 مؤمنان‌.
بايد دانست‌ كه: 
1- آيات‌ كريمه، شامل‌ انفاق‌ نفل‌ و فرض‌ - هر دو - مي‌شود، پس‌ نيازي‌ نيست ‌كه‌ بگوييم: آيه‌ (261) قبل‌ از آيه‌ زكات‌ نازل‌ شده‌ و سپس‌ با آيه‌ زكات‌ منسوخ‌ گرديد.
2- آيه‌ كريمه‌ (261) دليل‌ بر آن‌ است‌ كه‌ شغل‌ كشاورزي‌ از بهترين‌ مشاغل‌است، بدان‌ جهت‌ كه‌ خداي‌ عزوجل‌ به‌ آن‌ مثل‌ زده‌ است‌. در حديث‌ شريف‌ آمده‌است: «هيچ‌ مسلماني‌ نيست‌ كه‌ نهالي‌ مي‌نشاند و يا مزرعه‌اي‌ را كشت‌ مي‌كند كه‌ بعدا پرنده‌اي، يا انساني، يا حيواني‌ از آن‌ مي‌خورد، مگر اين‌ كه‌ آن‌ محصول، برايش‌ صدقه‌ است‌». همچنين‌ در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «روزيتان‌ را در نهانگاه‌هاي‌ زمين‌ بجوييد». يعني: كشاورزي‌ نماييد. آري‌! كشاورزي‌ از جمله ‌فرض‌هاي‌ كفايي‌ است، پس‌ بر حاكم‌ مسلمانان‌ واجب‌ است‌ كه‌ مردم‌ را بركشاورزي‌ مجبور نمايد.
3- منت‌گذاري‌؛ يعني‌ يادآوري‌ از احسان‌ خويش‌ و آن‌ را به‌ رخ‌ شخص‌ نيازمندكشيدن، از گناهان‌ كبيره‌ است، به‌ دليل‌ احاديث‌ وارده‌ درباره‌ نكوهش‌ شديد اين‌كار.
4- در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «سخن‌ نيكو صدقه‌ است‌ و از امور پسنديده‌ يكي ‌اين‌ است‌ كه‌ با برادر مسلمانت‌ با چهره‌ باز و بشاش‌ روبرو شوي‌».
 
سوره نور آيه  61
‏متن آيه : ‏
‏ لَيْسَ عَلَى الْأَعْمَى حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى أَنفُسِكُمْ أَن تَأْكُلُوا مِن بُيُوتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ آبَائِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أُمَّهَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ إِخْوَانِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخَوَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَعْمَامِكُمْ أَوْ بُيُوتِ عَمَّاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخْوَالِكُمْ أَوْ بُيُوتِ خَالَاتِكُمْ أَوْ مَا مَلَكْتُم مَّفَاتِحَهُ أَوْ صَدِيقِكُمْ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَأْكُلُوا جَمِيعاً أَوْ أَشْتَاتاً فَإِذَا دَخَلْتُم بُيُوتاً فَسَلِّمُوا عَلَى أَنفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِّنْ عِندِ اللَّهِ مُبَارَكَةً طَيِّبَةً كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُون ‏
 
‏ترجمه : ‏
در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آمده‌ است: مسلمانان‌ چون‌ به‌ جهاد مي‌رفتند، كليدهاي ‌خانه‌هاي‌ خويش‌ را به‌ افراد از پامانده‌ و زمينگير داده‌ و به‌ ايشان‌ مي‌گفتند: براي ‌شما حلال‌ كرديم‌ كه‌ از آنچه‌ در خانه‌هاي‌ ما وجود دارد بخوريد اما آن‌ واماندگان‌ از اين‌ كار احساس‌ حرج‌ و گناه‌ كرده‌ و مي‌گفتند: درحالي‌كه‌ صاحبان‌ آنها غايبند، ما به‌ خانه‌هايشان‌ داخل‌ نمي‌شويم‌. پس‌ اين‌ آيه‌ براي‌ رخصت ‌دادن‌ به‌ آنان‌ نازل ‌شد.
