يده ‌است، ديگر جاي‌ تعجب‌ ندارد اگر از معركه‌ خود را كنار كشيده‌ و پنهاني‌ از صف‌ سپاه‌ بيرون‌ روند.
 
	سوره أحزاب آيه  15
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ كَانُوا عَاهَدُوا اللَّهَ مِن قَبْلُ لَا يُوَلُّونَ الْأَدْبَارَ وَكَانَ عَهْدُ اللَّهِ مَسْؤُولاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و به‌راستي‌ همينان‌ بودند كه‌ پيش‌ از اين‌ با خدا پيمان‌ بسته‌ بودند كه‌ پشت ‌نكنند» آن‌گاه‌ كه‌ از غزوه‌ بدر غيبت‌ كردند و بعدا كرامت‌ و پيروزي‌اي‌ را كه‌ خداوند متعال‌ به‌ اهل‌ بدر عنايت‌ كرد ديدند، گفتند: اگر خداوند (ج) ما را اين‌بار در جنگي‌ ديگر حاضر كرد، بي‌دريغ‌ و همه‌ تن‌ مي‌جنگيم‌. به‌قولي: آنان‌ دو طايفه ‌بني‌حارثه‌ و بني‌سلمه‌ بودند «و پيمان‌ خداوند درخواست ‌شدني‌ است‌» يعني: صاحب ‌آن‌ پيمان‌ در وفا كردن‌ به‌ آن‌ بازخواست‌ شده‌ و مورد مطالبه‌ قرار مي‌گيرد و بر ترك‌ وفا به‌ آن‌ مجازات‌ مي‌گردد.
خداوند (ج) در اين‌ آيه، آن‌ عهدي‌ را به‌يادشان‌ مي‌آورد كه‌ با رسول‌ وي‌ ـ آن‌گاه‌ كه‌ به‌سويشان‌ هجرت‌ كرد ـ بسته‌ بودند، مبني‌ بر اين‌ كه‌ او را ياري‌ دهند و از وي‌ حمايت‌ كنند.
 
	<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:3996.txt">آيه  16</a><a class="text" href="w:text:3997.txt">آيه  17</a><a class="text" href="w:text:3998.txt">آيه  18</a><a class="text" href="w:text:3999.txt">آيه  19</a><a class="text" href="w:text:4000.txt">آيه  20</a><a class="text" href="w:text:4001.txt">آيه  21</a><a class="text" href="w:text:4002.txt">آيه  22</a></body></html>سوره أحزاب آيه  16
‏متن آيه : ‏
‏ قُل لَّن يَنفَعَكُمُ الْفِرَارُ إِن فَرَرْتُم مِّنَ الْمَوْتِ أَوِ الْقَتْلِ وَإِذاً لَّا تُمَتَّعُونَ إِلَّا قَلِيلاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«بگو: اگر از مرگ‌ يا كشته‌شدن‌ بگريزيد، هرگز برايتان‌ سودي‌ نمي‌بخشد و آن‌گاه‌ جز اندكي‌ بهره‌مند نمي‌شويد» نسفي‌ مي‌گويد: «يعني‌ چنانچه‌ اجل‌هايتان‌ فرارسيده ‌باشد، فرار به‌ حال‌ شما سودي‌ نبخشيده‌ و عمرهايتان‌ را طولاني‌ نمي‌گرداند و اگر هم‌ اجل‌هايتان‌ به‌سر نرسيده‌ باشد و فرار كنيد، يقينا در دنيا جز به‌ اندك ‌برخورداري‌اي‌ يا به‌ مدت‌ زمان‌ اندكي‌ برخوردار نمي‌شويد و هرآنچه‌ هم‌ كه ‌آمدني‌ باشد، نزديك‌ است‌».
 
سوره أحزاب آيه  17
‏متن آيه : ‏
‏ قُلْ مَن ذَا الَّذِي يَعْصِمُكُم مِّنَ اللَّهِ إِنْ أَرَادَ بِكُمْ سُوءاً أَوْ أَرَادَ بِكُمْ رَحْمَةً وَلَا يَجِدُونَ لَهُم مِّن دُونِ اللَّهِ وَلِيّاً وَلَا نَصِيراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«بگو چه‌كسي‌ شما را در برابر خداوند نگاه‌ مي‌دارد» و شما را در برابر وي‌ حمايت ‌مي‌كند؟ «اگر او درباره‌ شما بدي‌اي‌ بخواهد» يعني: اگر هلاكتي‌ يا نقصي‌ در اموال ‌و ارزاق‌ شما بياورد؟ «يا در حق‌ شما رحمتي‌ خواسته‌ باشد» از فراخ‌ سالي، پيروزي‌ و بخشيدن‌ عافيت‌ همراه‌ با طول‌ عمر؟ «و جز خدا براي‌ خود وليي ‌نمي‌يابند» كه‌ از آنان‌ پشتيباني‌ و دفاع‌ كند «و نه‌ نصرت ‌دهنده‌اي‌» كه‌ آنان‌ را از عذاب‌ وي‌ برهاند و ياوري‌شان‌ كند.
 
