ن ‌است: به‌ نفع‌ امتت‌ گواهي‌ مي‌دهي‌. نظير اين‌ آيه‌ در سوره‌هاي‌ «بقره/‌143» و «نساء/33» نيز گذشت‌ «و بر تو كتاب‌ را» يعني: قرآن‌ را «تبياني‌ براي‌ هر چيز فرود آورديم‌» يعني: قرآن‌ براي‌ همه‌ امور دين‌ و دنيايتان‌ روشنگري‌ است‌ و در آن ‌دستور داده‌ شده‌ايد كه‌ از رسول‌ ما ص در احكامي‌ كه‌ ابلاغ‌ مي‌كند، پيروي‌ كنيد.
ابن‌جرير و ابن‌ابي‌حاتم‌ از ابن‌مسعود(رض)  روايت‌ كرده‌اند كه‌ فرمود: «همانا خداي‌ عزوجل‌ اين‌ كتاب‌ را روشنگر همه‌ چيز نازل‌ فرموده‌ ولي‌ علم‌ و دانش‌ ما از آنچه‌ كه‌ براي‌ ما در قرآن‌ تبيين‌ شده، كوتاه‌ است‌». بنابراين، در اسلام‌ هيچ ‌قضيه‌اي‌ از قضاياي‌ فردي‌ و اجتماعي‌ مورد نياز انسان‌ فروگزار نشده‌ است‌ «و رهنمودي‌ است‌» قرآن‌ براي‌ بندگان‌ «و رحمتي‌» است‌ براي‌ آنان‌ «و بشارتي‌ است ‌براي‌ مسلمانان‌» مخصوصا نه‌ براي‌ غير آنان‌ زيرا اين‌ مسلمانانند كه‌ از قرآن‌ بهره ‌كافي‌ مي‌برند.
 
	<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:232.txt">آيه  187</a><a class="text" href="w:text:233.txt">آيه  188</a><a class="text" href="w:text:234.txt">آيه  189</a><a class="text" href="w:text:235.txt">آيه  190</a></body></html>سوره نحل آيه  90
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ اللّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإِحْسَانِ وَإِيتَاء ذِي الْقُرْبَى وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاء وَالْمُنكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«در حقيقت، خدا به‌ عدل‌ و احسان‌ امر مي‌كند» عدل: انصاف‌ و ميانه‌روي‌ است ‌كه‌ در ميان‌ دو طرف‌ افراط و تفريط قرار دارد و ـ چنان‌كه‌ ابن‌عطيه‌ گفته ‌است‌ ـ شامل‌ هر امر واجبي‌ مي‌شود؛ اعم‌ از عقايد، احكام، معامله‌ با مردم‌ در اداي‌ امانات، ترك‌ ستم‌ و در پيش ‌گرفتن‌ شيوه‌ دادگري‌ و انصاف‌. اما احسان: عبارت‌ است‌ از تفضل‌ و نيكي‌ به‌ ديگران‌ در آنچه‌ كه‌ واجب‌ نيست‌؛ چون‌ دادن ‌صدقه‌ نافله، انجام‌ دادن‌ عبادات‌ نافله‌ و ديگر اعمال‌ نيكي‌ كه‌ خداي‌ عزوجل‌ بر انسان‌ فرض‌ نگردانيده‌. احسان‌ در عبادت‌ ـ چنان‌كه‌ در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت ‌عمر(رض)  آمده‌ است‌ ـ «عبارت‌ از آن‌ است‌ كه‌ خداوند(ج)  را آن‌گونه‌ عبادت‌ كني‌كه‌ گويي‌ او را مي‌بيني‌ زيرا اگر تو او را نمي‌بيني، او تو را مي‌بيند». البته‌ برترين‌ و بهترين‌ نوع‌ احسان، احسان‌ به‌ كسي‌ است‌ كه‌ نسبت به‌ انسان‌ بدي‌ مي‌كند زيرا در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌ خدا ص فرمودند: «به‌ كسي‌ كه‌ به‌ تو بدي‌ كرده، احسان‌ كن‌ تا مسلماني‌ راستين‌ گردي‌».
«و» حق‌ تعالي‌ شما را امر مي‌كند به‌ «بخشش‌ به‌ خويشاوندان‌» و نزديكان، آنچه‌ را كه‌ نيازشان‌ بدان‌ محسوس‌ است‌ و اين‌ معني‌ شامل‌ صله‌ رحم‌ نيز مي‌شود «و نهي‌ مي‌كند از فحشاء» فحشاء: عبارت‌ از خصلتي‌ است‌ كه‌ بسيار زشت‌ و قبيح‌ باشد ـ اعم‌ از گفتار يا كردار ناشايست‌ ـ مانند زنا و بخل‌ «و» شما را منع‌ مي‌كند از «منكر» منكر: چيزي‌ است‌ كه‌ شرع‌ شريف‌ آن‌ را ناپسند شمرده‌ و از آن‌ نهي‌ كرده‌ است، كه‌ اين‌ معني‌ شامل‌ تمام‌ گناهان‌ مي‌شود «و» شما را منع‌ مي‌كند از «بغي‌» بغي: عبارت‌ است‌ از كبر، ستم‌ و تجاوز مادي‌ يا معنوي‌ بر مردم‌. درحديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «هيچ‌ گناهي‌ چون‌ بغي‌ و قطع‌ صله‌ رحم‌ سزاوارتر به‌ آن ‌نيست‌ كه‌ خداوند(ج)  مجازاتش‌ را در دنيا براي‌ صاحبش‌ شتابان‌ بفرستد، به‌همراه ‌آنچه‌ كه‌ برايش‌ در آخرت‌ ذخيره‌ مي‌كند». «به‌ شما اندرز مي‌دهد» با آنچه‌ كه‌ در اين‌ آيه‌ از اوامر و نواهي‌ بيان‌ كرده‌ است‌ «باشد كه‌ پند گيريد» از اين‌ اندرزها.
ابن‌مسعود(رض)  مي‌گويد: «اين‌ آيه‌ جامع‌ترين‌ آيه‌ در كتاب‌ خداوند(ج)  براي‌ [مفاهيم‌] خير و شر است‌». يادآور مي‌شويم‌ كه‌ همين‌ آيه‌ كريمه، سبب ‌اسلام ‌آوردن‌ بسياري‌ از عقلاي‌ عرب‌ گرديد كه‌ عثمان‌بن‌مظعون‌(رض)  از آن‌ جمله ‌بود.
 
