 تعالي‌ «و بيشترشان‌ مؤمن‌ نبودند» يعني: بيشتر اين‌ گروهي‌ كه‌ با فرعون‌ بودند، مؤمن‌ نبودند زيرا جز اندكي‌ از آنان‌ ـ مانند آسيه‌ زن‌ فرعون‌ ـ ايمان‌ نياورده‌ بودند.
 
	آيه  277
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ وَآتَوُاْ الزَّكَاةَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ وَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«به‌ راستي‌ كساني‌ كه‌ ايمان‌ آورده‌ و كارهاي‌ شايسته‌ كرده‌ و نماز برپا داشته‌ و زكات‌داده‌اند، پاداششان‌ نزد پروردگارشان‌ است‌ و نه‌ بيمي‌ بر آنهاست‌ و نه‌ آنان‌ اندوهگين‌ مي‌شوند» خداوند متعال‌ نماز و زكات‌ را به‌ يادآوري‌ مخصوص‌ گردانيد – با آن‌ كه‌ تعبير (كارهاي‌ شايسته) شامل‌ نماز و زكات‌ نيز مي‌شود - به‌ خاطر اهتمام‌ وعنايت‌ به‌ شأن‌ اين‌ دو عبادت‌ بزرگ‌ زيرا اين‌ دو عمل، بزرگترين‌ دو ركن‌ عبادات ‌عملي‌ اسلام‌ هستند.
اين‌ آيه‌ كريمه‌ مقايسه‌ و مقارنه‌اي‌ است‌ ميان‌ كفار و مؤمنان‌ تا فرق‌ ميان‌ اين‌ دوگروه‌ آشكار شود.
 
سوره شعراء آيه  68
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و قطعا پروردگارت‌ عزيز رحيم‌ است‌» يعني: از دشمنان‌ خويش‌ انتقام‌گيرنده‌ وبه‌ دوستان‌ خويش‌ مهربان‌ است‌.
 
	سوره شعراء آيه  69
‏متن آيه : ‏
‏ وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ إِبْرَاهِيمَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و خبر ابراهيم‌ را برايشان‌» يعني‌ بر امت‌ خويش‌ «بخوان‌» اي‌ محمد ص! زيرا او خليل‌ خداأ و امام‌ حنفاء است‌ پس‌ شايسته‌ است‌ كه‌ داستان‌ وي‌ براي‌ اين‌ امت‌ خوانده‌ شود تا در اخلاص‌ و توكل‌ و عبادت‌ و بيزاري‌ از شرك، به‌ وي‌ اقتدا كنند.
سوره شعراء آيه  70
‏متن آيه : ‏
‏ إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِ مَا تَعْبُدُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آن‌گاه‌ كه‌» ابراهيم‌(ع) «به‌ پدرش‌ و قومش‌ گفت، شما چه‌مي‌پرستيد؟» ابراهيم‌(ع) مي‌دانست‌ كه‌ آنها بتان‌ را مي‌پرستند ولي‌ خواست‌ تا آنان‌ را با حجت‌ ملزم‌ گرداند.
	سوره شعراء آيه  71
‏متن آيه : ‏
‏ قَالُوا نَعْبُدُ أَصْنَاماً فَنَظَلُّ لَهَا عَاكِفِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«گفتند: بتاني‌ را مي‌پرستيم‌ و پيوسته‌ براي‌ آنها معتكفيم‌» يعني: پيوسته‌ و به‌ استمرار ـ نه‌ فقط در وقت‌ و ميعادي‌ معين‌ ـ بر عبادت‌ آنها پايدار و ملازميم‌. اعتكاف‌ براي‌ بتان: اقامت ‌ورزيدن‌ بر عبادت‌ آنهاست‌.
	سوره شعراء آيه  72
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ هَلْ يَسْمَعُونَكُمْ إِذْ تَدْعُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«گفت‌» ابراهيم‌(ع) به‌ قومش‌ «آيا وقتي‌ آنها را به‌ پرستش‌ مي‌خوانيد، نداي‌ شما را مي‌شنوند؟».
 
	سوره شعراء آيه  73
‏متن آيه : ‏
‏ أَوْ يَنفَعُونَكُمْ أَوْ يَضُرُّونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«يا به‌ شما سودي‌ مي‌بخشند» به‌ وجهي‌ از وجوه‌ سودرساني‌ «يا زياني ‌مي‌رسانند؟» چنانچه‌ پرستش‌ آنها را ترك‌ كنيد؟! پس‌ اگر چنين‌ نيست‌ و آنها نه‌ مي‌شنوند و نه‌ سود و زياني‌ مي‌رسانند، ديگر براي‌ عبادت‌ آنها چه‌ دليل‌ و توجيهي ‌وجود دارد.
 
	سوره شعراء آيه  74
‏متن آيه : ‏
‏ قَالُوا بَلْ وَجَدْنَا آبَاءنَا كَذَلِكَ يَفْعَلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏  
«گفتند: نه‌» هيچ‌ يك‌ از اينها نيست‌؛ نه‌ بتان‌ نداي‌ ما را مي‌شنوند، نه‌ به‌ ما سودي ‌مي‌بخشند و نه‌ زياني‌ مي‌رسانند «بلكه‌ نياكانمان‌ را يافتيم‌ كه‌ چنين ‌مي‌كردند» و ما هم‌ از آنها تقليد كرده‌ايم‌. بدين‌گونه‌ بود كه‌ قومش‌ هيچ‌ پاسخ‌ ديگري‌ براي‌ توجيه‌ پرستش‌ آنها نيافتند، جز اين‌كه‌ تقليد محض‌ را انگيزه‌ كار خود معرفي‌ كرده‌ و اقرار كنند به‌ اين‌كه‌ بتان‌ چنان‌ عاجز و ناتوانند كه‌ نه‌ مي‌توانند سود و زياني‌ برسانند، نه‌ مي‌شنوند و نه‌ مي‌بينند.
 
