، نفرستاديم‌» در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آمده‌ است: اين‌ آيه‌ در رد اين‌ پندار قريش‌ نازل‌ شد كه‌ مي‌گفتند: خداي‌ سبحان‌ بزرگتر و والاتر از آن‌ است‌ كه‌ از جنس‌ بشر پيامبري‌ بفرستد «پس ‌اگر نمي‌دانيد از اهل‌ ذكر سؤال‌ كنيد» يعني: اي‌ مشركان‌! اگر خود نمي‌دانيد از مؤمنان ‌اهل‌ كتاب‌ سؤال‌ كنيد زيرا آنان‌ به‌ شما خبر خواهند داد كه‌ تمام‌ پيامبران‌ الهي‌ از جنس‌ بشر بوده‌اند و شما نظر به‌ روابط دوستانه‌اي‌ كه‌ با اهل‌ كتاب‌ داريد، سخنشان‌ را زودتر تصديق‌ مي‌كنيد. كتاب‌ را «ذكر» ناميد زيرا كتاب‌ پند و اندرزي‌ براي‌ غافلان‌ است‌.
 
سوره نحل آيه  44
‏متن آيه : ‏
‏ بِالْبَيِّنَاتِ وَالزُّبُرِ وَأَنزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
آن‌ پيامبران‌ را «با بينات‌ و زبر» فرستاديم‌. بينات: حجت‌ها و برهانها، و زبر: كتابهاست‌ «و ذكر را به‌سوي‌ تو فرود آورديم‌» يعني: قرآن‌ را. البته‌ قرآن‌ هم‌ كتاب‌ و هم‌ در عين‌ حال، معجزه‌ است‌ «تا براي‌ مردم‌» همگي‌شان‌ «بيان‌ كني‌» با سخنان‌ و افعال‌ و مجموعه‌ سنت‌ و سيرت‌ پاكيزه‌ات‌ «آنچه‌ را به‌سوي‌ آنان‌ نازل‌ شده‌است‌» در اين‌ كتاب‌ از احكام‌ شرعي‌ و مژده‌ها و هشدارها.
از اين‌ آيه‌ درمي‌يابيم‌ كه‌ تبيين‌ كتاب‌ از مهمترين‌ مأموريت‌هاي‌ پيامبر ص است، بدين‌ سبب‌ است‌ كه‌ تمام‌ افعال، اقوال‌ و احوال‌ آن‌ حضرت‌ ص بيان‌ و تفسير كتاب ‌الهي‌ مي‌باشد و نيز بدين‌ سبب‌ است‌ كه‌ فهم‌ كتاب، بدون‌ فهم‌ سنت‌ كامل‌ نيست‌ «و تا باشد كه‌ آنان‌ تفكر كنند» يعني: در هشدارهاي‌ قرآن‌ تأمل‌ و انديشه‌ كرده‌ وافكارشان‌ را به‌ كار اندازند و در نتيجه، پند و اندرز بگيرند. اين‌ جمله، بر لزوم ‌تفكر براي‌ خواننده‌ قرآن‌ دلالت‌ مي‌كند.
 
	سوره نحل آيه  45‏متن آيه : ‏أَفَأَمِنَ الَّذِينَ مَكَرُواْ السَّيِّئَاتِ أَن يَخْسِفَ اللّهُ بِهِمُ الأَرْضَ أَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لاَ يَشْعُرُونَ ‏
 آيه46‏متن آيه : ‏‏ أَوْ يَأْخُذَهُمْ فِي تَقَلُّبِهِمْ فَمَا هُم بِمُعْجِزِينَ ‏
سوره نحل آيه  47‏متن آيه :‏ أَوْ يَأْخُذَهُمْ عَلَى تَخَوُّفٍ فَإِنَّ رَبَّكُمْ لَرؤُوفٌ رَّحِيمٌ ‏
‏ترجمه : ‏

