آن‌ روز اميدوارند و به‌ وقوع‌ روز قيامت‌ و اين‌ كه‌ اين‌ روز خواه‌ناخواه‌ آمدني‌ است‌ باور راسخ‌ دارند همچنين‌ كساني‌ كه‌ خداي‌ عزوجل‌ را بسيار ياد مي‌كنند، چه‌ در حال‌ خوف‌ و چه‌ در حال‌ اميد، چه‌ در سختي‌ و چه‌ در آساني، چه‌ در شب‌ و چه‌ در روز؛ بايد اينان‌ در تمام‌ احوال، اعمال‌ و امور خود به‌ آن‌ حضرت‌ ص اقتدا و تأسي‌ كنند زيرا با اين‌ اوصاف‌ است‌ كه‌ اقتدا به ‌رسول‌ خدا ص و سرمشق‌ گرفتن‌ از ايشان‌ ميسر مي‌گردد.
	سوره أحزاب آيه  22
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَمَّا رَأَى الْمُؤْمِنُونَ الْأَحْزَابَ قَالُوا هَذَا مَا وَعَدَنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَصَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَمَا زَادَهُمْ إِلَّا إِيمَاناً وَتَسْلِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
سپس‌ خداوند (ج) بعد از بيان‌ حال‌ منافقان، حال‌ مؤمنان‌ را به‌هنگام‌ رويارويي‌شان‌ با دشمن‌ روشن‌ ساخته‌ مي‌فرمايد: «و چون‌ مؤمنان‌ لشكرهاي‌ كفار را ديدند، گفتند: اين‌ است‌ آنچه‌ خدا و رسولش‌ به‌ ما وعده‌ داده‌ بودند» مؤمنان‌ اين‌ سخن‌ را از سر شادماني‌ گفتند زيرا هجوم‌ آن‌ لشكرها، مظهر تحقق‌ وعده‌ خداوند (ج) وپيامبرش‌ ص در اين‌باره‌ و به‌دنبال‌ آن‌ فرود آمدن‌ پيروزي‌ و نصرت‌ حق‌ تعالي‌به‌سوي‌ ايشان‌ بود.
در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ ابن‌عباس‌(رض) آمده‌است‌ كه‌ رسول‌ خدا ص قبل‌ از جنگ‌ احزاب‌ به‌ اصحابشان‌ فرمودند: «بي‌گمان‌ در آخر نه‌ يا ده‌ شب‌ ديگر، لشكرهاي‌ كفار به‌سوي‌ شما آمدني‌ هستند». همچنين‌ فرمودند: «با گرد آمدن ‌لشكرها، كار بر شما سخت‌ مي‌شود اما سرانجام، كار به‌سود شما و به‌ زيان ‌آنهاست‌». «و الله و رسول‌ او راست‌ گفتند» يعني: راستي‌ و درستي‌ خبر خداوند (ج) و رسول‌ او آشكار شد «و اين‌ در حق‌ آنان‌ جز ايمان‌ و تسليم‌ را نيفزود» يعني: ديدن ‌لشكرهاي‌ دشمن، بر مؤمنان‌ جز ايمان‌ به‌ خداوند (ج) و گردن‌ نهادن‌ در برابر امر وي ‌نيفزود.
اين‌ آيه‌ دليل‌ بر رأي‌ جمهور علما در اين‌ مورد است‌ كه‌ ايمان‌ زياد و كم ‌مي‌شود.
 
