رحديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ جابربن‌ عبدالله(رض) از رسول‌ خدا ص آمده‌ است‌ كه‌ فرمودند: «همانا شخص‌ بهشتي‌ در بهشت‌ مي‌پرسد: فلان‌ كس‌ و دوست‌ وي‌ در دوزخ ‌چه‌كار كردند؟ سپس‌ پيوسته‌ [دنبال‌ قضيه‌ را مي‌گيرد و] براي‌ او شفاعت‌ مي‌كند تا سرانجام‌ خداوند متعال‌ شفاعتش‌ را درباره‌ وي‌ مي‌پذيرد پس‌ چون‌ از دوزخ‌ نجات ‌مي‌يابد، مشركان‌ مي‌گويند: ما لنا من‌ شافعين‌ و لا صديق‌ حميم: اينك‌ نه‌ ما هيچ ‌شفيعي‌ داريم‌ و نه‌ هيچ‌ دوست‌ نزديكي‌».
 
	آيه  280
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِن كَانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلَى مَيْسَرَةٍ وَأَن تَصَدَّقُواْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اگر بدهكار تنگدست‌ بود» و مالي‌ را نيافت‌ تا بدان‌ وام‌ خويش‌ را بپردازد «پس‌ لازم‌ است‌ مهلت‌ دهيد تا» هنگام‌ «گشايش‌» و توانگري‌ وي‌. مفاد اين‌ آيه ‌كريمه‌ عام‌ است‌ درباره‌ تمام‌ كساني‌ كه‌ بدهكارند «و اگر بدانيد؛ بخشيدن‌ آن‌ برايتان ‌بهتر است‌» يعني: براي‌ شما بهتر است‌ كه‌ وام‌ را از آنان‌ كه‌ به ‌راستي‌ قدرت‌پرداخت‌ ندارند، كاملا ساقط نماييد و صرفا به‌ دادن‌ مهلت‌ به‌ آنها اكتفا نكنيد. درحديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «هر كس‌ دوست‌ دارد كه‌ خداوند(ج) او را در سايه‌ عرش‌خويش‌ جاي‌ دهد - در روزي‌ كه‌ سايه‌اي‌ جز سايه‌ او نيست‌ - پس‌ بايد بر تنگدست‌ آسان‌ بگيرد، يا اصلا وام‌ را بر او ببخشد».
كلبي‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ مي‌گويد: بني‌عمروبن‌عمير كه‌ اموالي‌ را براي ‌بني‌مغيره‌ به‌ سود داده‌ بودند، به‌ آنان‌ گفتند: اصل‌ اموالمان‌ را بدهيد و ما از شما سودي‌ نمي‌خواهيم، ولي‌ بني‌مغيره‌ در پاسخ‌ آنان‌ گفتند: ما هم‌اكنون‌ تنگدست‌ هستيم‌ و چيزي‌ براي‌ پرداختن‌ نداريم، پس‌ به‌ ما مهلت‌ دهيد تا ميوه‌ها به‌ دست‌آيد. اما بني‌عمرو تقاضايشان‌ را نپذيرفتند. اين‌ بود كه‌ خداوند متعال‌ اين‌ آيه‌كريمه‌ را نازل‌ نمود.
 سوره شعراء آيه  102
‏متن آيه : ‏
‏ فَلَوْ أَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اي‌ كاش‌ براي‌ ما يك‌بار بازگشتي‌ بود» به‌ سوي‌ دنيا «تا از مؤمنان‌ مي‌شديم‌» ودر قطار آنان‌ درمي‌آمديم‌.
 
	سوره شعراء آيه  103
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«بي‌گمان‌ در اين‌ نشانه‌اي‌ است‌» يعني: در آنچه‌ ذكر شد از داستان‌ ابراهيم‌(ع)، دشمني‌ دوزخيان‌ با يك‌ديگر و حسرت‌خوردنشان‌ بر گمراهي‌ خويش، عبرت‌ وپندي‌ مؤثر است‌ «و بيشترشان‌ مؤمن‌ نبودند» يعني: بيشتر اين‌ گروهي‌ كه ‌رسول‌ خدا ص داستان‌ ابراهيم‌(ع) را برايشان‌ مي‌خواند ـ كه‌ قريش‌ و همراهان‌ ديني ‌آنانند ـ مؤمن‌ نيستند. يا مراد: قوم‌ ابراهيم‌(ع) اند كه‌ بيشترشان‌ مؤمن‌ نبودند.
 
سوره شعراء آيه  104
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و در حقيقت‌ پروردگار تو همان‌ عزيز رحيم‌ است‌» لذا دشمنانش‌ را سركوب‌ كرده‌ و به‌ دوستانش‌ مهر و محبت‌ مي‌ورزد.
	سوره شعراء آيه  105
‏متن آيه : ‏
‏ كَذَّبَتْ قَوْمُ نُوحٍ الْمُرْسَلِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«قوم‌ نوح‌ پيامبران‌ را تكذيب‌ كردند» چرا فرمود: (پيامبران‌ را)؟ درحالي‌كه ‌آنان‌ فقط پيامبر خويش‌ نوح‌(ع) را تكذيب‌ كردند نه‌ همه‌ پيامبران‌ را؟ بدان‌ جهت‌كه‌ آنان‌ منكر بعثت‌ تمام‌ پيامبران‌‡ بودند. يا اين‌كه‌ تكذيب‌ يك‌ پيامبر در حكم‌ تكذيب‌ همه‌ ايشان‌ است‌.
 