سوره نحل آيه  91
‏متن آيه : ‏
‏ وَأَوْفُواْ بِعَهْدِ اللّهِ إِذَا عَاهَدتُّمْ وَلاَ تَنقُضُواْ الأَيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيدِهَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللّهَ عَلَيْكُمْ كَفِيلاً إِنَّ اللّهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و چون‌ با خدا پيمان‌ بستيد، به‌ عهد خدا وفا كنيد» اين‌ معني، شامل‌ هر عهد و پيماني‌ است‌ كه‌ انسان‌ مي‌بندد، مانند عهد بيعت‌ با خليفه‌ و غيره‌. بريده‌(رض)  در بيان ‌سبب‌ نزول‌ مي‌گويد: اين‌ آيه‌ درباره‌ بيعت‌ با رسول‌ خداص نازل‌ شد. «و سوگندهاي‌خود را پس‌ از استوار كردن‌ آنها نشكنيد» يعني: سوگندهاي‌ مربوط به‌ پيمانها و ميثاقها را بعد از مؤكد ساختن‌ و استوار نمودن‌ آنها نشكنيد «حال‌ آن‌كه‌ خدا را بر خود كفيل‌ گرفته‌ايد» يعني: او را بر خود گواه‌ گرفته‌ ايد. به‌ قولي‌ معني‌ اين‌ است: او را بر خود ضامن‌ گرفته‌ ايد «بي‌گمان‌ خدا از آنچه‌ مي‌كنيد، آگاه‌ است‌» پس‌ شما را در قبال‌ آن‌ جزا مي‌دهد.
 
	سوره نحل آيه  92
‏متن آيه : ‏
‏ وَلاَ تَكُونُواْ كَالَّتِي نَقَضَتْ غَزْلَهَا مِن بَعْدِ قُوَّةٍ أَنكَاثاً تَتَّخِذُونَ أَيْمَانَكُمْ دَخَلاً بَيْنَكُمْ أَن تَكُونَ أُمَّةٌ هِيَ أَرْبَى مِنْ أُمَّةٍ إِنَّمَا يَبْلُوكُمُ اللّهُ بِهِ وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و» در شكستن‌ سوگندها و گسستن‌ پيمانها «مانند آن‌ زني‌ نباشيد كه‌ رشته‌ خود را» يعني: آنچه‌ را كه‌ بافته‌ بود «پس‌ از محكم‌ بافتن‌ آن‌» يعني: پس‌ از استوارساختن‌ و به‌ انجام‌ رساندن‌ آن‌ پارچه‌ بافته‌ شده‌ «يكي‌ يكي‌ از هم ‌گسست‌» يعني: اگر سوگندها و پيمانهايتان‌ را بشكنيد، همانند آن‌ زني‌ هستيد كه‌ تكه‌اي‌ را محكم‌ مي‌بافت، سپس‌ آن‌ را رشته‌رشته‌ از هم‌ مي‌گسست‌ و به‌ حال‌ اول ‌آن‌ بر مي‌گرداند. ابن‌كثير در بيان‌ سبب‌ نزول‌ مي‌گويد: «در مكه‌ زني‌ احمق‌ و ابله ‌بود كه‌ چون‌ رشته‌اي‌ را مي‌بافت، آن‌ را از هم‌ باز مي‌كرد و ديگر بار آن‌ رامي‌رشت‌ و باز آن‌ را از هم‌ مي‌گسست‌». «تا سوگندهاي‌ خود را در ميان‌ خود وسيله‌ تقلب‌ سازيد» دخل: نيرنگ، فريب، تقلب‌ و دغلي‌ است‌ «كه‌» اين‌ نيرنگ‌ و دغل‌ به‌ خيال‌ اين‌ است‌ كه‌ «گروهي‌ از گروهي‌ افزون‌ترند» از نظر تعداد و مال‌ و منال‌. يعني: شما براي‌ مردم‌ ـ وقتي‌ از شما در تعداد و مال‌ و منال‌ بيشتر باشند ـ سوگند مي‌خوريد تا به‌ شما اطمينان‌ كنند ولي‌ چون‌ بر آنان‌ امكان‌ غدر و خيانت‌ يافتيد، به‌ آنان‌ غدر مي‌كنيد.
هدف‌ آيه‌ كريمه، نهي‌ از بازگشتن‌ به‌ كفر به‌ سبب‌ فريفته‌ شدن‌ به‌ كثرت‌ كفار و كثرت‌ اموالشان‌ است