» يعني: ناسپاس‌ و منكر نعمت‌هاي‌ خداي‌ منانند.
مجاهد در بيان‌ سبب‌ نزول‌ مي‌گويد: اعرابي‌اي‌ نزد رسول‌ خدا ص آمد و از ايشان ‌راجع‌ به‌ كار دعوتشان‌ سؤال‌ كرد، رسول‌ خدا ص اين‌ آيه‌ را بر وي‌ قرائت‌ كردند: ﴿‏ وَاللّهُ جَعَلَ لَكُم مِّن بُيُوتِكُمْ سَكَناً ﴾  : (و خدا براي‌ شما از خانه‌هايتان‌ مايه‌ آرامشي‌ قرار داد )، اعرابي‌ گفت: آري‌! چنين‌ است‌. باز قرائت‌ كردند: ﴿وَجَعَلَ لَكُم مِّن جُلُودِ الأَنْعَامِ بُيُوتاً﴾  : (و از پوست‌ حيوانات‌ براي‌ شما خانه‌هايي‌ قرار داد )، اعرابي ‌گفت: آري‌! چنين‌ است‌. تا اين‌كه‌ رسيدند به: ﴿ كَذَلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُونَ ‏﴾ : (اين‌گونه‌ او نعمتش‌ را بر شما تمام‌ مي‌گرداند، باشد كه‌ به‌ فرمانش‌ گردن‌ نهيد). در اين‌ هنگام ‌آن‌ اعرابي‌ روي‌ گردانيد پس‌ نازل‌ شد: ﴿‏ يَعْرِفُونَ نِعْمَتَ اللّهِ ثُمَّ يُنكِرُونَهَا  ...﴾  .
 
سوره نحل آيه  84
‏متن آيه : ‏
‏ وَيَوْمَ نَبْعَثُ مِن كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً ثُمَّ لاَ يُؤْذَنُ لِلَّذِينَ كَفَرُواْ وَلاَ هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و آن‌ روز كه‌ از هر امتي‌ گواهي‌ را برانگيزيم‌» گواه‌ هر امت، پيامبر آن‌ است‌ كه ‌در حقش‌ به‌ ايمان‌ و تصديق‌ و عليه‌ آن‌ به‌ كفر و انكار و تكذيب‌ گواهي‌ مي‌دهد و آن‌ روز، روز قيامت‌ است‌ «سپس‌ به‌ كافران‌ اجازه‌ داده‌ نمي‌شود» كه‌ عذرخواهي ‌كنند زيرا نه‌ حجتي‌ دارند و نه‌ عذري، يا به‌ آنان‌ اجازه‌ داده‌ نمي‌شود كه‌ به‌سوي ‌دار دنيا برگردند «و نه‌ از آنان‌ عتاب‌ طلب‌ كرده‌ مي‌شود» طلب‌ عتاب، يعني‌ طلب ‌بازگشت‌ به‌ مرضيات‌ الهي‌. يعني: به‌ آنان‌ گفته‌ نمي‌شود كه‌ هم‌اكنون‌ پروردگارتان‌ را راضي‌ كنيد. اين‌ امر بدان‌ جهت‌ از آنها مطالبه‌ نمي‌شود كه‌ آخرت‌ دار جزاست ‌نه‌ دار تكليف‌ و عمل‌ پس‌ پذيرش‌ عذر و درخواست‌ جبران‌ مافات، وقتي‌ مفيد است‌ كه‌ راه‌ برگشت‌ به‌ رضاي‌ خداي‌ سبحان‌ هموار باشد.
 
	سوره نحل آيه  85
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِذَا رَأى الَّذِينَ ظَلَمُواْ الْعَذَابَ فَلاَ يُخَفَّفُ عَنْهُمْ وَلاَ هُمْ يُنظَرُونَ ‏
 
‏ترجمه :
 ‏«و چون‌ ستم‌پيشگان‌» يعني: كافران‌ و مشركان‌ «عذاب‌ را ببينند» يعني‌ عذاب ‌جهنم‌ كه‌ به‌ سبب‌ شرك‌ آوردن‌ سزاوار آن‌ شده‌اند، در اين‌ هنگام‌ به‌ آنان‌ اضطراب‌ و بي‌قراري‌ دست‌ مي‌دهد «پس‌ از آنان‌ سبك‌ كرده‌ نشود» اين‌ عذاب‌ به‌مدت‌ حتي‌ يك‌ لحظه‌ «و مهلت‌ داده‌ نمي‌شوند» تا توبه‌ كنند.
	سوره نحل آيه  86
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِذَا رَأى الَّذِينَ أَشْرَكُواْ شُرَكَاءهُمْ قَالُواْ رَبَّنَا هَؤُلاء شُرَكَآؤُنَا الَّذِينَ كُنَّا نَدْعُوْ مِن دُونِكَ فَألْقَوْا إِلَيْهِمُ الْقَوْلَ إِنَّكُمْ لَكَاذِبُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و چون‌ كساني‌ كه‌ شرك‌ ورزيده‌اند، شريكان‌ خود را ببينند» يعني: بتان‌ و معبوداني‌ را كه‌ در دنيا عبادت‌ كرده‌اند زيرا بتان‌ و معبودان‌ باطل‌ نيز با مشركان ‌برانگيخته‌ مي‌شوند «مي‌گويند: پروردگارا! اينانند شريكان‌ ما كه‌ ما بجز تو مي‌پرستيديم‌» هدفشان‌ از اين‌ سخن‌ انداختن‌ تمام‌ بار گناه‌ بر گردن‌ بتان‌ و معبودان ‌باطل‌ است‌ «ولي‌ شريكان‌ اين‌ سخن‌ آنان‌ را رد مي‌كنند» يعني: خداي‌ عزوجل‌ آن ‌بتان‌ و شياطين‌ را ناطق‌ مي‌گرداند و آنها سخن‌ مشركان‌ را رد كرده‌ و به‌ آنها مي‌گويند: «كه‌ شما جدا دروغگوييد» در اين‌ پندار كه‌ گناهتان‌ را تماما به‌ دوش‌ ما مي‌افگنيد بلكه‌ گناه، گناه‌ خود شماست‌. به‌قولي: مراد اين‌ است‌ كه‌ بتان‌ ومعبودان، مشركان‌ را در اين‌ سخنشان‌ كه‌ آنان‌ شريكان‌ خداي‌ سبحان‌ بوده‌اند، تكذيب‌ كرده‌ و شريك‌ بودن‌ خود براي‌ خداي‌ سبحان‌ را نفي‌ مي‌كنند زيرا خداي‌ عزوجل‌ شريكي‌ ندارد.
 