«آيا كساني‌ كه‌ مكرهاي‌ بد انديشيدند» با سعي‌ و تلاش‌ پنهاني‌ در جهت‌ ايذاي‌ رسول‌ خدا ص، ايذاي‌ اصحابشان، حيله‌گري‌ در بي‌اثر كردن‌ اسلام‌ و دشمني‌ با اهلش‌ و توطئه‌ براي‌ منحرف‌ كردن‌ مردم‌ از تصديق‌ پيامبر ص. مكر: سعي‌كردن‌ به‌فساد به‌طور پنهاني‌ است‌ و اين‌ مكركنندگان، مردم‌ مكه‌ بودند. آري‌! آيا اين ‌مكركنندگان‌ «ايمن‌ شده‌اند از اين‌كه‌» يكي‌ از اين‌ چهار چيز آنان‌ را فرو گيرد:
اول: «خدا آنان‌ را در زمين‌ فرو برد» چنان‌كه‌ قارون‌ را فرو برد؟
دوم: «يا از آن‌ جايي‌ كه‌ نمي‌دانند» يعني: حدس‌ نمي‌زنند و كاملا از آن‌ غافلند «عذاب‌ برآنان‌ بيايد» چنان‌كه‌ خداوند(ج)  با قوم‌ لوط و ديگر امت‌هاي‌ دروغ‌ انگار چنين‌ كرد؟
سوم: «يا در حال‌ رفت‌ و آمدشان‌» در سفرها و تجارت‌ها و رفت‌ و برگشت‌شان‌ در شب‌ و روز «آنان‌ را بگيرد؟ پس‌ عاجزكننده‌ نيستند» يعني: بايد بدانند كه ‌به‌وسيله‌ هيچ‌ نيروي‌ مدافع‌ و پشتيباني، از عذاب‌ گريزنده‌ يا بازداشته‌ شده‌ نيستند.
چهارم: «يا آنان‌ را در حالي‌ كه‌ وحشت‌ زده‌ اند فروگيرد» يعني: آيا ايمن‌ شده‌ اند كه‌ بعد از پديدارشدن‌ قرائن‌ نابودي، يا بعد از كم‌ كردن‌ آنها بر اثر كشته‌شدن‌ يا مرگ‌ آنان‌ را به‌ عذاب‌ فروگيرد به‌ طوري‌كه‌ اندك‌اندك‌ از اطراف‌ و نواحي‌ فروگرفته‌ شوند و كم‌ گردند تا اين‌كه‌ سرانجام‌ يكباره‌ بر همگي‌شان‌ عذاب‌ فرود آيد؟
روايت‌ شده‌ است‌ كه‌ روزي‌ عمر(رض)  بر منبر از اصحاب‌ سؤال‌ كرد: در تفسير ﴿أَوْ يَأْخُذَهُمْ عَلَى تَخَوُّفٍ﴾  چه‌ مي‌گوييد؟ اصحاب‌ ساكت‌ ماندند. در اين‌ اثنا پيرمردي‌ از قبيله‌ «هذيل‌» برخاست‌ و گفت: اين‌ آيه‌ به‌ لهجه‌ و گويش‌ ما نازل‌ شده ‌است‌؛ تخوف‌ يعني‌ تنقص‌ و كم ‌شدن‌ تدريجي‌. «همانا پروردگار شما رئوف‌ و مهربان ‌است‌» لذا بر فرودآوردن‌ عذاب‌ شتاب‌ نمي‌كند بلكه‌ از روي‌ رأفت‌ و مهرباني ‌مهلت‌تان‌ مي‌دهد پس‌ سزاوار است‌ كه‌ شما نيز از مكر و توطئه‌ و پيروي‌ از شيطان‌ دست‌ برداريد.
سوره نحل آيه  48
‏متن آيه : ‏
‏ أَوَ لَمْ يَرَوْاْ إِلَى مَا خَلَقَ اللّهُ مِن شَيْءٍ يَتَفَيَّأُ ظِلاَلُهُ عَنِ الْيَمِينِ وَالْشَّمَآئِلِ سُجَّداً لِلّهِ وَهُمْ دَاخِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آيا به‌ چيزهايي‌» چون‌ كوهها و درختان‌ و مانند آنها «كه‌ خدا آفريده‌ است ‌ننگريسته‌اند كه‌ چگونه‌ سايه‌هاي‌ آنها مي‌گردد» يعني: سايه‌هاي‌ آنها از يك‌ جانب‌ به‌جانب‌ ديگر ميل‌ مي‌كند، در اول‌ روز بر اين‌ حالت‌ است‌ كه‌ آرام‌ آرام‌ حركت‌ مي‌كند، سپس‌ در آخر روز به‌ حالتي‌ ديگر باز مي‌گردد «از جانب‌ راست‌ و از جانب‌چپ‌» يعني: از هر دو جانب‌ راست‌ و چپ‌ «سجده‌كنان‌ براي‌ خداوند» يعني:درحالي‌كه‌ سايه‌ براي‌ الله(ج)  سجده‌كننده‌ است‌. بنابراين، بايد دانست‌ كه‌ سرشت ‌همه‌ چيزها بر طاعت‌ حق‌ تعالي‌ قرار داده‌ شده‌ زيرا پديده‌هاي‌ هستي‌ همان‌گونه‌ هستند كه‌ خداوند متعال‌ اراده‌ كرده‌ است‌. مجاهد مي‌گويد: در هنگام‌ زوال‌ خورشيد همه‌چيز براي‌ خداي‌ عزوجل‌ سجده‌ مي‌كند «فروتنانه‌» يعني: سجده ‌مي‌كنند درحالي‌كه‌ براي‌ حق‌ تعالي‌ فروتن‌ و خوار شده‌اند و سر بر خاك‌ تواضع‌ وتذلل‌ نهاده‌اند. گفتني‌ است‌ كه‌ اين‌ سجده‌ جمادات‌ است، سپس‌ حق‌ تعالي‌ از سجده‌ جانداران‌ سخن‌ مي‌گويد:
 
	سوره نحل آيه  49
‏متن آيه : ‏
‏ وَلِلّهِ يَسْجُدُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ مِن دَآبَّةٍ وَالْمَلآئِكَةُ وَهُمْ لاَ يَسْتَكْبِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و آنچه‌ در آسمانهاست‌» همگي‌ «و آنچه‌ در زمين‌ است‌ از جنبندگان‌» كه‌ بر روي ‌آن‌ مي‌جنبند «براي‌ خدا سجده‌ مي‌كنند» يعني: فقط براي‌ اوي‌ يكتا و يگانه‌ فروتني ‌و انقياد مي‌كنند نه‌ براي‌ غيرش‌.
از ظاهر آيه‌ چنين‌ فهميده‌ مي‌شود كه‌ در آسمان‌ نيز همچون‌ زمين‌ موجودات ‌زنده‌اي‌ وجود دارند. گفتني‌ است‌ كه‌ در عصر ما، سخن‌ از احتمالات‌ وجود حيات‌ در اجرام‌ ديگر بسيار مي‌رود و بر فرض‌ كشف‌ موجودات‌ زنده‌اي‌ در آنها، مي‌توان‌ اين‌ كشف‌ را در راستاي‌ تفسير اين‌ آيه‌ كريمه‌ دانست‌.
«و فرشتگان‌ نيز سجده‌ مي‌كنند و آنان‌ گردنكشي‌ نمي‌كنند» از عبادت‌ پروردگارشان ‌و از سجده‌ كردن‌ 