونَ » : از همديگر نمي‌پرسند . اين عدم پرسش از يكديگر در آغاز هنگامه رستاخيز است ( نگا : قصص‌ / 66 ، معارج‌ / 10 ) والاّ بعد از آن پرسش و مجادله در مي‌گيرد ( نگا : صافّات‌ / 27 ، طور / 25 ، مدّثّر / 40 ) .‏
 
سوره مؤمنون آيه  102
‏متن آيه : ‏
‏ فَمَن ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏كساني كه سنجيده‌هاي ( اعمال و اقوال دنيوي ) ايشان ، سنگين و ارزشمند شود ( و در ترازوي خدا وزن و ارجي داشته باشد ) ، اينان قطعاً رستگارند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ثَقُلَتْ » : سنگين شود . مراد رجحان كفّه حسنات بر سيّئات ، و ارزشمندي اعمال و اقوال انسان است در پيشگاه خدا . « مَوَازِين‌ » : جمع مَوزون ، بركشيده‌ها و سنجيده‌ها . مراد كردار و گفتار و پندار دنيوي انسان است . يا جمع ميزان ، به معني ترازوي اعمال است ( نگا : اعراف‌ / 8 ، انبياء / 47 ) .‏
 
آيه  59
‏متن آيه : ‏
‏ وَعِندَهُ مَفَاتِحُ الْغَيْبِ لاَ يَعْلَمُهَا إِلاَّ هُوَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَمَا تَسْقُطُ مِن وَرَقَةٍ إِلاَّ يَعْلَمُهَا وَلاَ حَبَّةٍ فِي ظُلُمَاتِ الأَرْضِ وَلاَ رَطْبٍ وَلاَ يَابِسٍ إِلاَّ فِي كِتَابٍ مُّبِينٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
بعد از اين‌ گفت‌ وگوي‌ طولاني‌ كه‌ خداي‌ عزوجل‌ ميان‌ پيامبرش‌ و معاندان‌ دين ‌حق‌ ترتيب‌ داد، اينك‌ سياق‌ آيات‌ به‌ موضوع‌ علم‌ الهي‌ مي‌پردازد: «و كليدهاي ‌غيب‌» يعني: گنجينه‌هاي‌ غيب‌. يا كليدهاي‌ گنجينه‌هاي‌ غيب‌ «تنها نزد اوست‌، هيچ‌ كس‌ جز او آن‌ را نمي‌داند» يعني: احدي‌ از خلقش‌ به‌ چيزي‌ از امور غيبي‌اي‌ كه ‌او علم‌ آنها را به‌ خودش‌ مخصوص‌ ساخته‌، آگاهي‌ ندارد.
اين‌ آيه‌، اباطيل‌ و ياوه‌گويي‌هاي‌ كاهنان‌، منجمان‌، رمالان‌ و ديگراني‌ را كه ‌مدعي‌ دانستن‌ اموري‌ فراتر از حد و شأن‌ خويش‌ هستند، دفع‌ مي‌كند. در حديث‌ شر