يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُم مَّرَّتَيْنِ بِمَا صَبَرُوا وَيَدْرَؤُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اين‌ گروه‌» از اهل‌ كتاب‌ دوبار پاداش‌ داده‌ مي‌شوند «به‌ خاطر آن‌كه‌ صبر كردند» و برايمان‌ به‌ كتاب‌هاي‌ الهي‌ از اول‌ تا آخر و ايمان‌ به‌ پيامبران‌ پيشين‌ وپيامبر آخرالزمان، ثبات‌ ورزيدند «و به‌ خاطر آن‌كه‌ بدي‌ را با نيكي‌ دفع ‌مي‌كنند» يعني: آنها آزارهاي‌ آن‌ عده‌ از قوم‌ خود را كه‌ به‌ قرآن‌ ايمان‌ نياورده‌اند، با بردباري‌ و سخن‌ نيكو دفع‌ مي‌كنند. يا معني‌ اين‌ است: آنها به‌وسيله‌ طاعت، معصيت‌ را دفع‌ مي‌كنند «و از آنچه‌ روزي‌شان‌ داده‌ايم‌ انفاق‌ مي‌كنند» در راه‌ خير و در آنچه‌ كه‌ شريعت‌ بدان‌ امر كرده ‌است‌. البته‌ زكات‌ فرض‌ و صدقات‌ نافله‌ همه ‌شامل‌ اين‌ معني‌ مي‌شود. آري‌! به‌ پاس‌ اين‌ همه‌ اعمال‌ نيك‌؛ «پاداششان‌ دوبار داده‌ مي‌شود» در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ بخاري‌ و مسلم‌ و غير آنان‌ از ابوموسي‌اشعري‌(رض)  آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌ خداص فرمودند: «سه‌ كس‌اند كه ‌پاداششان‌ دوبار داده‌ مي‌شود:
1 ـ مردي‌ از اهل‌ كتاب‌ كه‌ به‌ كتاب‌ اول‌ و آخر ايمان‌ آورده ‌است‌.
2 ـ مردي‌ كه‌ داراي‌ كنيزي‌ است‌ و آن‌ را ادب‌ آموخته‌ و نيكو ادبش‌ داده، سپس ‌آزادش‌ كرده‌ و با آن‌ ازدواج‌ نموده‌ است‌.
3 ـ غلام‌ مملوكي‌ كه‌ عبادت‌ پروردگارش‌ را به‌ نيكويي‌ انجام‌ داده‌ و خيرخواه ‌مولايش‌ باشد».
 
سوره قصص آيه  55
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِذَا سَمِعُوا اللَّغْوَ أَعْرَضُوا عَنْهُ وَقَالُوا لَنَا أَعْمَالُنَا وَلَكُمْ أَعْمَالُكُمْ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ لَا نَبْتَغِي الْجَاهِلِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و چون‌» اين‌ گروه‌ اهل‌ كتاب‌ «لغوي‌ بشنوند، از آن‌ روي‌ برمي‌گردانند» از روي ‌خودنگهداري، پاكيزه‌منشي‌ و ادب‌ پذيري‌ از آداب‌ شرعي‌. مراد از لغو در اينجا، سخنان‌ بيهوده‌اي‌ است‌ كه‌ مؤمنان‌ در حق‌ خود و دين‌ خويش، از مشركان‌ مي‌شنوند و ريشخندها و تمسخرهايي‌ است‌ كه‌ از آنان‌ مي‌بينند «و مي‌گويند» به‌مردم‌ فرورفته‌ در لغو «اعمال‌ ما از آن‌ ما و اعمال‌ شما از آن‌ شماست‌» به‌ ما از مضرات‌ كفر شما چيزي‌ نمي‌رسد و به‌ شما از نفع‌ ايمان‌ ما چيزي‌ عايد نمي‌شود «سلام‌ بر شما» مراد از سلام‌ در اينجا، اعلام‌ متاركه‌ است‌ نه‌ تقديم‌ درود وتحيت‌. لذا معناي‌ آن‌ اين‌ است: شما از سوي‌ ما ايمن‌ هستيد، ما پاسخ‌ بدي‌ شما را با بدي‌اي‌ همانند آن‌ نمي‌دهيم‌ و در اين‌ موضعي‌ كه‌ شما بر آن‌ قرار داريد، با شما همپايي‌ و موافقت‌ نمي‌كنيم‌. زجاج‌ مي‌گويد: «اين‌ حكم‌ قبل‌ از صدور دستور جنگ‌ در اسلام‌ بود». «ما جاهلان‌ را نمي‌طلبيم‌» يعني: ما جوياي‌ صحبت‌ ومعاشرت‌ با نادانان‌ نيستيم‌.
ابن‌كثير در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ از محمدبن‌اسحاق‌ نقل‌ مي‌كند: در مكه ‌بيست‌ تن‌ يا نزديك‌ به‌ آن‌ از نصارا نزد رسول‌ خدا ص آمدند... رسول‌ خداص برايشان‌ قرآن‌ تلاوت‌ كردند و ايشان‌ مسلمان‌ شدند. پس‌ چون‌ از محضر رسول‌ خدا ص بيرون‌ رفتند، ابوجهل‌بن‌هشام‌ با جمعي‌ از قريش‌ بر سر راه‌شان‌ قرار گرفتند و به‌ ايشان‌ گفتند: خدا كاروانياني‌ مانند شما را ناكام‌ گرداند، چه‌ بد كاروانياني‌ بوديد! مردم‌ و اهل‌ دينتان‌ شما را به‌ اينجا فرستادند تا اوضاع‌ را بررسي ‌كنيد و خبر اين‌ مرد را براي‌ آنان‌ ببريد اما هنوز در نشستهاي‌ خود نزد وي‌ آرام ‌نگرفتيد كه‌ از دين‌ خويش‌ جدا گشته‌ و او را در ادعايش‌ تصديق‌ كرديد! ما هيچ‌ قافله‌اي‌ را احمق‌تر از شما نمي‌شناسيم‌! آن‌ گروه‌ نو مسلمان‌ از اهل‌ كتاب‌ در پاسخ‌ آنان‌ گفتند: «سلام‌ بر شما! ما را با شما جاهلان‌ چه ‌كار، ما با شما در اين‌ بگومگو همراهي‌ نمي‌كنيم‌...».
 