«بر نابينا حرجي‌ نيست‌» حرج: در لغت‌ تنگي‌ را گويند و در اصطلاح‌ شرع‌، مراد از آن‌ گناه‌ است‌ «و بر لنگ‌ و بيمار و نيز بر خودتان‌ حرجي‌ نيست‌ در اين‌كه‌» شما و كساني‌ كه‌ با شما همراهند «از خانه‌هاي‌ خود بخوريد» يعني: از خانه‌هاي‌ فرزندان ‌خود زيرا فرزند جزئي‌ از خود شخص‌ است‌، بدين‌ جهت‌، فرزندان‌ در آيه‌ ذكر نشده‌اند، هم‌ از اين‌روي‌ مفسران‌ گفته‌اند: خانه‌ پسر شخص‌ خانه‌ خود اوست‌، به‌دليل‌ حديث‌ شريف: «انت‌ و مالك‌ لابيك: تو و مالت‌ از آن‌ پدرت‌ هستيد». «يا» بخوريد از «خانه‌هاي‌ پدرانتان‌ يا خانه‌هاي‌ مادرانتان‌ يا خانه‌هاي‌ برادرانتان‌ يا خانه‌هاي‌ خواهرانتان‌ يا خانه‌هاي‌ عموهايتان‌ يا خانه‌هاي‌ عمه‌هايتان‌ يا خانه‌هاي‌ دايي‌هايتان‌ يا خانه‌هاي‌ خاله‌هايتان‌» به‌ اين‌ ترتيب‌، باري‌تعالي‌ اقارب‌ بسيار نزديك‌ را ذكر كرد زيرا وجود قرابت زمينه‌ساز صدور اجازه‌ براي‌ آنهاست‌ «يا» بخوريد از «خانه‌اي‌ كه‌ كليدهايش‌ را در اختيار داريد» يعني: از خانه‌هايي‌ كه‌ به‌ اجازه‌ صاحبانشان‌ در آنها مالك‌ تصرف‌ هستيد. اين‌ گروه‌ شامل‌ كساني‌ چون‌ وكلا، بردگان‌ يا انبار دارانند زيرا اينان‌ مالك‌ تصرف‌ در خانه‌هاي‌ كساني‌ هستند كه‌ اجازه‌ داخل‌شدن‌ به‌ خانه‌هايشان‌ را دارند و كليدهاي‌ خانه‌هاي‌ آنان‌ را در اختيار دارند. همين‌ گونه‌ است‌ نگهبان‌ باغ‌ كه‌ مي‌تواند از ميوه‌ آن‌ بخورد. به‌ قولي: حق‌ استفاده‌ از غذا براي‌ اين‌ گروه‌ها در صورتي‌ است‌ كه‌ آن‌ غذا در معرض‌ استفاده‌ آنان‌ گذاشته‌ شده‌ باشد اما اگر غذا در مكاني‌ دربسته‌ و محفوظ قرار داده‌ شده‌بود، خوردن‌ از آن‌ برايشان‌ جايز نيست‌. ابوحنيفه‌ با اين‌ آيه‌ استدلال‌ كرده‌ است‌ كه‌ اگر كسي‌ از نزد محرم‌ خويش‌ چيزي‌ را دزديد، دست‌ وي‌ قطع‌ نمي‌شود، به‌سبب‌وجود شبهه‌ اجازه‌ و ديگر اين‌كه‌ مال‌ شخص‌ از نزديكان‌ آن‌، محرز و محفوظ نيست‌ و محرز بودن‌ مال‌، يعني‌ محاط بودن‌ آن‌ به‌ حفاظ و نگهبان‌، شرط بريدن‌ دست‌ است‌ «يا» بخوريد از «خانه‌هاي‌ دوستتان‌» زيرا دوست‌ غالبا اين‌ اجازه‌ رابه‌ دوست‌ خويش‌ مي‌دهد و به‌ اين‌ كار از ته‌ دل‌ راضي‌ است‌.
نقل‌ است‌ كه‌ جمعي‌ از دوستان‌ حسن‌ بصري‌ در غياب‌ وي‌ به‌ خانه‌اش‌ آمدند و در آن‌ خوردني‌هاي‌ لذيذي‌ را يافته‌ شروع‌ به‌ خوردن‌ آن‌ كردند پس‌ گرم‌ خوردن ‌بودند كه‌ او به‌ خانه‌ رسيد و چون‌ آنان‌ را بر اين‌ حالت‌ يافت‌، بسيار خوشحال‌ شد وفرمود: خدا خيرتان‌ بدهد، صحابه‌ رسول‌ خدا ص اين‌گونه‌ بودند. «بر شما گناهي ‌نيست‌ كه‌ باهم‌ بخوريد» از اين‌ خانه‌هايي‌ كه‌ ذكر شد «يا پراكنده‌» برخي‌ از اعراب ‌از اين‌كه‌ به‌ تنهايي‌ غذا بخورند احساس‌ حرج‌ مي‌كردند و چه ‌بسا كه‌ يك‌ روز تمام‌ گرسنه‌ باقي‌ مي‌ماندند تا همراهي‌ را بيابند كه‌ با آنان‌ غذا بخورد، چنان‌ كه‌ در مقابل‌، كساني‌ بودند كه‌ از خوردن‌ به‌ طور دسته‌ جمعي‌ احساس‌ حرج‌ مي‌كردند، از بيم‌ آن‌كه‌ يكي‌ بيش‌ از ديگري‌ غذا بخورد. پس‌ خداي‌ عزوجل‌ در اين‌ آيه ‌رخصت‌ داد كه‌ شخص‌ مي‌تواند به‌تنهايي‌ غذا بخورد يا با گروه‌ ولي‌ خوردن‌ با جمع‌، بابركت‌تر و بهتر است‌.
در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌ كه‌ مردي‌ براي‌ رسول‌ خدا ص گفت: «ما غذا مي‌خوريم‌ ولي‌ سير نمي‌شويم‌». حضرت‌ فرمودند: «شايد شما پراكنده‌ و تنهاتنها غذا مي‌خوريد، بر غذاي‌ خود دسته‌جمعي‌ گرد آييد و نام‌ خداي‌ تبارك‌وتعالي‌ را بر سر غذايتان‌ ببريد، قطعا خداي‌ عزوجل‌ در آن‌ براي‌ شما بركت‌ مي‌نهد». «پس‌ چون‌ به‌ خانه‌هايي‌» كه‌ ذكر آنها گذشت‌، يا غيرآن‌ از خانه‌ها «درآمديد، به‌يك‌ديگر سلام‌ كنيد» يعني: به‌ سلام‌ گفتن‌ بر اهل‌ آن‌ خانه‌ و كساني‌ از مسلمانان ‌كه‌ در آن‌ هستند، ابتدا كنيد «به‌ تحيه‌اي‌» يعني: سلام‌ و درود بگوييد به‌ درودي‌ كه‌ «از جانب‌ خداوند» ثابت‌ 