xt:10784.txt">آيه  21</a><a class="text" href="w:text:10785.txt">آيه  22</a><a class="text" href="w:text:10786.txt">آيه  23</a><a class="text" href="w:text:10787.txt">آيه  24</a></body></html>سوره روم آيه  16
‏متن آيه : ‏
‏ وَأَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَلِقَاء الْآخِرَةِ فَأُوْلَئِكَ فِي الْعَذَابِ مُحْضَرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و امّا كساني كه كافر بوده‌اند و آيات ما را تكذيب كرده‌اند و به فرا رسيدن قيامت ايمان نداشته‌اند ، آنان به عذاب دوزخ گرفتار مي‌گردند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مُحْضَرُونَ » : احضار شدگان . آمادگان و حاضران ( نگا : قصص‌ / 61 ) .‏
 
آيه  122
‏متن آيه : ‏
‏ أَوَ مَن كَانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَن مَّثَلُهُ فِي الظُّلُمَاتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِّنْهَا كَذَلِكَ زُيِّنَ لِلْكَافِرِينَ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آيا كسي‌ كه‌ مرده‌ بود پس‌ زنده‌اش‌ گردانيديم‌» يعني: كافر بود پس‌ به‌سوي ‌اسلام‌ هدايتش‌ نموديم‌ زيرا ايمان‌ حياتبخش‌ دلهاست‌ «و نوري‌ به‌ او بخشيديم‌ كه‌ با آن‌ ميان‌ مردم‌ راه‌ مي‌رود» مراد از نور در اينجا: هدايت‌ و ايمان‌ است‌. بعضي ‌گفته‌اند: نور، قرآن‌ است‌. به‌ قولي‌ديگر: نور، حكمت‌ است‌. پس‌ صاحب‌ ايمان ‌و قرآن‌ و حكمت‌؛ در امور زندگي‌ و در ميان‌ مردم‌، با پشتوانه‌ بصيرت‌ و بينشي‌ از سوي‌ پروردگار خويش‌ حركت‌ مي‌كند و زندگي‌ مي‌نمايد، آري‌! آيا چنين‌ كسي «همانند كسي‌ است‌ كه‌ وصفش‌ اين‌ است‌ كه‌ گرفتار تاريكي‌ها» ي‌ كفر و گمراهي ‌«است‌ و از آن‌ بيرون‌آمدني‌ نيست‌» و زمينه‌ و فضاي‌ اين‌ را كه‌ از كفر و گمراهي ‌دست‌ بكشد، از دست‌ داده‌ است‌؟ «بدين‌سان‌ براي‌ كافران‌ كار و كردارشان‌ آراسته ‌شده‌ است‌».
از زيدبن‌ اسلم‌ دربيان‌ سبب‌ نزول‌ نقل‌ شده‌ است‌ كه‌ گفت: اين‌ آيه‌ در شأن ‌عمربن‌الخطاب‌(رض)  و ابوجهل‌بن‌ هشام‌ نازل‌ گرديد زيرا آن‌ دو در حال‌ گمراهي‌ مرده‌ بودند اما خداي‌ عزوجل‌ عمر(رض)  را به‌ اسلام‌ زنده‌ گردانيد و عزت‌ بخشيد و ابوجهل‌ را در كفر و گمراهي‌اش‌ ابقا كرد و اين‌ بدان‌ جهت‌ بود كه‌ رسول‌ خداص دعا كردند: «بارخدايا! اسلام‌ را به‌ ابي‌جهل‌بن‌ هشام‌ يا عمربن‌ الخظاب‌ عزت ‌بخش‌» و دعايشان‌ در حق‌ عمر(رض)  مستجاب‌ گرديد. ابن‌كثير مي‌گويد: «صحيح‌آن‌ است‌ كه‌ مفاد آيه‌ كريمه‌ عام‌ است‌ و شامل‌ هر مؤمن‌ و كافري‌ مي‌شود».
 
	سوره روم آيه  17
‏متن آيه : ‏
‏ فَسُبْحَانَ اللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ وَحِينَ تُصْبِحُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏پس به تنزيه خدا ( از هر عيب و نقصي و چيزهائي كه لايق جلال و كمال او نيست ) سحرگاهان و شامگاهان ( و همه اوقات و اَوان ) بپردازيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« سُبْحانَ اللهِ . . . » : مصدر است و معني امر دارد . خداوند بندگان خود را رهنمود مي‌فرمايد به اين كه او را منزّه و بري بدانند از همه صفات نقصي كه سزاوار خدا نيست ، و وي را در همه اوقات به ويژه در دو وقت سحرگاهان و شامگاهان به پاكي بستايند . اگر ( سُبْحانَ ) معني امري از آن گرفته نشود ، معني آيه چنين است : در بامدادان و شامگاهانتان تسبيح و تقديس ، زيبنده خدا است و بس .‏
 
