حق‌ تعالي ‌حاضر كرده‌ مي‌شوند پس‌ به‌ آنها مي‌فرمايد: «به‌ راستي‌ همان‌گونه‌ كه‌ نخستين‌ بار شما را آفريده‌ بوديم‌» با پاي‌ برهنه‌ و بدن‌ لخت‌ و عريان‌ «به‌ سوي‌ ما آمديد» چنان‌كه‌ در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ عائشه‌ رضي‌الله عنها آمده‌ است‌: «مردم ‌در روز قيامت‌ با پاي‌ برهنه‌، بدن‌ عريان‌ و بدون‌ ختنه‌ حشر مي‌شوند». عائشه‌رضي‌الله عنها مي‌گويد: گفتم‌؛ يا رسول‌الله! مردان‌ و زنان‌ همه‌ به‌سوي‌ يك‌ديگر مي‌نگرند؟ فرمودند: «كار سخت‌تر و هولناك‌تر از آن‌ است‌ كه‌ بعضي‌ به‌سوي ‌بعضي‌ ديگر بنگرند». «بلكه‌ مي‌پنداشتيد كه‌ هرگز براي‌ شما وعده‌گاهي‌ مقرر نمي‌كنيم‌» يعني‌: در دنيا بر اين‌ پندار بوديد كه‌ برانگيخته‌ نمي‌شويد و براي‌ شما موعدي‌ مقرر نمي‌داريم‌ كه‌ در آن‌ شما را در برابر اعمالتان‌ مورد بازپرسي‌ ومجازات‌ قرار دهيم‌.
 
	سوره كهف آيه  49
‏متن آيه : ‏
‏ وَوُضِعَ الْكِتَابُ فَتَرَى الْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيهِ وَيَقُولُونَ يَا وَيْلَتَنَا مَالِ هَذَا الْكِتَابِ لَا يُغَادِرُ صَغِيرَةً وَلَا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصَاهَا وَوَجَدُوا مَا عَمِلُوا حَاضِراً وَلَا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَداً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و كتاب‌ در ميان‌ نهاده‌ مي‌شود» مراد از كتاب‌، نامه‌هاي‌ اعمال‌ است‌. يعني‌: كارنامه‌ هر كس‌ در دستش‌ نهاده‌ مي‌شود؛ كارنامه‌ نيكبختان‌ در دست‌ راستشان‌ وكارنامه‌ شقاوت‌ پيشگان‌ در دست‌ چپشان‌ «آن‌گاه‌ مجرمان‌ را از آنچه‌ در آن‌ است‌، ترسان‌ مي‌بيني‌» يعني‌: مجرمان‌ را از افتضاحي‌ كه‌ در پي‌ تحويل ‌دادن‌ آن‌ نامه‌ درآن‌ جمع‌ عظيم‌ دامنگيرشان‌ مي‌شود و نيز از عذاب‌ دردناك‌، هراسان‌ و بيمناك ‌مي‌بيني‌ «و مي‌گويند: اي‌ واي‌ بر ما، اين‌ چه‌ نامه‌اي‌ است‌ كه‌ هيچ‌ كوچك‌ و بزرگي‌ را فرونگذاشته‌، جز اين‌كه‌ آن‌ را به‌ حساب‌ آورده‌ است‌» يعني‌: اين‌ نامه‌ هيچ‌ گناه‌ صغيره‌ وكبيره‌اي‌ را فرو نگذاشته‌، جز اين‌كه‌ آن‌ را در ضبط و ثبت‌ و حساب‌ آورده‌ و اين‌در مورد گنهكاراني‌ است‌ كه‌ مرتكب‌ گناهان‌ كبيره‌ شده‌ و از آنها توبه‌ نكرده‌اند واينان‌ گناهان‌ صغيره‌ را نيز در نامه‌هاي‌ اعمالشان‌ مي‌يابند. اما كساني‌كه‌ از گناهان ‌كبيره‌ پرهيز كرده‌اند، متوجه‌ مي‌شوند كه‌ گناهان‌ صغيره‌ از نامه‌ اعمالشان‌ محو شده‌است‌ چنان‌كه‌ آيه‌ (31) از سوره ‌«نساء» بر اين‌ حقيقت‌ دلالت‌ مي‌كند «و آنچه‌ را كه‌ كرده‌ بودند» در دنيا از معاصي‌ «حاضر مي‌يابند» يعني‌: نوشته‌ شده‌ و ثبت‌ شده‌ مي‌يابند «و پروردگار تو به‌ هيچ‌ كس‌ ستم‌ نمي‌كند» يعني‌: احدي‌ از بندگانش‌ را بي‌گناه‌ مورد مؤاخذه‌ و مجازات‌ قرار نمي‌دهد و از پاداشي‌ كه‌ انجام‌دهنده‌ طاعت ‌مستحق‌ آن‌ است‌ نمي‌كاهد.