	سوره شعراء آيه  106
‏متن آيه : ‏
‏ إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ نُوحٌ أَلَا تَتَّقُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«چون‌ برادرشان‌ نوح‌ به‌ آنان‌ گفت‌» يعني: نوح‌ برادرشان‌ در قبيله‌ و نسب‌ بود نه ‌برادرشان‌ در دين‌ زيرا آنان‌ و نوح‌(ع) از نظر ديني‌ در دو جهت‌ مخالف‌ با هم‌ قرارداشتند. آري‌! نوح‌(ع) به‌ آنان‌ گفت: «آيا پروا نمي‌داريد» از خداي‌ سبحان‌ تا پرستش‌ بتان‌ را ترك‌ كرده‌ و به‌ نداي‌ پيامبري‌ كه‌ به‌سوي‌ شما فرستاده‌ شده‌ است ‌لبيك‌ بگوييد؟
ملاحظه‌ مي‌كنيم‌ كه‌ در داستانهاي‌ نوح، هود، صالح، لوط و شعيب‡ نداي‌ پيامبران‌ به‌ اقوام‌ و امتهايشان‌ همه‌ اين‌ بود: (ألا تتقون: آيا تقوي‌ پيشه‌ نمي‌كنيد و پروا نمي‌داريد؟). البته‌ اين‌ امر دليل‌ بر آن‌ است‌ كه‌ هدف‌ اساسي‌ دعوت‌ تمام ‌پيامبران‡، همانا رسانيدن‌ مردم‌ به‌ سر منزل‌ تقوا بوده‌ است‌.
 
	سوره شعراء آيه  107
‏متن آيه : ‏
‏ إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«من‌ براي‌ شما رسولي‌ هستم‌» از جانب‌ خداوندأ كه‌ در آنچه‌ به‌ شما از جانب‌ حق‌ تعالي‌ ابلاغ‌ مي‌كنم‌ «امين‌» و مورد اعتماد هستم‌. شايان‌ ذكر است‌ كه ‌قوم‌ نوح‌(ع) به‌ امانتداري‌ و راستگويي‌ وي‌ واقف‌ بودند.
	سوره شعراء آيه  108
‏متن آيه : ‏
‏ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ از خدا پروا كنيد و از من‌ اطاعت‌ نماييد» يعني: طاعت‌ خداوندأ را سپري ‌در برابر عذاب‌ وي‌ قرار دهيد و از من‌ در اوامري‌ كه‌ از سوي‌ خداوندأ شما را بدان‌ امر مي‌كنم‌ فرمان‌ بريد؛ مانند ايمان‌ آوردن‌ به‌ وي، ترك‌ شرك، انجام‌ دادن ‌فرايض‌ و برنامه‌هاي‌ ديني‌.
 
	سوره شعراء آيه  109
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى رَبِّ الْعَالَمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و بر اين، اجري‌ از شما طلب‌ نمي‌كنم‌» يعني: بر تبليغ‌ اين‌ رسالت، از شما مزدي ‌نمي‌طلبم‌ و در اين‌ مزد طمع‌ نمي‌بندم، با وجود منفعت‌ بزرگي‌ كه‌ تبليغ‌ اين‌ رسالت ‌براي‌ شما دارد «پاداش‌ من‌ جز بر عهده‌ پروردگار عالميان‌ نيست‌» پس‌ من‌ پاداش‌ دعوت‌ خود را از حق‌ تعالي‌ مي‌طلبم‌ زيرا هموست‌ كه‌ مرا به‌ ابلاغ‌ رسالت، مكلف‌ گردانيده‌ است‌.
 
	سوره شعراء آيه  110
‏متن آيه : ‏
‏ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس، از خدا پروا بداريد و از من‌ اطاعت‌ كنيد» نوح‌(ع) اين‌ جمله‌ را بدان‌ جهت ‌تكرار كرد تا اين‌ معني‌ را در نهادشان‌ پايدار سازد. ملاحظه‌ مي‌كنيم‌ كه‌ نوح‌(ع) براي‌ هر يك‌ از دو درخواست‌ خود به‌ سوي‌ تقوا، علتي‌ ذكر كرد؛ چنان‌كه‌ در اول ‌گفت: چون‌ بر امانت‌داري‌ام‌ آگاهيد پس‌ تقوا پيشه‌ كنيد و در دومين‌ درخواست ‌خود گفت: چون‌ دانستيد كه‌ از شما مزدي‌ نمي‌طلبم‌ پس‌ تقوا پيشه‌ كنيد.
 
سوره شعراء آيه  111
‏متن آيه : ‏
‏ قَالُوا أَنُؤْمِنُ لَكَ وَاتَّبَعَكَ الْأَرْذَلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«گفتند: آيا به‌ تو ايمان‌ بياوريم‌ حال‌ آن‌كه‌ فرومايگان‌ از تو پيروي‌ كرده‌اند؟» يعني: چگونه‌ از تو پيروي‌ كنيم‌ و