	سوره أحزاب آيه  18
‏متن آيه : ‏
‏ قَدْ يَعْلَمُ اللَّهُ الْمُعَوِّقِينَ مِنكُمْ وَالْقَائِلِينَ لِإِخْوَانِهِمْ هَلُمَّ إِلَيْنَا وَلَا يَأْتُونَ الْبَأْسَ إِلَّا قَلِيلاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«درحقيقت‌ خداوند بازدارندگان‌ از شما را» يعني: كساني‌ كه‌ مردم‌ را از ياري‌ دادن‌ رسول‌ خدا ص باز مي‌داشتند و كارشكني‌ مي‌كردند «مي‌شناسد» آنان‌ گروهي‌ از منافقان‌ بودند كه‌ ياران‌ و حاميان‌ رسول‌ خدا ص را از جنگ‌ سست‌ مي‌ساختند و به ‌ايشان‌ مي‌گفتند: محمد و اصحابش‌ مشتي‌ اندك‌ بيش‌ نيستند و به‌ تعبير آنان‌ «أكلة ‌رأس‌» اند، يعني‌ همه‌شان‌ را يك‌ كله‌ سير مي‌كند پس‌ بي‌ترديد ابوسفيان‌ و حزبش‌ بر اين‌ جماعت‌ اندك‌ غالب‌ خواهند شد «و نيز» حق‌ تعالي‌ مي‌شناسد «آن‌ كساني‌ را كه‌ به‌ برادرانشان‌» يعني: به‌ نزديكان‌ و وابستگانشان‌ از انصار «مي‌گفتند: نزد ما بياييد» يعني: از ياري‌ رسول‌ خدا ص و اصحابش‌ دست‌ برداريد و به‌ ما بپيونديد «و جز اندكي‌ به‌ كارزار نمي‌آيند» يعني: از بيم‌ مرگ، جز اندكي‌ در جنگ‌ شركت ‌نمي‌كنند و در جنگ‌ هم‌ كه‌ حاضر مي‌شوند، به‌قصد قربت‌ و كسب‌ رضاي‌ الهي‌ نيست‌ بلكه‌ از روي‌ رياء است‌.
 
	سوره أحزاب آيه  19
‏متن آيه : ‏
‏ أَشِحَّةً عَلَيْكُمْ فَإِذَا جَاء الْخَوْفُ رَأَيْتَهُمْ يَنظُرُونَ إِلَيْكَ تَدُورُ أَعْيُنُهُمْ كَالَّذِي يُغْشَى عَلَيْهِ مِنَ الْمَوْتِ فَإِذَا ذَهَبَ الْخَوْفُ سَلَقُوكُم بِأَلْسِنَةٍ حِدَادٍ أَشِحَّةً عَلَى الْخَيْرِ أُوْلَئِكَ لَمْ يُؤْمِنُوا فَأَحْبَطَ اللَّهُ أَعْمَالَهُمْ وَكَانَ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
سپس‌ خداوند متعال‌ اوصاف‌ ديگري‌ را براي‌ آنان‌ ذكر مي‌كند: «بر شما بخيلانند» از اين‌روي‌ نه‌ شما را در حفر خندق‌ ياري‌ مي‌كنند، نه‌ در انفاق‌ و هزينه‌ كردن‌ اموال‌ در راه‌ خداوند (ج) و نه‌ در غير آن‌ از اموري‌ كه‌ براي‌ مؤمنان‌ منفعتي‌ دربر دارد «پس‌ چون‌ ترس‌ در ميان‌ آيد» از سوي‌ دشمن‌ «مي‌بينيشان‌ كه‌ به‌سوي‌ تو مي‌نگرند در حالي‌ كه‌ چشمانشان‌ در حدقه‌ مي‌چرخد» به‌سوي‌ راست‌ و چپ‌. اين ‌است‌ حال‌ و وضع‌ انسان‌ ترسو و جبون‌ آن‌گاه‌ كه‌ چيز ترسناكي‌ را مشاهده‌ كند «مانند كسي‌ كه‌ از سختي‌ مرگ‌ بيهوش‌ مي‌شود» يعني: چشمانشان‌ مانند چشمان‌كسي‌ كه‌ مرگ‌ بر او فرود آمده، در حدقه‌ مي‌چرخد زيرا چنين‌ كسي‌ خيره‌ خيره‌ مي‌نگرد آن‌گاه‌ پلكهايش‌ را فرو بسته‌ و ديگر پلك‌ نمي‌زند «و چون‌ ترس‌ برطرف ‌شود، بر شما با زبانهاي‌ تندوتيز زبان‌درازي‌ مي‌كنند» يعني: در حال‌ امنيت‌ شما را با زبانهاي‌ زهرآلودشان‌ نيش‌ مي‌زنند و بدزباني‌ و تندزباني‌ مي‌كنند پس‌ آنان‌ به‌هنگام‌ صلح‌ و امنيت‌ بخيل‌ترين‌ و زبان‌درازترين‌ مردم‌ و به‌ هنگام‌ جنگ، ترسوترين‌ و جبون‌ترين‌ آنانند «بر خير» يعني: بر غنيمت‌ «بخيل‌ اند» لذا بر مسلمانان‌ در هنگام‌ تقسيم‌ غنايم‌ بخل‌ ورزيده‌ و مي‌گويند: بهره‌ ما بيش‌ از اين‌ است، ما دوشادوش‌ شما جنگيده‌ايم‌! بنابراين، در سختي‌ و جنگ، جبون‌ و ذليل ‌و در هنگام‌ غنيمت، حريص‌ و بخيل‌اند. به‌ قولي‌ معني‌ اين‌ است: بر مال‌ ـ از اين‌ كه‌ آن‌ را در راه‌ خداوند (ج) انفاق‌ كنند ـ بخيل‌اند «اين‌ گروه‌ ايمان‌ نياورده‌اند» در حقيقت‌ امر بلكه‌ منافق‌اند «پس‌ الله اعمالشان‌ را نابود گردانيد» و جهادشان‌ را تباه ‌كرد زيرا جهادشان‌ با ايمان‌ همراه‌ نبوده‌ است‌ «و اين‌ كار همواره‌ بر خداوند آسان ‌است‌» يعني: هدر دادن اعمالشان‌ همواره‌ بر خداوند (ج) آسان‌ است‌ و اعمالشان ‌نزد وي‌ هيچ‌ قدر و قيمتي‌ 