سوره روم آيه  18
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَهُ الْحَمْدُ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَعَشِيّاً وَحِينَ تُظْهِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏در آسمانها و زمين ( و در همه اوقات ، به ويژه ) عصرگاهان و زماني كه به دم ظهر رسيده‌ايد ، خداي را حمد و ستايش كنيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْحَمْدُ » : معني امر دارد . يعني : إِحْمَدُوا . . .  ( سُبْحانَ ) و ( الْحَمْدُ ) در اين دو آيه مي‌توانند امري هم به حساب نيايند . « فِي السَّمَاوَاتِ وَ الأرْضِ » : مراد از سوي ساكنان عالم افلاكي و بندگان كره خاكي است . اين آيات اوقات پنجگانه نماز را در خود جمع كرده‌اند . بدين ترتيب :  « حِينَ تُمْسُونَ » : شامل مغرب و عشاء است كه خيلي به هم نزديك هستند . « حِينَ تُصْبِحُونَ » : نماز صبح را شامل است . « عَشِيّاً » : بيانگر نماز عصر است . « حِينَ تُظْهِرُونَ » : نماز ظهر . اگر معني امري از ( الْحَمْد ) منظور نظر نباشد ، مفهوم آيه چنين است : حمد و ستايش ( ساكنان عالم افلاكي و بندگان كره خاكي ) در آسمانها و زمين ( در همه وقت و حين ، به ويژه ) عصرگاهان و زماني كه به وقت ظهر مي‌رسيد ، سزاوار و زيبنده خدا است .‏
 
سوره روم آيه  19
‏متن آيه : ‏
‏ يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَيُحْيِي الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَكَذَلِكَ تُخْرَجُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏خداوند همواره زنده را از مرده ، و مرده را از زنده مي‌آفريند ، و زمين موات را حيات مي‌بخشد ، و همين گونه ( سهل و ساده ، به سادگي آفرينش مكرّر و هميشگي حيات از ممات ، شما آفرينش دوباره مي‌يابيد و از گورها ) بيرون آورده مي‌شويد ( و رستاخيز برپا مي‌گردد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يُخْرِجُ » : بيرون مي‌آورد . مراد از بيرون آوردن ، آفريدن است . « يُخْرِجُ الْحَيَّ مِن . . . » : موجودات مرده دائماً جزو اندام موجودات زنده مي‌شوند ، و چرخه حيات و ممات و تبديل بي‌جان به جاندار و برعكس ادامه دارد ( نگا : آل‌عمران‌ / 27 ، انعام‌ / 95 ) .‏
 
سوره روم آيه  20
‏متن آيه : ‏
‏ وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَكُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ إِذَا أَنتُم بَشَرٌ تَنتَشِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏يكي از نشانه‌هاي ( دالّ بر عظمت و قدرت ) خدا اين است كه ( نياي ) شما را از خاك آفريد و سپس شما انسانها ( به مرور زمان زياد شديد و در روي زمين براي تلاش در پي معاش ) پراكنده گشتيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« خَلَقَكُم مِّن تُرَابٍ » :  ( نگا : حجّ‌ / 5 ، كهف‌ / 37 ) . آفرينش انسان از خاك ، ممكن است اشاره به آفرينش نخستين انسان ، يعني آدم باشد ، يا آفرينش همه انسانها از خاك . چرا كه موادّ غذائي تشكيل دهنده وجود انسان در اصل از خاك است . « إِذَا » : اين واژه معمولاً براي زمان ناگهاني به كار مي‌رود ، ولي گاهي همچون اينجا براي تراخي و تدريج است ( نگا : روح‌المعاني ) . « تَنتَشِرُونَ » : پخش مي‌گرديد . اشاره به فراوان شدن و براي كسب و كار و بقا و ادامه حيات در زمين پراكندن است .‏
 
سوره روم آيه  21
‏متن آيه : ‏
‏ وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجاً لِّتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و يكي از نشانه‌هاي ( دالّ بر قدرت و عظمت ) خدا اين است كه از جنس خودتان همسراني را براي شما آفريد تا در كنار آنان ( در پرتو جاذبه و كشش قلبي ) بياراميد ، و در ميان شما و ايشان مهر و محبّت انداخت ( و هر يك را شيفته و دلباخته ديگري ساخت ، تا با آرامش و آسايش ، مايه شكوفائي و پرورش شخصيّت همديگر شويد ، و پيوند زندگي انسانها و تع