ب‌ پيامبران‡ رهرو راه‌ آنان‌ شده‌ است‌ ؛ «عذابي‌ دردناك‌ آماده‌ كرده‌ايم‌» كه‌ عذاب‌ دوزخ‌ است‌.
 
سوره فرقان آيه  38
‏متن آيه : ‏
‏ وَعَاداً وَثَمُودَ وَأَصْحَابَ الرَّسِّ وَقُرُوناً بَيْنَ ذَلِكَ كَثِيراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و عاد و ثمود و اصحاب‌ رس‌ را» نيز نابود ساختيم‌. رس‌ در سخن‌ عرب: چاهي ‌است‌ كه‌ ديواره‌ آن‌ را با سنگ‌ برنياورده ‌باشند. به‌ قولي: رس‌ چاهي‌ در «انطاكيه‌» بود كه‌ در آن‌ حبيب‌ نجار را كشتند، از اين‌ جهت‌ به‌ آن‌ چاه‌ نسبت‌ داده‌ شدند پس ‌در حالي‌كه‌ گرداگرد آن‌ چاه‌ نشسته‌ بودند، خداوند(ج) آنان‌ را با منازلشان‌ در زمين‌ فرو برد «و امتهاي‌ بسياري‌ را در ميانشان‌ نابود ساختيم‌» يعني: نسلهاي‌ بسيار ديگري‌ را در ميان‌ اين‌ گروه‌ها هلاك‌ گردانيديم‌ كه‌ شمار آنان‌ را فقط خود ما مي‌دانيم‌ زيرا هنگامي‌ كه‌ پيامبران‌ خويش‌ را به‌ سوي‌ آنان‌ فرستاديم‌، عكس‌ العمل‌ آنها جز تكذيب‌ چيز ديگري‌ نبود.
 
	آيه  14
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِذَا لَقُواْ الَّذِينَ آمَنُواْ قَالُواْ آمَنَّا وَإِذَا خَلَوْاْ إِلَى شَيَاطِينِهِمْ قَالُواْ إِنَّا مَعَكْمْ إِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِئُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و چون‌ با كساني‌ كه‌ ايمان‌ آورده‌اند برخورد مي‌كنند، مي‌گويند: ايمان‌ آورده‌ايم‌» اين‌سخن‌ را از روي‌ نفاق‌ و نيرنگ‌ و ظاهر سازي‌ مي‌گويند تا در منافع‌ و غنايم‌ سهيم ‌گردند «و چون‌ با شيطانهاي‌ خود خلوت‌ مي‌كنند» شيطانهايشان: رؤسا و پيشوايانشان ‌در كفر هستند، هم‌آنان‌ كه‌ سازمان‌دهندگان‌ شر و فساد مي‌باشند. آري‌! به‌شيطانهايشان‌ «مي‌گويند: درحقيقت‌ ما با شماييم‌» و در كفر خويش‌ پايدار وثابت‌قدم‌ مي‌باشيم‌ «ما هدفمان‌ تنها ريشخند كردن‌ و مسخره‌ كردن‌ است‌» لذا در نهان‌ و واقعيت‌ امر، نه‌ با مؤمنان‌ موافقيم‌ و نه‌ به‌ آنان‌ تمايلي‌ داريم‌.
مفسران‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ گفته‌اند: اين‌ آيه‌ در باره‌ عبدالله بن‌ابي‌ وياران‌ منافقش‌ نازل‌ شد، آن‌گاه‌ كه‌ او ابوبكر و عمر و علي‌(رض) را ستود در حالي‌كه ‌قبل‌ از آن‌ محرمانه‌ به‌ ياران‌ خود گفت: ببينيد كه‌ چگونه‌ اين‌ بي‌خردان‌ را نسبت ‌به ‌شما اغفال‌ مي‌كنم‌؟! ليكن‌ سيوطي‌ مي‌گويد: «اين‌ اسناد، جدا بي‌اساس‌ است‌».
 
آيه  268
‏متن آيه : ‏
‏ الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُم بِالْفَحْشَاء وَاللّهُ يَعِدُكُم مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَفَضْلاً وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«شيطان‌ شما را از فقر بيم‌ مي‌دهد» تا در راه‌ خدا(ج) انفاق‌ نكنيد «و به‌ ناشايستي‌ و فحشا» يعني: به‌ گناهان‌ و هزينه ‌نمودن‌ اموال‌ در راه‌ آنها وبخل ‌ورزيدن‌ از انفاق‌ در راههاي‌ خير «فرمان‌ مي‌دهد» اعراب‌ به‌ بخيل‌، «فاحش‌» مي‌گويند، از بس‌ كه‌ بخل‌ در نزد آنان‌ زشت‌ و ناپسند است‌ «ولي‌ خداوند از جانب ‌خود به‌ شما وعده‌ مغفرت‌ مي‌دهد» مغفرت: پوشاندن‌ گناهان‌ بندگان‌ در دنيا و آخرت‌است‌ «و فضل‌ و بخشش‌» را وعده‌ مي‌دهد. فضل‌ وي‌ آن‌ است‌ كه‌ بهتر از آنچه‌ راكه‌ انفاق‌ كرده‌اند، به‌ آنان‌ عوض‌ دهد و در روزيشان‌ گشايش‌ و فراخي‌ پديد آورد و در آخرت‌ هم‌ به‌ آنان‌ بهتر و بيشتر و برتر و زيباتر از آنچه‌ كه‌ انفاق‌ كرده‌اند، ارزاني‌ نمايد «و خداوند واسع‌ است‌» در فضل‌ و رحمت‌ خويش‌ و «داناست‌» به‌آنچه‌ كه‌ انفاق‌ مي‌كنيد، پس‌ شما را در برابر آن‌ پاداشي‌ مناسب‌ عطا مي‌نمايد.
 