سوره قصص آيه  56
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَن يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«در حقيقت‌ تو هر كس‌ را كه‌ دوست‌ داري‌» از مردم‌ «نمي‌تواني‌ هدايت‌ كني‌» و اين‌ امر در حوزه‌ اراده‌ و اختيار تو نيست‌ زيرا ـ چنان‌كه‌ امام‌ رازي‌ نيز در تفسير خويش‌ گفته‌ است‌ ـ هدايت‌ ديگران‌ با اكراه‌ و اجبار جايز نمي‌باشد «بلكه‌ خداوند هر كس‌ را كه‌ بخواهد» هدايت‌ كند «هدايت‌ مي‌كند» و از آن‌ اوست‌ حكمت‌ بالغه‌ وحجت‌ تامه‌ «و او به‌ هدايت‌شدگان‌» يعني: به‌ كساني‌ كه‌ پذيرنده‌ هدايت‌ و مستعد و سزاوار آن‌ هستند «داناتر است‌».
سبب‌ نزول: اين‌ آيه‌ ـ چنان‌كه‌ در بخاري‌ ومسلم‌ آمده‌ است‌ ـ به‌ اجماع‌ مفسران ‌درباره‌ ابوطالب‌ نازل‌ شد آن‌گاه‌ كه‌ از پذيرش‌ اسلام‌ سر باز زد و بر دين ‌عبدالمطلب‌ مرد، با آن‌كه‌ رسول‌ اكرمص سخت‌ مشتاق‌ ايمان‌ آوردن‌ وي‌ بودند.
 
سوره قصص آيه  57
‏متن آيه : ‏
‏ وَقَالُوا إِن نَّتَّبِعِ الْهُدَى مَعَكَ نُتَخَطَّفْ مِنْ أَرْضِنَا أَوَلَمْ نُمَكِّن لَّهُمْ حَرَماً آمِناً يُجْبَى إِلَيْهِ ثَمَرَاتُ كُلِّ شَيْءٍ رِزْقاً مِن لَّدُنَّا وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و گفتند» مشركان‌ قريش‌ و پيروانشان‌ «اگر همراه‌ تو از هدايت‌ پيروي‌ كنيم، از سرزمين‌ خود ربوده‌ مي‌شويم‌» يعني: اي‌ محمد! اگر به‌ دين‌ تو درآييم، اعراب‌ ما را از سرزمينمان‌ ـ مكه‌ ـ مي‌ربايند و طرد مي‌كنند و قبايل‌ عرب‌ پيرامون‌ ما عليه‌ ما متحد شده‌ و با ما مي‌جنگند و ما تاب‌وتوان‌ مقابله‌ با آنها را نداريم‌. اين‌ معني‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ از ابن‌عباس‌(رض) نيز آمده‌ است‌.
البته‌ اين‌ منطق، پيوسته‌ منطق‌ اشخاص‌ ضعيف‌النفس‌ و مغرض‌ بوده‌ و مي‌باشد چنان‌كه‌ بسياري‌ از اين‌ دون‌مايگان‌ در عصر حاضر نيز مي‌گويند: اگر موضع‌ خويش‌ را در قبال‌ اسلام‌ و حكومت‌ اسلامي‌ روشن‌ سازيم، دولتهاي‌ جهان‌ عليه‌ ما وارد عمل‌ مي‌شوند. گويي‌ دولتهاي‌ كفري‌ جهان‌ هم‌اكنون‌ عليه‌ ما مسلمانان ‌يكدست‌ نيستند!!
«آيا آنان‌ را در حرمي‌ امن‌ جاي‌ نداديم‌» يعني: آيا به‌ قريش‌ حرمي‌ برخوردار از امنيت‌ ارزاني‌ نداشتيم‌ كه‌ احدي‌ از مردم‌ بر اهالي‌ آن‌ تجاوز نمي‌كنند؟ پس‌ اين ‌عذر و بهانه‌ قريش‌ كاملا دروغ‌ است‌ زيرا آنها در امنيت‌ تمام‌ قرار دارند و هرگز در معرض‌ آن‌ نيستند كه‌ مردم‌ آنها را بربايند. آري‌! حرمي‌ كه‌ «ثمرات‌ هرچيزي ‌به‌عنوان‌ روزي‌اي‌ از جانب‌ ما به‌ آن‌ رسانيده‌ مي‌شود؟» يعني: فراورده‌هاي‌ گوناگون‌ با اختلاف‌ انواع‌ خود از سرزمين‌هاي‌ پيرامون‌ مكه‌ مانند ط