سوره شعراء آيه  75‏متن آيه : ‏‏ قَالَ أَفَرَأَيْتُم مَّا كُنتُمْ تَعْبُدُونَ ‏
 آيه  76‏متن آيه : ‏‏ أَنتُمْ وَآبَاؤُكُمُ الْأَقْدَمُونَ ‏
‏ترجمه : ‏
«گفت‌» ابراهيم‌(ع)، در رد اين‌ تقليد كوركورانه‌ آنان‌ «آيا در آنچه‌ شما و نياكان ‌پيشينتان‌ مي‌پرستيده‌ايد، تأمل‌ كرده‌ايد؟».سوره شعراء آيه  77‏متن آيه : ‏‏ فَإِنَّهُمْ عَدُوٌّ لِّي إِلَّا رَبَّ الْعَالَمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«بدانيد كه‌ آنها دشمن‌ من‌اند» يعني: بتان‌ دشمنان‌ من‌اند و من‌ در زندگي‌ خود دشمني‌ با آنها را راه‌ و روش‌ خويش‌ قرار داده‌ام، با آنها دشمني‌ مي‌ورزم‌ تا پرستش‌ آنها را از روي‌ زمين‌ ريشه‌كن‌ كنم‌ و هيچ‌ باكي‌ هم‌ از آنها ندارم‌ «جز پروردگار عالميان‌» يعني: ليكن‌ پروردگار عالميان‌ دشمن‌ من‌ نيست‌ بلكه‌ او در دنيا وآخرت‌ دوست‌ و سرور من‌ است‌. بدين‌سان، پاسخ‌ ابراهيم‌(ع) هم‌ عاطفي‌ و هم‌ عقلي‌ بود در حالي‌كه‌ پاسخ‌ مشركان‌ صرفا پاسخي‌ عاطفي‌ بود. و از آنجا كه‌ پاسخ ‌ابراهيم‌(ع) حاوي‌ اعلان‌ اين‌ حقيقت‌ بود كه‌ خداي‌ عزوجل‌ پروردگارش‌ مي‌باشد بنابراين، به‌ شناساندن‌ او آغاز كرد و گفت:سوره شعراء آيه  78‏متن آيه : ‏‏ الَّذِي خَلَقَنِي فَهُوَ يَهْدِينِ ‏
 آيه  79‏متن آيه : ‏‏ وَالَّذِي هُوَ يُطْعِمُنِي وَيَسْقِينِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«همان‌ كسي‌ كه‌ مرا آفريده ‌است‌ و همو مرا هدايت‌ مي‌كند» به‌سوي‌ مصالح‌ و منافع‌ دين‌ و دنيايم‌. به‌ اين‌ ترتيب، ابراهيم‌ خليل‌(ع) پروردگارش‌ را به‌ اوصافي‌ وصف‌ كرد كه‌ او به‌خاطر آنها سزاوار پرستش‌ است‌ زيرا آفرينش، هدايت‌كردن، روزي‌دادن، دفع‌ بيماري، جلب‌ شفا، ميراندن، زنده‌ كردن‌ و آمرزيدن‌ ـ كه‌ آيات ‌بعدي‌ بر آنها صراحت‌ دارند ـ همه، نعمت‌هايي‌ هستند كه‌ شكر منعم‌ را با تمام‌ انواع‌ شكر ـ كه‌ بلندترين‌ و سزاوارترين‌ آن‌ نيايش‌ و پرستش‌ است‌ ـ مي‌طلبند، چنانچه‌ مي‌فرمايد: «و همان‌ كسي‌ كه‌ به‌ من‌ خوراك‌ مي‌دهد و سيرابم‌ مي‌گرداند» با رام‌ كردن‌ اسباب‌ آسماني‌ و زميني‌ براي‌ من‌.
 
	آيه  278
‏متن آيه : ‏
‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَذَرُواْ مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبَا إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
آن‌گاه‌ خداوند متعال‌ بندگان‌ مؤمن‌ خويش‌ را به‌ رعايت‌ تقوي‌ فرمان‌ داده‌ وآنان‌ را از آنچه‌ كه‌ سبب‌ دوري‌ از رضايش‌ مي‌شود نهي‌ مي‌كند: «اي‌ كساني‌ كه‌ايمان‌ آورده‌ايد، از خداوند بترسيد و بازمانده‌ ربا را» كه‌ در نزد ديگران‌ باقي‌ مانده‌ «رها كنيد» و واگذاريد «اگر واقعا مؤمنيد» پس‌ ايمان‌ شما مستلزم‌ آن‌ است‌ كه‌ از اوامر الهي‌ امتثال‌ نموده‌ و از نواهيش‌ اجتناب‌ كنيد.
اين‌ آيه‌ كريمه‌ اموال‌ ربايي‌ را كه‌ هنوز رباخواران‌ آنها را قبض‌ نكرده‌اند، ابطا