تِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَأَجَلٍ مُّسَمًّى وَإِنَّ كَثِيراً مِّنَ النَّاسِ بِلِقَاء رَبِّهِمْ لَكَافِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آيا با خود نمي‌انديشند كه خداوند آسمانها و زمين و چيزهائي را كه در ميان آن دو است ، جز به حق و براي مدّت زمان معيّني نيافريده است‌ ؟  ( بلي ! آفرينش كائنات براي حكمت عاليّه است و پايان مشخّصي دارد ، و هر كس آن درود عاقبت كار كه كشت ) . بسياري از مردم به ملاقات با خدا ( در روز قيامت ، براي حساب و كتاب و سزا و جزا ) باور ندارند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أوَلَمْ يَتَفَكَّرُوا فِي أَنفُسِهِمْ ؟ » : آيا با خود نمي‌انديشند ؟ آيا درباره خود نمي‌انديشند تا ببينند چه كرده‌اند و چه مي‌كنند و سرنوشت ايشان به كجا مي‌انجامد ؟  « فِي أَنفُسِهِمْ » : برخي گفته‌اند : مراد از اين قيد ، انديشيدن درباره اسرار وجود انسان ، يا عالم صغير است ( نگا : روح‌المعاني ، الكبير ) . بسياري هم معتقدند كه منظور اين است انسانها در درون جان و از طريق عقل و وجدان ، درباره آسمانها و زمين و اشياء ميان آنها بينديشند . « بِالْحَقِّ » : به حق نه باطل . براي حكمت عاليّه نه بازي و شوخي ( نگا : انبياء / 16 ) . « أَجَلٍ مُّسَمّيً » : مدّت محدود و معيّن . واژه ( أَجَلٍ ) عطف بر ( الْحَقِّ ) است .‏
 
سوره روم آيه  9
‏متن آيه : ‏
‏ أَوَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ كَانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَأَثَارُوا الْأَرْضَ وَعَمَرُوهَا أَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوهَا وَجَاءتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلَكِن كَانُوا أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آيا در زمين به گشت و گذار نپرداخته‌اند تا بنگرند كه سرانجام كار مردمان پيش از ايشان به كجا كشيده است‌ ؟ آن كساني كه از ايشان نيروي بيشتري داشته‌اند ، و زمين را بهتر كاويده و زير و رو كرده‌اند ( تا آب و مواد معدني را استخراج ، و درختان و گياهان را در آن كشت و زرع كنند ، ) و زمين را بيش از ايشان آباد كرده‌اند و در عمران آن كوشيده‌اند ، و پيغمبرانشان معجزه‌ها بديشان نموده‌اند ( و دلائل روشني را بر صحّت رسالت خود ارائه داده‌اند ، امّا به جاي تسليم فرمان خدا شدن ، علم طغيان و كفران برافراشته‌اند و راه كشتن پيغمبران در پيش گرفته‌اند و عاقبت به مجازات دردناك خود گرفتار آمده‌اند ) و خدا بديشان ستم نكرده است ، وليكن خودشان ( با انجام كفر و معاصي ) به خويشتن ستم نموده‌اند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« كَانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً » : از كفّار مكّه نيروي بيشتري داشته‌اند ( نگا : غافر / 82 ) . « أَثَارُوا » : كاويده‌اند . شخم زده‌اند . زير و رو كرده‌اند . مفهوم آن شامل كشت و زرع ، و كندن چاه و قنات و نهر ، و استخراج معادن و فلزات مي‌گردد . « عَمَرُوهَا » : آن را عمران و آبادان كرده‌اند ، با كشت و زرع و ساختمان . « الْبَيِّنَاتِ » : معجزات . دلائل روشن و براهين واضح . « فَمَا كَانَ اللهُ لِيَظْلِمَ » : اين بخش بيانگر آن است كه آنان مرتكب ظلم و ستم شده‌اند ( نگا : غافر / 21 ، فصّلت‌ / 15 و 16 ) .‏
 