	سوره نحل آيه  87
‏متن آيه : ‏
‏ وَأَلْقَوْاْ إِلَى اللّهِ يَوْمَئِذٍ السَّلَمَ وَضَلَّ عَنْهُم مَّا كَانُواْ يَفْتَرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و آن‌ روز به‌سوي‌ خداوند پيغام‌ انقياد را بيفگنند» يعني: آن‌ روز كفار از در تسليم‌ درآمده‌ و در برابر جلال‌ و جبروت‌ و عزت‌ الهي، منقاد مي‌گردند و به‌ عذاب‌ وي‌ تسليم‌ مي‌شوند «و آنچه‌ افترا مي‌كردند از آنان‌ گم‌ شود» يعني: كساني‌ كه‌ به‌ ناروا مورد پرستش‌ آنان‌ قرار مي‌گرفتند، گم‌ و ناپديد مي‌شوند و لذا نمي‌توانند براي‌ پرستشگران‌ خود هيچ‌ كاري‌ بكنند.
 
	
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:2308.txt"> آيه  88</a><a class="text" href="w:text:2309.txt">آيه  89</a><a class="text" href="w:text:2310.txt"> آيه  90</a><a class="text" href="w:text:2311.txt"> آيه  91</a><a class="text" href="w:text:2312.txt">آيه  92</a><a class="text" href="w:text:2313.txt">آيه  93</a></body></html>سوره نحل آيه  88
‏متن آيه : ‏
‏ الَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ اللّهِ زِدْنَاهُمْ عَذَاباً فَوْقَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُواْ يُفْسِدُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
سپس‌ خداي‌ عزوجل‌ جزاي‌ كساني‌ را كه‌ ميان‌ كفر و بازداشتن‌ از راه ‌خدا(ج)  جمع‌ كرده‌اند بيان‌ كرده‌ و مي‌فرمايد: «كساني‌كه‌» خود «كفر ورزيدند و» غير خود از مردم‌ را نيز «از راه‌ خدا» كه‌ راه‌ اسلام‌ است‌ «بازداشتند» و با آراستن‌ كفر برايشان‌، آنها را به‌ كفر وادار ساختند «عذابي‌ بر عذابشان ‌مي‌افزاييم‌» عذابي‌ به‌ سبب‌ كفرشان‌؛ و عذابي‌ ديگر هم‌ به‌ سبب‌ بازداشتنشان‌ از پيروي‌ حق‌ لذا افزون‌ بر آن‌ عذابي‌ كه‌ به‌سبب‌ گمراهي‌ خود مستحق‌ آن‌ بودند، سزاوار عذاب‌ ديگري‌ مي‌شوند «به‌ سبب‌ آن‌كه‌ فساد مي‌كردند» يعني: ديگران‌ را از راه‌ حق‌ به‌ بيراهه‌ مي‌كشانيدند.
در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «اهل‌ دوزخ‌ چون‌ از جوشش‌ گرماي‌ آن‌ به‌ فغان‌ وفرياد در مي‌آيند، به‌ محلي‌ كم‌عمق‌ از آتش‌ دوزخ‌ پناه‌ مي‌برند پس‌ چون‌ به‌ آن‌ مي‌رسند، عقربهايي‌ به‌ سراغشان‌ مي‌آيند كه‌ گويي‌ استراني‌ بزرگند و افعي‌هايي‌ كه ‌گويي‌ شتراني‌ قوي‌ و درازگردنند پس‌ آنها را نيش‌ مي‌زنند و اين‌ است‌ معني‌ فزوني ‌عذابشان‌».
 
سوره نحل آيه  89
‏متن آيه : ‏
‏ وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً عَلَيْهِم مِّنْ أَنفُسِهِمْ وَجِئْنَا بِكَ شَهِيداً عَلَى هَؤُلاء وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَاناً لِّكُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و» به‌ يادآور «روزي‌ را كه‌ در هر امتي‌ گواهي‌» يعني: پيامبري‌ «ازخودشان‌» يعني: از جنسشان‌ «بر آنان‌ برانگيزيم‌» براي‌ اتمام‌ حجت‌ و قطع‌ معذرت ‌«و تو را هم‌ بر اينان‌ گواه‌ آوريم‌» كه‌ بر له‌ يا عليه‌شان‌ گواهي‌ دهي‌. به‌قولي‌ معني‌ ا