	<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:4004.txt"> آيه  23</a><a class="text" href="w:text:4005.txt">آيه  24</a><a class="text" href="w:text:4006.txt"> آيه  25</a><a class="text" href="w:text:4007.txt"> آيه  26</a><a class="text" href="w:text:4008.txt"> آيه  27</a><a class="text" href="w:text:4009.txt">آيه  28</a><a class="text" href="w:text:4010.txt">آيه  29</a><a class="text" href="w:text:4011.txt">آيه  30</a></body></html>سوره أحزاب آيه  23
‏متن آيه : ‏
‏ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضَى نَحْبَهُ وَمِنْهُم مَّن يَنتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«از ميان‌ مؤمنان‌ مرداني‌ هستند كه‌ به‌ آنچه‌ با خدا بر آن‌ پيمان‌ بسته‌ بودند، صادقانه ‌وفا كردند» يعني: در مقابل‌ منافقان، گروهي‌ از مؤمنان‌ قراردارند كه‌ به‌ آنچه‌ با رسول‌ خدا ص در شب‌ عقبه‌ پيمان‌ بسته‌ بودند، وفا كردند، كه‌ از جمله‌ مفاد اين ‌پيمان، ثبات‌ و پايداري‌ در ركاب‌ پيامبر اكرم‌ ص و نبرد با دشمنان‌ ستيزه‌جوي‌ وي ‌بود، برخلاف‌ منافقاني‌ كه‌ در عهد و پيمان‌ خود دروغ‌ گفتند و به‌ خدا و رسول‌ وي ‌خيانت‌ كردند «پس، از آنان‌ كسي‌ هست‌ كه‌ قرار داد خود را به‌ انجام‌ رسانيد» مؤمنان‌ در روز بدر نذر كرده‌بودند كه‌ اگر در آينده‌ با دشمن‌ روبرو شوند، آنچنان‌ بجنگند كه‌ يا كشته‌ شوند، يا كه‌ خداوند (ج) بر آنان‌ فتح‌ و گشايش‌ عنايت‌ نمايد پس‌ آنها در غزوه‌ احد، احزاب‌ و ديگر غزوات‌ به‌ اين‌ آرزوي‌ خويش‌ رسيدند و نياز خويش‌ را برآورده‌ ساخته‌ و به‌ نذر خويش‌ وفا كردند و شماري‌ از پاكترين‌ مؤمنان‌ ـ مانند حمزه، أنس‌بن‌نضر، مصعب‌ و امثال‌ ايشان‌أ ـ در آن‌ غزوات‌ به‌ شهادت‌ رسيدند «و از آنان‌ كسي‌ هست‌ كه‌ انتظار مي‌كشد» به‌سر رسانيدن‌ قرارداد خود را و ـ مانند أنس‌ و طلحه‌ رضي‌ الله عنهما ـ چشم ‌به‌ راه‌ شهادت‌ است‌ پس‌ اينان‌ به‌ پايداري‌ و نبرد استمرار داده‌ و بر سر پيمان‌ خويش‌ هستند تا دست‌ از جان‌ بشويند و آرزوي‌ خويش‌ را با كشته‌ شدن‌ و دريافت‌ فضيلت‌ شهادت‌ فراچنگ‌ آورند «و هيچ‌گونه‌ تغيير و تبديلي‌ نياورده‌اند» در پيماني‌ كه‌ با خدا و رسول‌ وي‌ بسته‌ بودند. آري‌! نه‌كساني‌ كه‌ به‌ فيض‌ شهادت‌ رسيدند و نه‌ كساني‌ كه‌ در انتظار شهادت‌ به‌سر مي‌برند، هيچ‌ يك‌ از آنها در عقيده‌ و آرمان‌ و پيمان‌ خود تغيير و تبديلي‌ نياورده‌اند، برخلاف‌ منافقان‌ كه‌ عهد خويش‌ را دگرگون‌ ساختند.
در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آمده‌ است: اين‌ آيه‌ در شأن‌ انس‌بن‌نضر(رض) نازل‌ شد كه‌ از غزوه‌ بدر غايب‌ بود و پس‌ از آن‌ با خداوند (ج) عهد بست‌ كه‌ در غزوه‌ ديگري ‌مردانه‌ بجنگد لذا در غزوه‌ احد چنان‌ جنگيد تا به‌ شهادت‌ رسيد و در بدن‌ وي‌  ـ از ضربه‌ شمشير و خنجر و تير ـ هشتاد و اندي‌ زخم‌ يافتند.
 
سوره أحزاب آيه  24
‏متن آيه : ‏
‏ لِيَجْزِيَ اللَّهُ الصَّادِقِينَ بِصِدْقِهِمْ وَيُعَذِّبَ الْمُنَافِقِينَ إِن شَاء أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُوراً رَّحِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«تا خدا راستگويان‌ را در برابر راستي‌شان‌ پاداش‌ دهد» يعني: خداوند متعال‌ بدين‌جهت‌ بندگانش‌ را با بيم‌ و هراس‌ و رودررو كردن‌ با دشمنان‌ مي‌آزمايد تا پاك‌ وپليد را از هم‌ جدا گرداند «و منافقان‌ را عذاب‌ كند» بدانچه‌ كه‌ از سويشان‌ ـ از تغيير و تبديل‌ ـ روي‌ داده‌ است‌ «اگر بخواهد» عذاب‌كردنشان‌ را، در صورتي‌كه‌ بر نفاق‌ بمانند و آن‌ را فرونگذاشته‌ و از آن‌ توبه‌ نكنند «يا به‌ رحمت‌ بازگردد بر آنان‌» اگر بخواهد «بي‌گمان‌ خداوند آمرزنده‌ مهربان‌ است‌» براي‌ كساني‌ كه‌ توبه ‌كنند و از نفاق‌ دست‌ كشند.
 
	سوره أحزاب آيه  25
‏متن آيه : ‏
‏ وَرَدَّ اللَّهُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِغَيْظِهِمْ لَمْ يَنَالُوا خَيْراً وَكَفَى اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ الْقِتَالَ وَكَانَ اللَّهُ قَوِيّاً عَزِيزاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و خداوند كافران‌ را» يعني: لشكرهاي‌ مشركان‌ را «به‌ غيظ و حسرت‌ برگردانيد، بي‌ آن ‌كه‌ به‌ خيري‌ رسيده‌ باشند» يعني: آنان‌ را در اوج‌ خشم‌ و غضب‌ و در كمال ‌اندوه‌ و حسرت، از مدينه‌ برگردانيد، در حالي‌ كه‌ نه‌ سينه‌هايشان‌ از شراره‌ خشم ‌شفاياب‌ شد و نه‌ ـ به‌ باور خود ـ به‌ خير و منفعتي‌ كه‌ همانا كسب‌ پيروزي‌ بر مسلمين‌ باشد، دست‌ يافتند بلكه‌ زيانكار و بازنده‌ بازگشتند و جز رنج‌ سفر و تاوان ‌هزينه‌سازي‌هايشان، هيچ‌ عايدي‌ نصيب‌شان‌ نشد «و خداوند مؤمنان‌ را در كار جنگ‌كفايت‌ كرد» با فرستادن‌ تندباد و لشكري‌ از فرشتگان‌ به‌ سوي‌ مشركان‌ «و خداوند قوي‌ است‌» و توانا بر هرآنچه