سوره كهف آيه  50
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ كَانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ أَفَتَتَّخِذُونَهُ وَذُرِّيَّتَهُ أَوْلِيَاء مِن دُونِي وَهُمْ لَكُمْ عَدُوٌّ بِئْسَ لِلظَّالِمِينَ بَدَلاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و ياد كن‌ هنگامي‌ را كه‌ به‌ فرشتگان‌ گفتيم‌: براي‌ آدم‌ سجده‌ كنيد پس‌ همه‌ جز ابليس‌ سجده‌ كردند» زيرا او از سجده‌ كردن‌ ابا كرد و استكبار ورزيد «او از جن ‌بود» حسن‌ بصري‌ مي‌گويد: «ابليس‌ اصل‌ جن‌ بود چنان‌كه‌ آدم‌ اصل‌ بشر است‌». «پس‌ از فرمان‌ پروردگار خود سرباز زد» يعني‌: از طاعت‌ وي‌ سر پيچيد «آيا» با اين‌حال‌ «او و نسلش‌ را دوستان‌ خود مي‌گيريد» يعني‌: اي‌ مردم‌! آيا بعد از آن‌كه‌ ابليس ‌از سجده ‌كردن‌ ابا ورزيد و از فرمان‌ الهي‌ سرپيچيد، باز هم‌ او و نسلش‌ را به‌ دوستي‌ خود مي‌گيريد «به‌جاي‌ من‌؟» در نتيجه‌، از او و نسلش‌ به‌جاي‌ اطاعت‌ من‌ اطاعت ‌مي‌كنيد و آنها را بدل‌ من‌ مي‌طلبيد؟ «و حال‌ آن‌كه‌ آنها دشمن‌ شمايند؟» يعني‌: چگونه‌ كسي‌ را كه‌ نه‌ فقط از او هيچ‌ منفعتي‌ نداريد بلكه‌ دشمن‌ شما نيز هست‌ وهمه‌ وقت‌ مترصد زيان‌ زدن‌ و ضربه‌ زدن‌ به‌ شماست‌، بدل‌ كسي‌ مي‌گيريد كه‌ شما را آفريده‌ و نعمت‌هايي‌ را كه‌ در آنها مستغرق‌ هستيد، بر شما ارزاني‌ داشته‌ است‌؟ «شيطان‌ چه‌ بد جانشيني‌ براي‌ ستمكاران‌ است‌» يعني‌: موالات‌ و دوستي‌ و اطاعت‌ شيطان‌ به‌ جاي‌ موالات‌ پروردگار سبحان‌، براي‌ ستمكاران‌ چه‌ بد عوضي‌ است‌.
 
	سوره كهف آيه  51
‏متن آيه : ‏
‏ مَا أَشْهَدتُّهُمْ خَلْقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلَا خَلْقَ أَنفُسِهِمْ وَمَا كُنتُ مُتَّخِذَ الْمُضِلِّينَ عَضُداً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«من‌ آنان‌ را» يعني‌: ابليس‌ و نسل‌ وي‌ را «در هنگام‌ آفرينش‌ آسمانها و زمين ‌حاضر نكرده‌ بودم‌» يعني‌: آنها در تدبير و سامان‌ دادن‌ كار عالم‌ شركاي‌ من ‌نبوده‌اند، به‌ دليل‌ اين‌كه‌ من‌ آنان‌ را در هنگام‌ آفرينش‌ آسمانها و زمين‌ حاضر نكرده‌ بودم‌ «و نه‌ در هنگام‌ آفرينش‌ خودشان‌» حتي‌ در آفرينش‌ خودشان‌ هم‌ از آنان‌ همكاري‌ نخواسته‌ام‌ بلكه‌ آنان‌ نيز همچون‌ ساير مخلوقات‌، به‌ محض‌ اراده‌ وقدرت‌ مطلقه‌ لايزال‌ من‌ آفريده‌ شده‌اند. البته‌ اين‌ حجت‌ و استدلال‌ مانند خورشيد درخشان‌ است‌ چراكه‌ مشركان‌ به‌ اين‌ حقيقت‌ كه‌ خداوند(ج)  آفريننده‌ همه‌ اشياء است‌، مقر و معترف‌ بودند «و من‌ آن‌ نيستم‌ كه‌ گمراهان‌ را» يعني‌: شياطين‌ ياكافران‌ را «مددكار خود بگيرم‌» پس‌ هرگاه‌ در امر آفرينش‌ مددكار من‌ نبوده‌اند، ديگر چرا آنان‌ را در پرستش‌ شريك‌ من‌ مي‌گيريد؟!.
شيخ‌ سعيدحوي‌: در تفسير «الاساس‌» مي‌گويد: «در همه‌ عصرها و بويژه‌ در عصر ما، رواج‌ نظريه‌هاي‌ غلط پيرامون‌ اصل‌ پيدايش‌ هستي‌ و پيدايش‌ انسان‌، از مهمترين‌ اسباب‌ گمراهي‌ بشر بوده‌اند و اين‌ نظريه‌ها همه‌ از نظر علمي‌ نقض ‌شده‌اند».
	سوره كهف آيه  52
‏متن آيه : ‏
‏ وَيَوْمَ يَقُولُ نَادُوا شُرَكَائِيَ الَّذِينَ زَعَمْتُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ يَسْتَجِيبُوا لَهُمْ وَجَعَلْنَا بَيْنَهُم مَّوْبِقاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و» ياد كن‌ «روزي‌ را كه‌ خدا مي‌گويد» اي‌ مشركان‌! «آنهايي‌ را كه‌ شريكان‌ من‌ مي‌پنداشتيد» و بر اين‌ پندار بوديد كه‌ به‌ شما نفعي‌ مي‌رسانند و براي‌ شما شفاعت ‌مي‌كنند ـ اعم‌ از بتان‌ و غير آنها را «ندا دهيد» اين‌ خطاب‌ در روز قيامت‌ است‌ «پس‌ آنها را بخوانند ولي‌ پاسخي‌ به‌ آنان‌ ندهند و ما ميانشان‌ موبقي‌ قرار داده‌ايم‌» موبق‌: وادي‌ عميقي‌ است‌ كه‌ خداوند متعال‌ به‌وسيله‌ آن‌ ميانشان‌ جد