سوره روم آيه  10
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ كَانَ عَاقِبَةَ الَّذِينَ أَسَاؤُوا السُّوأَى أَن كَذَّبُوا بِآيَاتِ اللَّهِ وَكَانُوا بِهَا يَسْتَهْزِئُون ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏سپس عاقبت كار كساني كه مرتكب كارهاي بسيار زشت مي‌شدند ، بدانجا كشيد كه آيات خدا را هم تكذيب مي‌كردند و آنها را به باد تمسخر مي‌گرفتند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« السُّوأي » : مونث ( أَسْوَأ ) است كه اسم تفضيل است . يعني كارهاي بسيار زشت و پلشت . اين واژه مفعول به ( أَسَآءُوا ) است . اگر ( السُّوأي ) را اسم ( كانَ ) بدانيم ، معني آيه چنين مي‌شود : عاقبت كار كساني كه اعمال بد انجام مي‌دادند ، بدترين سرنوشت شد ، و اين هم بدان علّت بود كه آيات خدا را تكذيب و آنها را تمسخر مي‌كردند .‏
 
سوره روم آيه  11
‏متن آيه : ‏
‏ اللَّهُ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏خداوند آفرينش ( انسان ) را مي‌آغازد ، سپس او را ( مي‌ميراند و وي را به حيات ) دوباره برمي‌گرداند . آن گاه به سوي خدا بازگردانده مي‌شويد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَبْدَءُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ » :  ( نگا : عنكبوت‌ / 19 ) .‏
 
سوره روم آيه  12
‏متن آيه : ‏
‏ وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يُبْلِسُ الْمُجْرِمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آن روز كه قيامت برپا مي‌شود ، بزهكاران بهت زده و نااميد و سرگردان مي‌گردند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يُبْلِسُ » : غمزده و نااميد از نجات و مأيوس از هر چيز و بهت زده مي‌شوند ( نگا : انعام‌ / 44 ، مؤمنون‌ / 77 ، زخرف‌ / 75 ، روم‌ / 49 ) .‏
 
سوره روم آيه  13
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَمْ يَكُن لَّهُم مِّن شُرَكَائِهِمْ شُفَعَاء وَكَانُوا بِشُرَكَائِهِمْ كَافِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و از انبازهائي كه براي خداي خود گمان مي‌بردند ، ميانجيگراني نخواهند داشت . انبازهائي كه ( در دنيا ) به سبب اعتقاد بدانها كافر شده بودند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« كَانُوا بِشُرَكَآئِهِمْ كَافِرِينَ » : آنان در دنيا به سبب اعتقاد به انبازهائي براي خداي خود كافر شده بودند . آنان در آخرت از انبازهائي كه براي خداي خود گمان مي‌بردند بيزاري مي‌جويند و منكر ( الوهيّت و شركت ) آنها خواهند شد .‏
 
سوره روم آيه  14
‏متن آيه : ‏
‏ وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يَوْمَئِذٍ يَتَفَرَّقُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏روزي كه قيامت برپا مي‌شود ، مردم از همديگر جدا مي‌گردند ( و هر گروهي سرنوشت جداگانه‌اي براي خود در جهان ابدي خواهد داشت و حال و وضع كافران ، جداي از حال و وضع مؤمنان خواهد بود ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَتَفَرَّقُونَ » : مراد از تفرق ، جدا شدن صف مؤمنان از صف كافران است كه دسته‌اي به بهشت و گروهي به دوزخ مي‌روند و هر يك سرنوشت ابدي خود را مي‌آغازد .‏
 
سوره روم آيه  15
‏متن آيه : ‏
‏ فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَهُمْ فِي رَوْضَةٍ يُحْبَرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏گروهي كه ايمان آورده‌اند و كارهاي شايسته كرده‌اند ، آنان در باغ بهشت مالامال از شادي و سرور مي‌گردند ( و آثار شادماني در سراپاي ايشان هويدا و پيدا است ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« رَوْضَةٍ » : باغ پر آب و درخت و خرم و سرسبز . مراد بهشت است . « يُحْبَرُونَ » : مسرور مي‌گردند . از مصدر ( حُبور ) به معني سُرور ، يعني خدا سراپاي وجودشان را از سرور و شادي مالامال مي‌فرمايد ، به گونه‌اي كه آثار خوشحالي و شادماني در چهره و سيمايشان هويدا و نمايان مي‌گردد ( نگا : زخرف‌ / 70 ) .‏
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:10779.txt">آيه  16</a><a class="text" href="w:text:10780.txt">آيه  17</a><a class="text" href="w:text:10781.txt">آيه  18</a><a class="text" href="w:text:10782.txt">آيه  19</a><a class="text" href="w:text:10783.txt">آيه  20</a><a class="text" href="w:te