سوره فرقان آيه  39
‏متن آيه : ‏
‏ وَكُلّاً ضَرَبْنَا لَهُ الْأَمْثَالَ وَكُلّاً تَبَّرْنَا تَتْبِيراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و براي‌ هر يك‌ مثلها زديم‌» يعني: براي‌ هر يك‌ حجت‌ها آورده‌، آنان‌ را بيم ‌داديم‌ و اخبار دروغ‌ انگاران‌ را بر آنان‌ حكايت‌ نموديم‌ «و هريك‌ از آنان‌ را به ‌سختي‌ هلاك‌ ساختيم‌» و زير و زبر كرديم‌ پس‌ آيا اين‌ گروه‌ از سرنوشت‌ آنان ‌عبرت‌ نمي‌گيرند؟!
 
	سوره فرقان آيه  40
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ أَتَوْا عَلَى الْقَرْيَةِ الَّتِي أُمْطِرَتْ مَطَرَ السَّوْءِ أَفَلَمْ يَكُونُوا يَرَوْنَهَا بَلْ كَانُوا لَا يَرْجُونَ نُشُوراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و قطعا» مشركان‌ مكه‌ «بر شهري‌ كه‌ باران‌ بلا بر آن‌ بارانده‌ شده‌ گذشته‌اند» آنها در هنگام‌ سفرهاي‌ تجارتي‌شان‌ به‌سوي‌ شام‌، بر شهر قوم‌ لوط گذر كرده‌اند، شهري‌ كه‌ با باران‌ سنگ‌ هلاك‌ ساخته‌ شد و آن‌ شهر «سدوم‌» بزرگترين ‌شهر قوم‌ لوط بود «آيا آن‌ را نمي‌ديدند؟» در هنگام‌ سفر به‌سوي‌ شام‌ براي‌ تجارت ‌زيرا آنان‌ از كنار شهر سدوم‌ مي‌گذشتند «يا اين‌ كه‌ اميد برانگيخته ‌شدن ‌نداشتند» يعني: حقيقت‌ امر اين‌ است‌ كه‌ آنان‌ از حشر و نشر براي‌ جزا بيمي ‌نداشتند پس‌ سبب‌ عدم‌ عبرت‌پذيري‌ آنان‌ اين‌ است‌ .
هدف‌ از بيان‌ اين‌ داستانها، هشدار دادن‌ به‌ مشركان‌ در تكذيب‌ رسول‌ خدا ص است‌ تا از اين‌ راه‌ و رسم‌ باز آيند و از عذابي‌ چون‌ عذاب‌ امتهاي‌ پيشين‌ حذر كنند.
 
سوره فرقان آيه  41‏متن آيه : ‏‏ وَإِذَا رَأَوْكَ إِن يَتَّخِذُونَكَ إِلَّا هُزُواً أَهَذَا الَّذِي بَعَثَ اللَّهُ رَسُولاً ‏
 آيه  42‏متن آيه :‏ إِن كَادَ لَيُضِلُّنَا عَنْ آلِهَتِنَا لَوْلَا أَن صَبَرْنَا عَلَيْهَا وَسَوْفَ يَعْلَمُونَ حِينَ يَرَوْنَ الْعَذَابَ مَنْ أَضَلُّ سَبِيلاً ‏
‏ترجمه : ‏
«و چون‌ تو را ببينند، جز اين‌ نيست‌ كه‌ به‌ ريشخندت‌ مي‌گيرند» يعني: به‌جاي ‌ايمان ‌آوردن‌ به‌ تو و انديشيدن‌ در پيامي‌ كه‌ براي‌ آنان‌ آورده‌اي‌، به‌ استهزا و تمسخر روي‌ آورده‌ و از روي‌ تحقير و اهانت‌ مي‌گويند: «آيا اين‌ است‌ همان‌ كسي‌كه‌ خدا او را به‌ رسالت‌ برانگيخته‌ است‌؟» با آن‌كه‌ رسول‌ خدا ص در راه‌ و روش‌، تصرفات‌، اخلاق‌ متعالي‌، فكر رسا و بيان‌ شيرينشان‌، نمونه‌ اعلاي‌ همه ‌پيامبران‡ و كافه‌ بشريت‌ بودند.
در بيان‌ سبب‌ نزول‌ روايت‌ شده‌است: اين‌ آيه‌ درباره‌ ابوجهل‌ نازل‌ شد زيرا چون ‌رسول‌ خدا ص با ياران‌ خويش‌ از برابر وي‌ مي‌گذشتند، ريشخندكنان‌ مي‌گفت: (آيا اين‌ همان‌ كسي‌ است‌ كه‌ خدا او را به‌ رسالت‌ برانگيخته ‌است‌؟) «به‌راستي ‌نزديك‌ بود كه‌ ما را از معبودانمان‌ گمراه‌ كند» و چيزي‌ نمانده‌ بود كه‌ پرستش‌ آنها را رها كنيم‌ «اگر بر آنها ايستادگي‌ نمي‌كرديم‌» يعني: چنانچه‌ بر پرستش‌ آنها پايداري ‌نمي‌ورزيديم‌ و از محمد ص در پرهيز كردن‌ از آنها نافرماني‌ نكرده‌ و در اين‌ راه‌ از خود مقاومت‌ نشان‌ نمي‌داديم‌ «و هنگامي‌ كه‌ عذاب‌ را ببينند» همان‌ عذابي‌ را كه ‌به‌سبب‌ كفر خود سزاو